II SA/Po 296/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia WSA Maciej Dybowski Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...] [...] stycznia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie 1) zasiłku okresowego, 2) zasiłku celowego; o d d a l a s k a r g i /-/ M.Dybowski /-/ E.Makosz-Frymus /-/ R.Batorowicz TG Pismem z dnia [...] maja 2001 r. skarżący Z. B. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o przyznanie zasiłku okresowego i zasiłku celowego, dodatku energetycznego, refundacji kosztów leczenia chorego dziecka na kwotę 19,96 zł oraz na zakup podręczników szkolnych. Prośba skarżącego została umotywowana trudną sytuacją materialną spowodowaną brakiem pracy. Pismem z dnia [...] maja 2001 r. skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o przyznanie zasiłku celowego na zapłacenie rachunku za gaz w kwocie 28,13 zł. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. decyzjami z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...], nr [...],[...], nr [...] postanowił przyznać skarżącemu zasiłek celowy na wyposażenie szkolne w miesiącu czerwcu 2001 r. w wysokości 100 zł, na koszt utrzymania w miesiącu czerwcu 2001 r. w wysokości 150 zł, na koszty leczenia w miesiącu czerwcu 2001 r. w wysokości 19,96 zł oraz na gaz w miesiącu czerwcu 2001 r. w wysokości 15 zł. Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. po rozpoznaniu wniosku skarżącego, odmówił przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego z pomocy społecznej. Uzasadniając swoją decyzję wskazał, że ośrodek posiada ograniczone środki finansowe z których jest zobowiązany w pierwszej kolejności do udzielania pomocy obligatoryjnej, wynikającej z ustawy o pomocy społecznej. Sprecyzowano także, iż zwrócono się do W. Urzędu Wojewódzkiego o dotację na rok 2001 r. w wysokości 8.682.000 zł, w tym na zadania obligatoryjne 5.042.000 zł, zaś w projekcie budżetu ośrodek otrzymał środki w wysokości 3.633.800 zł. Pismem z dnia [...] czerwca 2001 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] oraz z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz o przyznanie zasiłku okresowego do wysokości kryterium dochodowego oraz zasiłku celowego na zapłacenie rachunku za gaz na kwotę 28,13 zł z odsetkami. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej pomocy bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Skarżącemu został przyznany zasiłek celowy na częściowe pokrycie rachunku za zużycie gazu, jednakże biorąc pod uwagę potrzeby korzystającego z pomocy i możliwości ośrodka Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. uznał, że zasiłek celowy w kwocie 15 zł jest wystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych rodziny odwołującego się. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że decyzję organu pierwszej instancji należało uchylić w celu rozważenia czy w przedmiotowej sprawie kiedy rodzina skarżącego nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a dochody oraz posiadane środki nie wystarczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, istnieje możliwość przyznania zasiłku okresowego w najniższej wysokości. Od decyzji organu odwoławczego z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] i [...]skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego oraz w przedmiocie przyznania zasiłku celowego i wskazało, iż skarżący objęty jest opieką ośrodka, w czerwcu 2001 r. otrzymał zasiłki celowe na łączną kwotę 284,96 zł, zaś w odniesieniu do zasiłku okresowego działania kolegium są korzystne dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W odniesieniu do zaskarżonej decyzji dotyczącej zasiłku okresowego, stosownie do treści art. 138 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w wypadku decyzji o charakterze uznaniowym wydanych w sprawach należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, organ odwoławczy uwzględniając odwołanie uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Pierwszą i zasadniczą przesłanką kwalifikującą do uzyskania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej jest spełnienie warunków określonych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 3 pkt 1-11 cyt. ustawy (wyrok NSA z dnia 22 listopada 2001 r., sygn. I SA 1066/01) – tj. ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, potrzeby ochrony macierzyństwa, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej choroby, bezradności, alkoholizmu lub narkomani, trudności w przystosowaniu się do życia po opuszczeniu zakładu karnego i klęski żywiołowej lub ekologicznej. Dlatego też wobec okoliczności wskazujących na to, iż rodzina skarżącego spełnia przesłanki określone w art. 3 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej, gdyż oboje z żoną od dłuższego czasu pozostają bezrobotni, słusznie organ odwoławczy wskazał na konieczność ponownego rozważenia możliwości przyznania skarżącemu zasiłku okresowego w najniższej wysokości. W odniesieniu do zaskarżonej decyzji dotyczącej zasiłku celowego należy podkreślić, że przyznanie zasiłku celowego oparte jest na uznaniu administracyjnym - co wynika z treści art. 32 ustawy o pomocy społecznej – oznacza to, że ocena występowania przesłanek, od których zależy przyznanie pomocy w postaci zasiłku celowego należy do organów pomocy społecznej. Kontrola sądowo-administracyjna tego rodzaju decyzji jest ograniczona i sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. W szczególności kontroli podlega to, czy podjęto wszelkie czynności w celu ustalenia w sposób wnikliwy stanu faktycznego sprawy, czy jego ocena jest wszechstronna, a dokonana na jej podstawie klasyfikacja przesłanek ustawowych nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Organ pomocy społecznej działa w ramach uznania administracyjnego i przy uwzględnieniu posiadanych możliwości finansowych. Od woli organu zależy zatem, czy pomoc społeczna w tej formie zostanie przyznana i w jakiej wysokości. Decyzja odmowna lub nie uwzględniająca w całości wniosku strony powinna zostać szczegółowo uzasadniona. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji nie odmówił skarżącemu przyznania pomocy, tylko przyznał ją w wysokości niższej niż wnioskowana. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż wyznacznikami ustalenia wysokości zasiłku była sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek został przyznany, zaś z drugiej strony możliwości finansowe organu. W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji przyznając skarżącemu zasiłek celowy w wysokości 15 zł nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Podkreślenia wymaga także to, iż skarżący jest objęty szeroką i systematyczną pomocą ze strony ośrodka pomocy społecznej. W okresie, którego skarga dotyczy, skarżący korzystał z przyznanych decyzjami z dnia [...] czerwca 2001 r. zasiłków celowych na wyposażenie szkolne – 100 zł, na koszty utrzymania – 150 zł, na koszty leczenia 19,96 zł oraz na gaz – 15 zł, a więc w łącznej kwocie 284,96 zł. W ramach posiadanych środków finansowych, na organie pomocy społecznej spoczywa obowiązek pomocy także wobec innych mieszkańców gminy, przy czym w pierwszej kolejności dotyczy on pomocy obligatoryjnej. Uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec o oddaleniu skargi. /-/ M.Dybowski /-/ E.Makosz-Frymus /-/ R.Batorowicz TG