II SA/Po 300/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-05-15
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada majątek nieruchomy, ale uzyskuje nieregularne dochody i ponosi znaczące wydatki związane z utrzymaniem rodziny i spłatą zobowiązań, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, mimo posiadania majątku nieruchomego, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że jego nieregularne dochody, konieczne wydatki bieżącego utrzymania rodziny oraz spłata zobowiązań uniemożliwiają mu uiszczenie tych kosztów nawet w części, bez uszczerbku dla niezbędnych potrzeb życiowych. Sąd ocenił, że sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący T.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Wnioskodawca wskazał na chorobę żony, nieregularne dochody z pracy, wydatki na utrzymanie domu i rodziny oraz spłatę pożyczki. Mimo posiadania domu i działek budowlanych, sąd uznał, że jego sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Zwolniono T.D. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia zwolnić T.D. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka
Skarżący T.D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu podał, że mieszka razem z żoną, która choruje i jest na jego utrzymaniu. Oświadczył, że zgodnie z umową o pracę jego miesięczne wynagrodzenie wynosi [...] zł. Od 2 kwietnia 2008r. nie pracuje u poprzedniego pracodawcy, został zwolniony pomimo wypowiedzenia przez niego stosunku pracy, więc skierował pozew do sądu pracy, otrzymał jedynie [...] zł tytułem wynagrodzenia. Od 7 kwietnia 2008r. podjął pracę u nowego pracodawcy jako kierowca. Wnioskodawca oświadczył, ze wydatki w marcu 2008r. stanowiły opłaty za telefon – 99,23 zł, za wodę – 78,08 zł., za energię – 136,97 zł., podatek od nieruchomości – 135 zł, za leki – 100 zł. Wnioskodawca załączył kserokopię faktury VAT za telefon, dowód wpłaty I raty na poczet podatku od nieruchomości, rozliczenie za wodę za okres dwóch miesięcy i rozliczenie za prąd za taki sam okres. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom o powierzchni [...] m² położony w miejscowości [...] w okolicy Krzyża Wlkp. oraz działkę budowlaną o powierzchni [...] m².
Wnioskodawca zobowiązany na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do podania dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych wyjaśnił, że do kwietnia 2008r. pracował w firmie A, gdzie otrzymał [...] zł netto, a pozostałą część wynagrodzenia będzie dochodził przed sądem pracy. Od kwietnia 2008r.pracuje w firmie transportowej w [...], gdzie wynagrodzenia jeszcze nie otrzymał. Przedłożył kserokopie rocznych zeznań podatkowych PIT, z których wynika że w 2006r. uzyskał dochód brutto w wysokości [...] zł, a w 2007r. – [...] zł brutto. W dalszej części wnioskodawca oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej, posiada samochód osobowy marki [...]z 1988r. o wartości rynkowej około [...] zł.
Wnioskodawca opisując swój majątek nieruchomy wskazał, że ma dom mieszkalny posadowiony na działce siedliskowej o powierzchni [...] m², posiada dwie działki budowlane przekształcone z ziemi rolnej o łącznej powierzchni [...] m². Nieruchomości te otrzymał w masie spadkowej po rodzicach.
Następnie wnioskodawca oświadczył, że dysponuje osobistym rachunkiem bankowym w Banku Pekso SA. Od maja 2007r, spłaca pożyczkę w wysokości 2.400 zł z terminem płatności ostatniej raty na dzień 12 maja 2008r. Na powyższą okoliczność wnioskodawca przedłożył kserokopie wyciągów z rachunku za okres od listopada 2007r. do kwietnia 2008r. Z rachunków tych wynika, że systematycznie spłaca ratę kredytową na poziomie 214 zł miesięcznie, korzysta z limitu zadłużenia do kwoty 300 zł miesięcznie, który stale wykorzystuje, a saldo końcowe jedynie w kwietniu 2008r. wyniosło 302,64 zł.
Aktualnie skarżący zobowiązany jest do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł stosowanie do §2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części. Wnioskodawca musi przy tym wykazać, że nie ma realnych możliwości zgromadzenia środków celem pokrycia należności sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wprawdzie jest zatrudniony, ale wynagrodzenie otrzymuje nieregularnie i częściami. Na wskazany rachunek bankowy wpłynęła jedynie kwota [...] zł. oraz [...] zł. tytułem wynagrodzenia (grudzień 2007r.) oraz kwota [...] zł tytułem zaliczki na poczet wypłaty (kwiecień 2008r.). Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że jego miesięczne wynagrodzenie kształtuje się na poziomie około [...]zł. netto. Z dochodu tego pokrywa wydatki na utrzymanie domu (łącznie około 251 zł) oraz siebie i żony (leki, wyżywienie, środki chemiczne i odzież). Wnioskodawca oświadczył też, że jego niezbędne wydatki są zwiększone z powodu choroby żony. Z powyższych okoliczności wynika, że wysokość uzyskiwanych dochodów nie pozwala na wygospodarowanie środków na zapłacenie kosztów sądowych chociażby w części bez uszczerbku w niezbędnych wydatkach bieżącego utrzymania rodziny.
Wnioskodawca posiada również majątek nieruchomy, co w zasadzie powinno pozbawiać go możliwości skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy, gdyż majątek ten może stanowić źródło dodatkowego dochodu. Możliwości te muszą być jednak realne. Tymczasem dom i działka siedliskowa wykorzystywane są dla celów mieszkalnych. Posiada wprawdzie jeszcze dwie działki budowlane, jednak nie można zobowiązywać skarżącego do ich sprzedaży jedynie w celu pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania.
Nieregularne dochody, obciążenie budżetu domowego zaciągniętą wcześniej pożyczką oraz korzystanie z limitu zadłużenia wskazuje, że obecnie wnioskodawca ma ograniczoną zdolność kredytową. Podkreślić też należy, że rozłożenie pożyczki w kwocie 2.400 zł na 12 rat, a także wysokość miesięcznego limitu zadłużenia wskazują, że możliwości finansowe skarżącego, zweryfikowane przez profesjonalną instytucję finansową, muszą być znacznie ograniczone.
Biorąc pod uwagę przewidywaną wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości ich uiszczenia nawet w części bez uszczerbku w koniecznych wydatkach swojej rodziny (art. 246 §1 pkt 2 powyżej cytowanej ustawy). Wskazać również należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz - Dwornicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło