II SA/Po 299/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 października 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania dotyczącego przekazania sprawy do organu właściwego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ J. Szaniecka Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu, postanowieniem z dnia 25 września 2008r., odmówił przyznania skarżącemu H.K. prawa pomocy w całkowitym zakresie. W wyniku skutecznie wniesionego sprzeciwu powyższe postanowienie utraciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W sprzeciwie od powyższego postanowienia dotyczącego prawa pomocy skarżący kwestionował treść wyroku z dnia 13 sierpnia 2008r., jaki zapadł w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że sprawa dotyczy zarzutu fałszerstwa pracownika organu – P.Ł., a jej przekazanie to wewnętrzna sprawa aparatu administracji. Następnie sformułował zarzuty w stosunku do argumentów wskazanych przez Sąd w uzasadnieniu do wyroku rozstrzygającego przedmiotową sprawę. W kwestii prawa pomocy skarżący podał, że nie jest nim zainteresowany. Zwrócił się o wycofanie wniosku ponieważ w sprawie, którą wniósł pomoc tego rodzaju jest zbyteczna. Skarżący dalej kontynuował, że wobec przedstawionych Sądowi dokumentów i wobec aktualności zagrożenia interesu skarżącego i innych osób – rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy jest możliwe jedynie na gruncie prawa karnego. Zdaniem skarżącego żądając opłaty Sąd nie ma racji, bo nie rozpoznał sprawy. Postępowanie Sądu winno być dostosowane do zaskarżonego czynu, a zaskarżony został czyn karalny, który wymaga postępowania sądowokarnego a nie sądowoadministracyjnego. Te postępowania różnią się i w ślad za tym różnią się prawa skarżącego. Skarżący podał dalej, że ustawa o opłatach sądowych w postępowaniu karnym nie nakłada żadnych ciężarów na oskarżającego, które przenosi na oskarżonego. Obowiązkiem Sadu jest wszcząć postępowanie z urzędu a wydatki Sądu tymczasowo ponosi Skarb Państwa. Skarżący wskazał, że już raz zapłacił i to wystarczy do rozpoznania sprawy. Zdaniem skarżącego Sąd sprawy nie rozpoznał i orzekł w innej sprawie, która go nie interesuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą wniesioną do wojewódzkiego sądu administracyjnego stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 11270 ze zm.). Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym rozpoznając merytorycznie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 1997r. Nr 89, poz. 555), jak tego domaga się skarżący, a przepisy regulujące zagadnienie prawa pomocy zawarte w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (art. 243 i nast.). Zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tą szczególną regulację przewidują przepisy zawarte w Oddziale 2 cytowanej ustawy dotyczące przyznania prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 246 §1 pkt 1 powyższej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w całkowitym zakresie następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że jego sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia najmniejszych nawet wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów sądowych i fachowego pełnomocnika z wyboru (art. 245 §3 powyższej ustawy). Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący H.K. jest emerytem. Wskazał, że rozliczając się za 2007r. złożył PIT-28, gdzie wykazana jest strata. Podał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie, która nie starcza na potrzeby utrzymania domu, głównie z uwagi na wysokie koszty gazu. W związku z tym wskazał, że wspiera go syn. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni [...] m², oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, czy wartościowych przedmiotów. W tych okolicznościach sprawy skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 100 zł (k. 26 akt). Skarżący nie przedstawił jednak swojej sytuacji majątkowej i finansowej w sposób pełny. Mimo wezwania do uzupełniania oświadczenia nie wypowiedział się co do wszystkich źródeł dochodów, nie podał ich wysokości oraz nie poparł twierdzeń zawartych we wniosku jakimikolwiek dokumentami. Nie przedłożył rocznego zeznania podatkowego PIT-28, które odzwierciedla wynik finansowy prowadzonej działalności gospodarczej, a także inne przychody pozyskiwane z różnych źródeł oraz koszty ich uzyskania. Wnioskodawca zaniechał także podania informacji o posiadanych rachunkach bankowych oraz przedłożenia wyciągów z tych rachunków, podczas gdy dokumenty te jednoznacznie wskazują na wysokość środków finansowych jakimi wnioskodawca rzeczywiście dysponuje oraz jakich transakcji tymi środkami dokonuje. Treść tych dokumentów wskazywałaby na realne możliwości płatnicze wnioskodawcy. Skarżący nie wyszczególnił też kosztów bieżącego swojego utrzymania, które również wskazują na rzeczywistą zdolność finansową strony ubiegającej się o prawo pomocy do uiszczenia kosztów niniejszego postępowania chociażby w części. Nie przedłożył żadnych dokumentów, które mogłyby uprawdopodobnić jego oświadczenia, że ponosi wysokie koszty utrzymania mieszkania, zwłaszcza za gaz. W dniu 16 października 2008r. skarżący wniósł pismo, które nazwał sprzeciwem dotyczącym prawa pomocy, jednak w jego treści skupił się na formułowaniu zarzutów wobec wyroku i jego uzasadnienia, rozstrzygającego merytorycznie przedmiotową sprawę. Skarżący nie wskazał przy tym jakiegokolwiek argumentu przemawiającego za tym, iż powinien skorzystać z dobrodziejstwa prawa pomocy. Nie wypowiedział się co do swojej sytuacji majątkowej i finansowej. W kwestii prawa pomocy stwierdził wyraźnie, że nie jest nim zainteresowany. Wobec powyższego skarżący nie wypełnił dyspozycji art. 246 §1 pkt 1 powyższej ustawy. Nie uprawdopodobnił nawet, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego chociażby w części, co skutkować musiało oddaleniem wniosku o prawo pomocy. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 246 §1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ J. Szaniecka