II SA/Po 299/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant St. sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi H.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania dotyczącego przekazania sprawy do organu właściwego oddala skargę. /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ M. Kwiecińska H.K. pismem z dnia 26 listopada 2007r. zwrócił się do Prezydenta Miasta ze skargą na czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w osobie P.Ł. Podał, że skarga ma związek z robotami budowlanymi na działce przy ul. [...] w [...]. Dalej, zarzucił pracownikowi "uprawianie prywaty", czego dowodem jest fałszerstwo dokumentu. Powołując się na przepisy art. 271 §1 kk i art. 231 §1 kk zwrócił się do Prezydenta Miasta o zajęcie stanowiska w sprawie oraz odsunięcie od niej "skorumpowanego urzędnika". Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 65 §1 kpa w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) przekazał według właściwości Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego powyższe pismo H.K. dotyczące skargi na czynności pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia Prezydent Miasta wskazał, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, będąc jednostką administracji zespolonej, nie jest podporządkowany merytorycznie Prezydentowi Miasta. Organem wyższego stopnia w stosunku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy prawo budowlane jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. H.K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie kwestionując prawidłowość postępowania Prezydenta Miasta. Wskazał, że jego skarga z dnia 26 listopada 2007r. dotyczy czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w osobie P.Ł. i stawia zarzut naruszenia prawa karnego – fałszerstwa potwierdzonego urzędowym pismem. Dodał, że organem właściwym dla sprawy jest prokuratura, a nie Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego i sprawa należy do Prezydenta jako zwierzchnika pracowników urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 65 §1 kpa i art. 138 §1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowania organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że w świetle treści pisma skarżącego z dnia 26 listopada 2007r. należy je zakwalifikować jako skargę na czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego lub jego pracownika, o której mowa w art. 227 kpa. Organem właściwym, zatem do rozpatrzenia tej skargi w myśl art. 229 kpa i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, a nie Prezydent Miasta, do którego skarżący skierował swoje podanie. Skarżący powinien złożyć swoją skargę bezpośrednio do organu właściwego do jej rozpatrzenia (art. 228 kpa), czego nie uczynił składając skargę do Prezydenta Miasta. Skoro skarżący nie złożył swojej skargi do organu właściwego to zgodnie z art. 231 kpa Prezydent Miasta był zobowiązany niezwłocznie, nie później niż w terminie siedmiu dniu, przekazać pismo organowi właściwemu, zawiadamiając o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ. Kolegium Odwoławcze argumentowało, że kodeks postępowania administracyjnego dla dokonania tych czynności nie przewiduje żadnej szczególnej formy, a zatem formą właściwą jest zwykła forma pisemna. W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta zastosował przepis art. 65 §1 kpa i wydał przewidziane w tym artykule postanowienie. W ocenie Kolegium takie działanie było błędne, forma postanowienia dla czynności przekazania znajduje zastosowanie nie do każdego podania, ale jedynie do podań inicjujących postępowanie w sprawie administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 kpa. Kolegium Odwoławcze wskazało, że jego stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie (Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz, Tom I. Komentarz do art. 1-103, Wydanie 2, Warszawa 2007, str. 522). Organ II instancji wskazał, że jeżeli skarżący podtrzymuje zarzut fałszerstwa to może wystąpić do prokuratury ze stosownym zawiadomieniem. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) na podstawie art. 25 §1 pkt 1 kpa, w odpowiedzi na wniosek H.K. z dnia 26 listopada 2007r. przekazany przez Prezydenta Miasta, odmówił wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego od załatwienia spraw dotyczących robót budowlanych wykonywanych na nieruchomości w [...] przy ul. [...]. Organ nadzoru budowlanego II instancji uznał, że brak jest dowodu wskazującego na występowanie jakiejkolwiek przesłanki wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego od prowadzenia spraw związanych z przedmiotową nieruchomością. Jednocześnie organ II instancji poinformował, że powyższe postanowienie stanowi również odpowiedź na skargę powszechną złożoną przez skarżącego pismem z dnia 26 listopada 2007r. Zgodnie z treścią art. 234 pkt 1 kpa w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku tego postępowania. H.