II SA/Po 3002/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przyznania własności działki; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Nr [...], II. zasądza od samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Drzazga Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta odmówił W. K., G. K. i K. K. wydania orzeczenia o nieodpłatnym nabyciu prawa własności nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym nr [...], o pow. [...]m-, położonej w Z. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w Z. prowadzi księgę wieczystą o numerze KW [...]. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługuje osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 24 października 2001r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340 z 1957 r. ze zm.), zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Zdaniem organu, aby zgodnie z w/w ustawą roszczenie wnioskodawców mogło być uwzględnione, nieruchomość wnioskodawców winna być nieruchomością rolną nadaną w trybie osadnictwa rolnego i stanowić dzisiaj nieruchomość rolną albo zabudowaną na cele mieszkaniowe. Skoro organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość została oddana W. K. i jego żonie J. K. w użytkowanie wieczyste w dniu [...] listopada 1970r. w trybie ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 22, poz. 159 z 1969 r.ze zm.) i została zabudowana w 1977r., to nie można uznać jej za nadaną w trybie osadnictwa rolnego, a zatem przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001r. nie mogą mieć wobec niej zastosowania. W odwołaniu od tej decyzji W. K. wskazał, że interpretacje przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości przez organ I instancji jest nieprawidłowa, bowiem dotyczy ona wszystkich użytkowników wieczystych na Ziemiach Zachodnich. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżone orzeczenie w mocy, podzielając w całości argumentację organu I instancji i wskazując, że użycie w art. 1 ust. ustawy z dnia 26 lipca 2001r. określenie "nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r..." wskazuje, że nie kryterium terytorialnego położenia nieruchomości ma znaczenie, a rodzaj nieruchomości na wskazanym terytorium. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. K. podniósł, że ustawa z dnia 26 lipca 2001r. obejmuje nie tylko osadników, ale również wszystkich użytkowników wieczystych na terenie Państwa Polskiego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Ustawa z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.), w wersji obowiązującej w okresie orzekania przez organy obydwu instancji, stanowiła w art. 1 ust.1, że roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługiwało osobom fizycznym, będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 24 października 2001r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. z 1951r. , Nr 46, poz. 340 ze zm.), zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Cytowany przepis określał zatem warunki, które musiał spełnić nabywca prawa własności. Sprowadzały się one do określenia: podmiotów mogących skorzystać z regulacji (osoby fizyczne), tytułu do nieruchomości (użytkowanie wieczyste lub współużytkowanie), czasu, w jakim tytuł ten przysługiwał wnioskodawcy (w dniu 26 maja 1990r. i w dniu 24 października 2001r.), rodzaju nieruchomości (zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne) i wreszcie położenia nieruchomości (na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych). Organy obydwu instancji błędnie odczytały tę ostatnią przesłankę nabycia prawa własności. Odesłanie art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu prawa użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości do dekretu z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych nie dotyczy bowiem przedmiotu regulacji (osadniczych gospodarstw chłopskich nadanych w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych, lecz odnosi się do jego (dekretu) zasięgu terytorialnego. Ustawodawca w art. 1 i art. 13 ust. 2 dekretu precyzował terytorialny zasięg dekretu podając, że jego postanowienia dotyczą obszaru Ziem Odzyskanych i obszaru byłego Wolnego Miasta Gdańska. Analiza cytowanych przepisów wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że dekret z dnia 6 września 1951r. określał przedmiot regulacji i obszar Państwa Polskiego, na którym mógł być stosowany. Tymczasem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. odnosił się tylko do tego ostatniego elementu, bowiem sam formułuje autonomiczny przedmiot regulacji, to jest nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne. Brak jest zatem podstaw, by w postępowaniu uregulowanym ustawą z dnia 26 lipca 2001r. odwoływać się do przedmiotu regulacji dekretu z dnia 6 września 1951r. W świetle przytoczonych przepisów bez znaczenia jest zatem argument organów obu instancji, że przedmiotowa nieruchomość nie należała do gospodarstw rolnych nadanych w ramach osadnictwa rolnego na obszarze Ziem Odzyskanych. Za taka interpretacją w/w przepisów przemawia również brzmienie nadane ustawie z dnia 26 lipca 2001r. przez ustawę z dnia 11 kwietnia 2003r. o ukształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592 ze zm.), bowiem wyeliminowano z niej fragment dotyczący obszarowego obowiązywania regulacji. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznając, że przy rozpoznaniu sprawy doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Drzazga jw