II SA/Po 3008/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Maciej Dybowski Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Staż. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi L.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...] w części dotyczącej odmowy wznowienia postępowania wszczętego na wniosek L. S. II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego L.S. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ M. Dybowski Starosta ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] — wydaną na wniosek Zarządu Miasta — zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na przebudowę linii napowietrznej [...] na terenie ulicy [...] w P. W kwietniu 2001 r. właściciele działek przylegających do terenu inwestycji, w tym między innymi L. i A. S., właściciele działki nr [...], wystąpili o wznowienie powyższego postępowania zarzucając, że bez swojej winy nie mogli wziąć w nim udziału. Starosta — po rozpatrzeniu wniosków A. i L. S., T. i A.Dz., B. Z. oraz A.M. — na podstawie art. 149 § 3 Kpa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w opisanej na wstępie sprawie pozwolenia na przebudowę linii napowietrznej. W uzasadnieniu ustalił, że w zakres przebudowy wchodzi demontaż istniejącej linii napowietrznej SN i budowa nowej linii napowietrznej z przewodami izolowanymi. Zdaniem organu orzekającego wnioskodawcy nie mogli być stronami tego postępowania, gdyż "inwestycja zlokalizowana jest na terenie drogi publicznej, tym samym nie narusza granic działek sąsiednich, a więc interesu prawnego tychże właścicieli". Wnioskodawcy nie byli też stronami wcześniejszego postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Wnioskodawcy A. i L. S. oraz A.Dz. złożyli odwołania od tej decyzji, kwestionując stanowisko odmawiające im przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na przebudowę linii napowietrznej w bezpośrednim sąsiedztwie ich działki. A. i L. S. stwierdzili, że inwestycja narusza ich interes prawny — wprawdzie słupy energetyczne usytuowane zostały w chodniku, tuż przy granicy działki, jednakże wspornik od słupa wchodzi na teren ich działki. Nadto na terenach zabudowy mieszkaniowej powinno się dla bezpieczeństwa budować linie kablowe, a nie napowietrzne. Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że stronami postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących inwestycji liniowych są właściciele nieruchomości, których dotyczy przebieg projektowanej inwestycji. Tymczasem kwestionowana inwestycja prowadzona jest w obrębie drogi stanowiącej grunt komunalny. Realizowana inwestycja wzmacnia bezpieczeństwo użytkowania linii napowietrznej — wprowadzono zamianę przewodów gołych AFL 70 mm2 na przewody izolowane typu PAS 70 mm2. Domaganie się zmiany rozwiązania technicznego sposobu przesyłania energii elektrycznej — z trasy napowietrznej na kablową — nie może być uznany za wymaganą przesłankę dla przekształcenia interesu faktycznego w interes prawny. Na decyzję Wojewody L.S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucają naruszenie art. 28 kpa i art. 5 prawa budowlanego. Według skarżącego decyzja o pozwoleniu na budowę linii napowietrznej bezpośrednio przy granicy jego działki narusza jego interes prawny wynikający z prawa własności. Zgodnie z art. 143 Kc prawo własności gruntu rozciąga się również na przestrzeń nad jego powierzchnią. Tymczasem wzniesione na podstawie kwestionowanej decyzji pozwolenia na przebudowę linii napowietrznej konstrukcje wsporcze linii — słupy BSW — naruszają granice jego działki. Skoro ingerują w przestrzeń nad gruntem będącym własnością skarżącego, naruszają jego prawo własności. Nadto prawo własności nieruchomości wyraża się w pełnymi i swobodnym korzystaniu z niej (art. 140 Kc). Zdaniem skarżącego ustalenia planu powodują, że skutkiem wydania i realizacji decyzji pozwolenia na budowę ma on "istotne ograniczenia w zakresie wzniesienia budynku na terenie gruntu, zabudowa działki będzie musiała bowiem odpowiadać odpowiednim przepisom budowlanym i technicznym zachowującym zasady bezpieczeństwa, odległości od słupa linii etc." W końcu, z naruszeniem art. 144 Kc, skarżący nie będzie mógł wykonywać określonych uprawnień w stosunku do nieruchomości sąsiednich (art. 144 Kc). Budowa linii napowietrznej w bezpośrednim sąsiedztwie gruntu skarżącego uniemożliwi mu niezbędne korzystanie z drogi publicznej — znacznie ograniczając możliwość organizacji wjazdu na działkę skarżącego, budowę ogrodzenia i bramy wjazdowej. Stosownie do art. 5 prawa budowlanego, właściciele nieruchomości sąsiednich są stroną postępowania o pozwolenie na budowę, gdyż w powołanym przepisie prawo chroni ich interes prawny. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podkreślił, iż co do zasady, w procesie budowlanym przymiot strony posiada właściciel nieruchomości graniczącej bezpośrednio z terenu planowanej inwestycji. Jest to zasada jednoznaczna i niepodważalna w przypadku budowy obiektów kubaturowych, odnośnie których przepisy wykonawcze do prawa budowlanego zawierają dyspozycje co do lokalizowania obiektów względem granic z działkami przyległymi. W zakresie inwestycji liniowych (sieci będących nośnikami mediów technicznych) regulacje prawne wskazują, że stroną postępowania są właściciele nieruchomości, przez które przebiega trasa obiektu liniowego, a uzasadnione interesy osób trzecich chronione są w zakresie określonym w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie trasa linii przebiega na terenie drogi publicznej. Poza tym w wyniku przebudowy linii napowietrznej nastąpi pozytywna zmiana rozwiązania technicznego polegająca na zmianie przewodów gołych na izolowane. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) — sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, mimo że w większości zarzuty w niej zawarte są chybione. Skoro zaskarżona decyzja dotyczy odmowy wznowienia postępowania w sprawie udzielonego Zarządowi Miasta pozwolenia na przebudowę linii napowietrznej SN 15 kV, nie zaś postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji, to chybione są wszelkie argumenty zmierzające do wykazania uprawnienia strony do kwestionowania miejsca lokalizacji przedmiotowej inwestycji. Skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę linii napowietrznej twierdząc, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa), a organy administracyjne uznały, że żądanie wznowienia nie pochodzi od strony i wydały decyzję odmawiającą wznowienia postępowania (art. 149 § 3 Kpa). W postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega również badanie, czy dochodzi, względnie czy może dojść, do naruszenia interesu osób trzecich, a więc i interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości, jednakże nie w aspekcie dopuszczalności tej zabudowy, lecz ewentualnego naruszenia norm z zakresu Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (patrz wyrok NSA z 18 lutego 1999 r., syg. IV SA 244/97 — Lex nr 466440). Prawo budowlane w art. 5 pkt 6 — w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji — nakazywało projektowanie, budowanie, użytkowanie i utrzymywanie obiektu budowlanego w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Skoro zatem skarżący w toku postępowania administracyjnego wskazywał, że przy projektowaniu naruszono jego własność, gdyż wprawdzie słupy energetyczne usytuowane zostały na chodniku przy granicy jego działki, ale wspornik od słupa wchodzi na jego teren, to bez wyjaśnienia tej kwestii — decyzji odmawiającej L.S. wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie można uznać za wydaną po należytym i wszechstronnym wyjaśnieniu legitymacji skarżącego do wystąpienia z takim wnioskiem. Określane w art. 143 przestrzenne granice własności dotyczą także przestrzeni nad powierzchnią nieruchomości. Należy nadto podkreślić, że stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w konkretnej sprawie i jakie z tego tytułu wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być dokonywane w postępowaniu wznowieniowym, a nie przed wznowieniem postępowania. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, c, a co do kosztów postępowania na podstawie art. 200 cytowanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji o odmowie wznowienia postępowania czyni zbędnym wydanie dodatkowego rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ M. Dybowski L/J