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] domagając się stwierdzenia jego nieważności oraz stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], ponieważ zostały wydane przez organ nieuprawniony do orzekania w oparciu o przepisy kodeksu karnego. Skarżący wniósł także o zwrot sprawy Prezydentowi Miasta podnosząc, że jego celem było "wywołanie reakcji na przestępstwo pracownika urzędu". Podał, że skargę do Prezydenta Miasta złożył w związku z naruszeniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 231 §1 kk., dlatego skarżący domagał się od Prezydenta Miasta odsunięcia od sprawy "skorumpowanego urzędnika". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący podtrzymał swoją skargę i dodał, że są warunki do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej Prezydenta Miasta, gdyż jest bezczynny w sposób zamierzony, nie pociągając do odpowiedzialności karnej pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. W ocenie skarżącego Prezydent powinien złożyć doniesienie na pracowników Inspektoratu Nadzoru Budowlanego do organów ścigania. Skarżący wskazał, że oczekuje od Sądu nakazania Prezydentowi podjęcia działań dyscyplinujących pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega, zatem zgodność z prawem aktów, w tym wypadku postanowień, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego (art. 3 §1 i §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Analiza sprawy we wskazanych aspektach prowadzi do wniosku, że skarga okazała się nieuzasadniona. Przychylić się należy do stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zgodnie z którym skargę z dnia 26 listopada 2007r. skierowaną do Prezydenta Miasta należało zakwalifikować jako skargę powszechną podlegającą regulacji przepisów Działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, że została wniesiona do organu, który nie jest właściwy do jej rozpoznania skargę prawidłowo przekazano Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. W sprawie toczyło się bowiem przed organami nadzoru budowlanego postępowanie dotyczące robót budowlanych na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Zgodnie, więc z treścią art. 231 kpa Prezydent Miasta obowiązany był niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać skargę właściwemu organowi. Natomiast, to który z organów administracji jest właściwy wyznacza treść przepisu art. 234 pkt 1 kpa, zgodnie z którą w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpoznaniu w toku tego postępowania. Podkreślić, bowiem należy, że organy administracji publicznej zobowiązane są przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 kpa). Wynika, z tego, że jeżeli organ administracji, do którego podanie skierowano, nie dysponuje zdolnością prawną do załatwienia sprawy, nie może on skutecznie wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego. W przeciwnym, bowiem razie postępowanie będzie obarczone sankcją nieważności. W tym miejscu wskazać należy, że rozstrzygnięcia organów administracji podjęte na skutek rozpatrzenia skargi powszechnej nie podlegają kontroli Sądu Administracyjnego, gdyż nie należą do katalogu spraw wymienionych w przepisie art. 3 §2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga z 26 listopada 2007r. zawierała także wniosek o odsunięcie pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego od prowadzenia postępowania administracyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ właściwy rozpatrzył sprawę, co znalazło odzwierciedlenie w treści postanowienia z dnia [...]. Prawidłowość tego postanowienia nie podlega jednak kontroli Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu. W kwestii zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów prawa karnego - art. 231 §1 kk i art. 271 §1 kk - słusznie wskazał organ administracji II instancji, że jeżeli w ocenie skarżącego doszło do popełnienia przestępstwa to właściwymi organami w takiej sprawie są organy ścigania, tj. policja i prokuratura. Do tych organów powinien zwrócić się skarżący ze stosownym zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa. Sąd Administracyjny nie jest natomiast upoważniony do badania legalności zachowań organów administracji, do których wpłynęło doniesienie skarżącego. Mając powyższe na uwadze brak jest podstaw do uwzględnia zarzutów skargi i stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Sąd Administracyjny działając w oparciu o przepis art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie dopatrzył się również innych uchybień procesowych mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], czy też poprzedzającego postanowienia organu I instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1c powyższej ustawy. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 cytowanej, jak orzeczono w sentencji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ M. Kwiecińska