II SA/Po 302/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2012r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. ustanowić dla L. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący L. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca powoływał się na swój stan zdrowia. Oświadczył, że swoje gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Mieszka na terenie ogrodu działkowego, gdzie ma domek o powierzchni 46 m². Oświadczył, że utrzymuje się z renty rodzinnej, zasiłku i dodatku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 2.118,79 zł miesięcznie. Oświadczył, że komornik potrąca mu około 400 zł. miesięcznie, ponosi nakłady na utrzymanie domu. Nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskodawca samodzielnie ponosi koszty mediów w wysokości 62 zł za czynsz, 42 zł – śmieci, 33 zł - prąd, 57 zł - gaz, 54,44 zł - woda za 3 miesiące, szambo – 90 zł na 2-3 miesiące. Nie pracuje zawodowo, korzysta z pomocy społecznej. Nadto wnioskodawca zaciągnął kredyt na kwotę 300 zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego, z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezzasadne. Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Dochody jakie uzyskuje z trudem pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Nadto utrzymuje się z ubezpieczenia społecznego i pomocy społecznej. Z uwagi na stan zdrowia nie uzyskuje żadnych innych dochodów z tytułu pracy. Nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska