II SA/Po 2967/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Wierchowicz as. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. i W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo- -wychowawczej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących M. i W. P. kwotę 18 /osiemnaście/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/J. Stankowski /-/J. Wierchowicz MW 4/II SA/Po 2967/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 33k ust. 4 i ust. 6 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.) i uchwały Rady Powiatu z dnia [...], nr [...] w sprawie zasad częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dzieci w placówkach opiekuńczo – wychowawczych, oraz na podstawie art. 104 kpa., Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, działając z upoważnienia Starosty, ustalił dla M. i W.P., opłatę w wysokości 432 zł miesięcznie za pobyt dziecka M.P. w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym od dnia 1 IX 2002 r. do dnia 30 VI 2003 r.. Organ wskazał, że zgodnie z art. 33k ust. 4 ustawy o pomocy społecznej rodzice ponoszą koszty pobytu dziecka w placówce opiekuńczo wychowawczej, do wysokości wydatków bieżących, ponoszonych na jego utrzymanie. Wydatki te wynoszą 1.729,54 zł miesięcznie. Z kolei, w myśl uchwały Rady Powiatu z dnia [...], nr [...] w sprawie zasad częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dzieci w placówkach opiekuńczo – wychowawczych, zwolnienie z opłat uzależnione jest od określonego w uchwale i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowego. Biorąc pod uwagę te regulacje organ orzekł, iż rodzice M.P. są obowiązani do pokrycia 25 % pełnych kosztów utrzymania dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej. W odwołaniu od powyższej decyzji M. i W.P. zarzucili organowi I instancji, iż błędnie obliczył dochód rodziny, nie uwzględniając stałych wydatków w postaci opłat za telefon, spłacania dwóch kredytów oraz systematycznego spłacania zadłużenia z tytułu opłat czynszowych. Uwzględnienie tych wydatków prowadziłoby – zdaniem Odwołujących się – do zmniejszenia sumy obliczonego dochodu poniżej kwoty stanowiącej 120 % dochodu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 1, art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 X 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, że przy ustalaniu dochodu rodziny nie należało – w myśl definicji rodziny zawartej w art. 2a ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej - uwzględnić córki Odwołujących się, która nie zamieszkuje w domu, lecz w ośrodku opiekuńczo – wychowawczym. Jednocześnie – zdaniem organu odwoławczego – dochód rodziny został obliczony w I instancji zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy, który przewiduje uwzględnienie tylko niektórych rodzajów miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę. W pozostałym zakresie, odwołując się do postanowień uchwały Rady Powiatu z dnia [...], nr [...], Kolegium podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. i W.P. podnieśli, iż przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie Kolegium bezzasadnie wyłączyło M.P., która przebywa w ośrodku opiekuńczo – wychowawczym jedynie czasowo. Zdaniem Skarżących tylko art. 4a ustawy o pomocy społecznej przewiduje przypadki nie uwzględniania dzieci przy ustalaniu prawa do świadczeń. Przepis ten nie dotyczy takiego stanu faktycznego, jaki zaistniał w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, choć z uwagi na inne argumenty niż te, które zostały zawarte w skardze. Zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach, nie będąc jednak przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. W przedmiotowej sprawie decyzje wydane w obu instancjach były wadliwe z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 33k ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 ze zmianami) za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej rodzice dziecka ponoszą opłatę do wysokości wydatków bieżących ponoszonych na jego utrzymanie. Z kolei zgodnie z art. 33k ust. 7 cytowanej ustawy, rada powiatu określa w drodze uchwały zasady częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców ze wspomnianych opłat. W rozpatrywanej sprawie do ustalenia wysokości opłaty organy zastosowały uchwałę Rady Powiatu Nr [...] z dnia [...] w sprawie zasad częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dzieci w placówkach opiekuńczo – wychowawczych, przy czym opłatę ustalono od dnia 1 IX 2002 r., przyjmując, że powyższa uchwała weszła w życie z chwilą jej podjęcia, o czym stanowił jej § 7. Przedmiot tej uchwały, tj. określenie zasad zwalniania rodziców z opłat za pobyt dzieci w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, wskazuje, iż uchwała ta zawiera przepisy powszechnie obowiązujące na terenie Powiatu, dotyczy zasad i trybu korzystania z powiatowych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej przez podmioty w niej określone – rodziców oraz opiekunów prawnych dzieci umieszczonych w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Uchwała ta należy zatem do kategorii przepisów prawa miejscowego, stanowionego przez powiat w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 1998 r. Nr 91, poz. 578 z późn. zm.). Mając na uwadze ustawę z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718 z późn. zm.) oraz art. 44 ustawy o samorządzie powiatowym, zgodnie z którym zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa ustawa z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych (...), należy stwierdzić, iż zamieszczone w treści uchwały Rady Powiatu z dnia [...] sformułowanie, że wchodzi ona w życie z dniem podjęcia (...), narusza art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu (...), zgodnie z którym przepisy prawa miejscowego wchodzą w życie po upływie 14 dni od ich ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Zgodnie z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP, warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Oznacza to, że przepis prawa nie ogłoszony nie wchodzi w życie, a data ogłoszenia przepisu jest datą początkową, od której może on wejść w życie. W konsekwencji, ustalając opłatę za pobyt córki Skarżących w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym za okres od dnia 1 IX 2002 r. do dnia 30 VI 2003 r. organy orzekające powinny były ustalić, kiedy uchwała Rady Powiatu weszła w życie i od kiedy przedmiotowa opłata mogła zostać naliczona. Akta sprawy nie zawierają natomiast żadnej informacji, kiedy uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym oraz kiedy weszła w życie, a okoliczność ta ma podstawowe znaczenie dla ustalenia opłaty w sposób prawidłowy. Wobec powyższego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. /-/ J. Wierchowicz /-/ J. Stankowski /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak MW