II SA/Po 300/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 09 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi D.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych; oddala skargę /-/ W.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Podrazik Decyzją z [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie montażu okien przez T. N. w ścianie budynku usytuowanego na działce nr [...] w granicy działki nr [...] w O.. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w trakcie oględzin ustalono, iż okna zamontowano zgodnie z umową zawartą w dniu [...]pomiędzy D. K. i T. N.. Wydzierżawiając pas ziemi o szerokości 4m wzdłuż granicy budynku T. N. uzyskał możliwość wykonania okien od strony działki D. K., przez co spełniony został warunek określony w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690) dotyczący odległości budynku z oknami od granicy działki. Z tego powodu nie stwierdzono naruszenia przepisów ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Skutkiem wniesionego przez D. K. odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na wstępie organ odwoławczy podał, że Powiatowy Inspektor prowadząc niniejszej postępowanie naruszył terminy załatwienia sprawy. Następnie stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie wyjaśnia, czy wymiana przez T. N. okien została wykonana zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie jest właściwy do wyjaśniania, czy przedmiotowy montaż okien dokonano zgodnie z umową zawartą pomiędzy inwestorem a D. K.. Powinien zaś przede wszystkim wyjaśnić zgodność istnienia okien z przepisami Prawa budowlanego. Skoro Powiatowy Inspektor w piśmie z [...] stwierdził, że okna zamontowano w oparciu o decyzję Starosty z [...] która następnie została zmieniona decyzją z [...] a następnie udzielił T. N. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu, to materiał dowodowy powinien zostać uzupełniony o powyższe decyzje. Pozwoli to na jednoznaczne stwierdzenie, czy okna wykonano zgodnie z pozwoleniem na budowę oraz zatwierdzonym projektem budowlanym. Nadto organ II instancji stwierdził, że bez znaczenia dla sprawy jest kwestia wydzierżawienia pasa ziemi o szerokości 4m wzdłuż granicy budynku. Z przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika, że odległość 4 i 3 m mierzy się od granicy działki. W przedmiotowej sprawie granica działki znajduje się zaś wzdłuż budynku, a wydzierżawienie pasa terenu o szerokości 4m nie wypełnia przesłanki z § 12 rozporządzenia. Wojewódzki Inspektor zaznaczył też, że w aktach sprawy brakuje dokumentów określających kto jest właścicielem budynku, w którym zamontowano okna oraz działki bezpośrednio z nim graniczącej. Informacje te mają na celu określenie kręgu stron postępowania. Nadto jego zdaniem organ I instancji przed wydaniem decyzji nie zapewnił stronom postępowania możności wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów czym naruszył art. 10 § 1 kpa. W ocenie organu odwoławczego z akt sprawy nie wynika, czego dotyczy protokół z [...] Jeśli ów protokół obrazował wynik oględzin, o ich przeprowadzeniu należało zawiadomić strony postępowania, czego organ nie dokonał. Ponadto organ II instancji wskazał, iż w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji nie wskazano pełnego brzmienia przepisów. W wyniku wniesionej przez T. N. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z [...] oddalił skargę na powyższą decyzję (sygn. akt [...]). W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż trafne było stanowisko organu odwoławczego dotyczące niewyjaśnienia przez organ I instancji, czy montaż okien w ścianie budynku posadowionej w granicy z działką było zgodne z przepisami Prawa budowlanego, które w art. 5 ust. 1 i 7 wskazują na konieczność projektowania i budowy obiektów budowlanych zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie Sądu organ I instancji w ogóle nie badał, czy wskazane w ust. 3 i 4 § 12 rozporządzenia okoliczności w tej sprawie wystąpiły. Sąd podzielił też pogląd organu II instancji, iż w toku postępowania nie wyjaśnione zostały stosunki własnościowe dotyczące działek nr [...] i [...], a więc nie ustalono, czy w postępowaniu brały udział wszystkie osoby mające interes prawny w jego rozstrzygnięciu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] wydaną w oparciu o art. 66 ust. 1 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, pz. 118) oraz art. 104 ustawy z 14.06.1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071) nakazał T. N. wymontowanie istniejących 6 okien z tylnej ściany usytuowanej w granicy działki nr [...] położonej w O.. przy ul. [...] i zamurowanie ich kształtkami szklanymi "luxferami" w terminie do [...] W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, ze decyzja Starosty wydana Państwu N. na rozbudowę budynku mieszkalnego z otworami okiennymi w granicy nieruchomości wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa budowlanego i zachodzi konieczność stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej otworów okiennych znajdujących się na ścianie granicznej budynku. Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z § 12 rozporządzenia z 12.04.2002r. budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działka budowlaną w odległości nie mniejszej niż: - 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, - 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż odległość 4 i 3 m mierzy się od granicy działki. W niniejszej sprawie granica działki znajduje się wzdłuż przedmiotowego obiektu, a wydzierżawienie pasa ziemi na sąsiedniej działce w żaden sposób nie wypełnia przesłanki z powyższego przepisu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. N.. Podniósł, że przedmiotowe roboty budowlane wykonał zgodnie z prawomocnym pozwoleniem na budowę. Wskazał również, że D. K. notarialnie zgodziła się na montaż okien w ścianie granicznej, jednocześnie wydzierżawiła grunt za kwotę [...] zł, co zostało potwierdzone przed organem I instancji. Decyzją z [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając decyzję zważył, że organ I instancji po otrzymaniu w dniu [...] akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] (sygn. akt [...]) nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy. W aktach sprawy brak jest dokumentów określających właścicieli działek [...] i [...] zlokalizowanych w O. przy ul. [...], co uniemożliwia określenie stron postępowania. W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor popełnił błąd zawiadamiając o możliwości zapoznania się z aktami B. i T. N., następnie zaś adresując decyzję tylko do T. N.. Nadto materiał dowodowy nie został uzupełniony o decyzje o pozwoleniu na budowę. Powoływanie się przez organ I instancji na określone fakty wynikające z tych decyzji winno znaleźć odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. W przypadku ustalenia, że decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego przewidywała montaż spornych okien, a decyzja o pozwoleniu na użytkowanie zatwierdziła te roboty, nie będzie przesłanek uzasadniających prowadzenia postępowania zmierzającego do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jak wskazał jednak Wojewódzki Inspektor okoliczności tych nie można ustalić w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że jeżeli organ I instancji powziął wątpliwości, czy decyzja o pozwoleniu na rozbudowę przedmiotowego obiektu nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa powinien był rozważyć możliwość wystąpienia z wnioskiem do stwierdzenie jej nieważności do właściwego organu. Skoro jednak w dacie orzekania przez ten organ w obrocie prawnym pozostawała decyzja o pozwoleniu na rozbudowę obiektu organ I instancji winien ocenić zgodność wykonania otworów okiennych z udzielonym pozwoleniem. W ocenie organu II instancji, orzekając na podstawie art. 66 Prawa budowlanego organ I instancji winien jednoznacznie wskazać przesłankę, na podstawie której nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W zaskarżonej decyzji nie podano, czy przedmiotowy obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, czy może jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowiska lub bezpieczeństwa mienia, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Na marginesie organ orzekający zaznaczył, że wszelkie spory finansowe pomiędzy T. N. a D. K. pozostają bez znaczenia dla trafności decyzji, a ich rozwiązania strony mogą dochodzić na drodze cywilnoprawnej. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła D.K.. Skarżąca nie odnosząc się do treści zaskarżonej decyzji przedstawiła przebieg konfliktu z T. N. w sprawie montażu okien. Do skargi dołączyła kopie zdjęć ściany budynku oraz kopię złożonej przez siebie skargi do Starosty z [...] W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie zważyć należy, że Sąd nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), ma jednak obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. W ocenie Sądu organ odwoławczy miał rację uchylając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ I instancji orzekał w niniejszej sprawie po uprzednim wydaniu przez Sąd w dniu [...] wyroku oddalającego skargę T. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]([...]). Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a. organ administracyjny związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miał zatem obowiązek uwzględnić wskazania zawarte w wyroku Sądu. W ocenie Sądu obecnie rozpoznającego sprawę organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji słusznie wywiódł, że Powiatowy Inspektor pominął wytyczne Sądu z wyroku wydanego [...] Przede wszystkim organ I instancji nie ustalił osób będących właścicielami działek nr [...] i [...] w O.. Tym samym nie określił kto w rzeczywistości jest stroną niniejszego postępowania. Ponadto organ I instancji nie uzupełnił materiału dowodowego o decyzję Starosty z [...] o pozwoleniu na rozbudowę przedmiotowego budynku wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz zmieniającą ją decyzję z [...] oraz własną decyzję o pozwoleniu na jego użytkowanie z [...]. Twierdzenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jakoby zatwierdzony projekt budowlany przewidywał otwory okienne w ścianie granicznej budynku uznać zatem należało za nieuzasadnione, bowiem nie znalazło ono potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale. Wymienione powyżej decyzje zostały wprawdzie dołączone do akt sprawy poprzez nadesłanie ich wraz z odwołaniem przez T. N., lecz dopiero w dniu [...] Jednak dołączone przez T. N. dokumenty nie zawierały zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego integralną częścią decyzji o pozwoleniu na rozbudowę, co czyniło niemożliwym zbadanie przez organ odwoławczy, czy ów projekt przewidywał otwory okienne w szczytowej ścianie budynku. W istocie zatem ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego nie wynikało, czy wykonanie spornych otworów okiennych przewidywał zatwierdzony projekt budowlany. Rację miał organ II instancji wskazując, że w sytuacji, gdy wykonane roboty odpowiadałyby wymogom projektu budowlanego, który zatwierdzony został w pozwoleniu na budowę, możliwe byłoby kwestionowanie zgodności obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi jedynie w tzw. postępowaniach nadzwyczajnych, do których należy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Powołany przez organ I instancji przepis art. 66 ustawy prawo budowlane nie daje podstaw do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, który został wcześniej zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę lub w innej decyzji o podobnym charakterze. Kwestionowanie w takiej sytuacji zgodności obiektu budowlanego z wymogami określonymi w przepisach techniczno-budowlanych oznaczałoby bowiem naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Przepis art. 66 jako że umieszczony został w rozdziale ustawy Prawo budowlane służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 będzie zatem z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania (Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, ODDK, Gdańsk 2004, s. 169-170). Organ odwoławczy słusznie wywiódł, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozstrzygając na podstawie art. 66 ustawy z dni 7.07.1994r. nie wskazał wbrew brzmieniu przepisu, czy przedmiotowy obiekt budowlany - jest w odpowiednim stanie technicznym, - czy jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowi ludzi, środowisku, bezpieczeństwu mienia, powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Zasadnie tenże organ zwrócił uwagę organowi I instancji, że stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę obiektu nie może być przedmiotem postępowania toczącego się w trybie art. 66 pkt. 1-3 prawa budowlanego, w razie powzięcia wątpliwości co do ważności takiej decyzji organ może jedynie rozważyć powiadomienie o tym organu właściwego do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 156, 157 kpa. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy zatem, że w istocie w postępowaniu przed organem I instancji doszło do naruszenia przepisu art. 153 ppsa, przepisu art. 66 ustawy prawo budowlane jak i przepisów procedury stanowiących o obowiązku wszechstronnego zbadania i rozstrzygnięcia, zawartych w art. 7, 77 § 1, 75 § 1 kpa. Rozmiar naruszeń dokonanych przez organ I instancji jest na tyle istotny, że powodował w istocie konieczność uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Stąd słusznym było uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zgodnie z art. 138 § 2 kpa. Uznając zarzuty za bezzasadne Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. /-/ W. Batorowicz /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik