II SA/Po 2976/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-01-23

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na roboty budowlane może zostać wydana, gdy jeden ze współwłaścicieli nieruchomości nie wyraża zgody na inwestycję, a organ nie poinformował inwestora o możliwości wystąpienia do sądu cywilnego o zastępczą zgodę?
Ratio decidendi
Decyzje organów obu instancji dotyczące pozwolenia na budowę były wadliwe, ponieważ zostały wydane z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego (art. 9 i 8 kpa). Organy nie poinformowały inwestora o możliwości wystąpienia do sądu cywilnego o zastępczą zgodę współwłaściciela na podstawie art. 199 k.c., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 PPSA, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
B.J. złożył wniosek o pozwolenie na adaptację strychu na lokal mieszkalny. Starosta odmówił wydania pozwolenia, powołując się na brak zgody jednego ze współwłaścicieli (A.B.). Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, wskazując na niespełnienie wymogu przedstawienia dowodu prawa do dysponowania nieruchomością. Skarżący podniósł, że A.B. wcześniej dokonała podobnej adaptacji bez zgody, a druga współwłaścicielka (J.J.) wyraża zgodę. Skarżący domagał się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Edyta Podrazik /spr./ Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi B.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego B.J. kwotę 10,- zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E. Podrazik /-/ G. Radzicka /-/ A. Łaskarzewska W dniu [...] 2001 r. B.J. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę – przebudowę strychu na lokal mieszkalny w budynku położonym w Sz. przy ul. [...], na działce nr [...], którego jest współwłaścicielem wraz z J.J. i A.B. Decyzją z dnia [...] Starosta odmówił inwestorowi udzielenia pozwolenia na adaptację strychu na mieszkanie w Sz. przy ul. [...], w uzasadnieniu podnosząc, iż jeden ze współwłaścicieli nie wyraził zgody na projektowaną inwestycję, inwestor nie przedstawił zgody na inwestycję wyrażoną przez A.B., stąd w oparciu o art. 32 pkt 4 prawa budowlanego odmówiono udzielenia pozwolenia. Wojewoda , po rozpatrzeniu odwołania B.J., decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, inwestor nie przedstawił zgody na projektowaną inwestycję udzieloną przez jedną ze współwłaścicielek A.B., a osoba ta w toku postępowania przed organem I instancji oświadczyła, że takiej zgody nie wyraża. W związku z tym wniosek inwestora nie spełnia wymogu z art. 33 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego w zakresie przedstawienia dowodu stwierdzającego prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Od powyższej decyzji skargę złożył B.J., domagając się uchylenia decyzji Wojewody i podnosząc, że A.B. wcześniej dokonała bez zgody pozostałych współwłaścicieli przebudowy (adaptacji) części strychu na mieszkanie na podstawie ustnego zezwolenia pracownika Urzędu Miasta i Gminy, budynek mieszkalny zajmowany jest w całości przez J.J. oraz A.B. wraz z rodziną, inwestor nie zajmuje w tym budynku żadnego pomieszczenia mieszkalnego, na adaptację strychu zgadza się druga ze współwłaścicielek J.J., adaptacja strychu na pokój umożliwi fizyczny podział nieruchomości, a inwestor obecnie przebywający za granicą będzie mógł zamieszkać w w/w nieruchomości i zrealizować uprawnienia z książeczki mieszkaniowej. Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć z innych względów niż w niej podniesiono. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Jednocześnie w myśl art. 135 w/w ustawy sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Sąd kontroluje więc legalność nie tylko zaskarżonej decyzji organu II instancji, ale także m.in. poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji. W przedmiotowej sprawie decyzje organów obu instancji były wadliwe, bowiem wydano je z naruszeniem art. 9 i 8 kpa. Przepisy te formułują jedne z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie zasadę udzielania stronom należytych i wyczerpujących informacji i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Organy administracji prowadzące postępowanie z mocy art. 9 kpa mają obowiązek informowania i wyjaśniania stronom całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Obowiązek informowania powinien być rozumiany możliwie szeroko i w powiązaniu z obowiązkiem organu do czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Szkodą w rozumieniu art. 9 kpa będzie każdy uszczerbek, w tym utrata przez stronę możliwości uzyskania oczekiwanego rozstrzygnięcia sprawy, jak również pogorszenie jej sytuacji faktycznej lub prawnej. Słusznie organy obu instancji przyjęły, iż pozwolenie na budowę zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 poz. 1126 z 2000 r. zm. Dz.U. Nr 109 poz. 1157, Nr 120 poz. 1268 z 2000 r.) może być wydane jedynie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W sytuacji, gdy nieruchomość stanowi współwłasność kilku osób konieczne jest więc przedstawienie przez inwestora zgody wszystkich współwłaścicieli na inwestycję albo orzeczenia sądu powszechnego wydanego w trybie art. 199 kodeksu cywilnego, zastępującego zgodę współwłaścicieli. W niniejszej sprawie organ I instancji prowadzący sprawę wezwał jedynie inwestora do przedłożenia zgody jednej ze współwłaścicielek A.B. Żaden z organów nie poinformował go, iż w przypadku braku zgody pozostałych współwłaścicieli może wystąpić do sądu o wydanie zgody zastępującej oświadczenie sprzeciwiającego się współwłaściciela w trybie art. 199 kc. Tym samym zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wydano z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 9 i 8 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z [...] .O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). W przedmiotowej sprawie nie zastosowano art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem obie uchylane decyzje nie podlegają wykonaniu z uwagi na ich treść. /-/ E. Podrazik /-/ G. Radzicka /-/ A. Łaskarzewska POUCZENIE 1/ Od powyższego wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, za pośrednictwem tutejszego Sądu. Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. 2/ Jeżeli strona, która jest osobą fizyczną, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zaś strona, która jest osobą prawną jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, które będzie obejmowało ustanowienie dla niej adwokata lub radcy prawnego; wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru w tutejszym Sądzie albo innym wojewódzkim sądzie administracyjnym, jeżeli strona nie ma miejsca zamieszkania, pobytu lub siedziby na obszarze właściwości tutejszego Sądu. DS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło