II SA/Po 299/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania dotyczącego przekazania sprawy do organu właściwego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka Skarżący H.K. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy argumentował, że jest emerytem. Wskazał, że rozliczając się za 2007r. złożył PIT-28, gdzie wykazana jest strata. Podał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie, która nie starcza na potrzeby utrzymania domu, głównie z uwagi na wysokie koszty gazu. W związku z tym wskazał, że wspiera go syn. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni [...] m², oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, czy wartościowych przedmiotów. Wnioskodawca uiścił kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi (k. 26 akt). W oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w celu uzupełnienia wniosku o prawo pomocy. Wniosek o prawo pomocy złożony na formularzu był bowiem niepełny, nie sprostał wymogom przepisu art. 252 §1 powyższej ustawy. Uniemożliwiało to ustalenie realnych zdolności płatniczych wnioskodawcy. Wyjaśnienia wymagało, w szczególności to, z jakim wynikiem finansowym wnioskodawca prowadzi wskazaną działalność gospodarczą. Rozmiar tej działalności i jej sytuację finansową najlepiej obrazuje roczne zeznanie podatkowe, a także obroty na rachunku bankowym. Skarżący wskazał, że korzysta z pomocy syna, więc zobowiązano skarżącego do sprecyzowania charakteru tej pomocy wraz z podaniem wysokości kwoty jaką od niego otrzymuje. Skarżący został również zobowiązany do podania szczegółowego spisu miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania, gdyż podnosił, że ich wysokość jest znaczna, nie podał przy tym konkretnych wydatków na ten cel. Skarżący odebrał powyższe wezwanie osobiście w dniu 9 września 2008r. (k. 49 akt). W odpowiedzi wniósł o przyznanie mu praw pomocy i wskazał jedynie, że meritum sprawy jest naruszenie prawa karnego, ranga przestępstwa jest w oczywisty sposób nadrzędna w stosunku do naruszenia kodeksu postępowania karnego, a wydatki Sądu tymczasowo pokrywa Skarb Państwa (art. 619 kpk i art. 642 kpk). W pierwszej kolejności należy wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 11270 ze zm.). Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym rozpoznając merytorycznie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 1997r. Nr 89, poz. 555), a przepisy regulujące zagadnienie prawa pomocy zawarte w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (art. 243 i nast.). Zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zasada ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tą szczególną regulację przewidują przepisy zawarte w Oddziale 2 cytowanej ustawy dotyczące przyznania prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 246 §1 pkt 1 ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w całkowitym zakresie następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia nawet najmniejszych wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Do uwzględnienia przedmiotowego wniosku nie wystarczy bowiem ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej. Wnioskodawca, mimo że odpowiedział na wezwanie, nie złożył uzupełniającego oświadczenia dotyczącego jego sytuacji majątkowej i finansowej. Nie wypowiedział się co do wszystkich źródeł dochodów, nie podał ich wysokości oraz nie poparł twierdzeń zawartych we wniosku jakimikolwiek dokumentami. Nie przedłożył rocznego zeznania podatkowego PIT-28, które odzwierciedla wynik finansowy prowadzonej działalności gospodarczej, a także inne przychody pozyskiwane z różnych źródeł oraz koszty ich uzyskania. Wnioskodawca zaniechał także podania informacji o posiadanych rachunkach bankowych oraz przedłożenia wyciągów z tych rachunków, podczas gdy dokumenty te jednoznacznie wskazują na wysokość środków finansowych jakimi wnioskodawca rzeczywiście dysponuje oraz jakich transakcji tymi środkami dokonuje. Treść tych dokumentów wskazywałaby na realne możliwości płatnicze wnioskodawcy. Skarżący nie wyszczególnił też kosztów bieżącego swojego utrzymania, które również wskazują na rzeczywistą zdolność finansową strony ubiegającej się o prawo pomocy do uiszczenia kosztów niniejszego postępowania chociażby w części. Nie przedłożył żadnych dokumentów, które mogłyby uprawdopodobnić jego oświadczenia, że ponosi wysokie koszty utrzymania mieszkania, zwłaszcza za gaz. Wobec braku pełnej informacji o realnej sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy, wezwanie do złożenia oświadczeń i przedłożenia dokumentów źródłowych na ich poparcie, stworzyło dodatkową możliwość uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i wykazanie, że rzeczywiście zasługuje na skorzystanie z dobrodziejstwa tego prawa. Tymczasem skarżący w swojej odpowiedzi na wezwanie nie podał żadnych informacji o stanie majątkowym, finansowym i dochodach służących uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu. Niemożliwe, więc okazało się jednoznaczne określenie wysokości uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków i ostatecznie prawidłowa ocena jego realnych możliwości płatniczych. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący zasługuje na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy chociażby w części. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka