II SA/Po 303/08
WyrokWSA w Poznaniu2010-07-09
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie uzgodnieniowe wydane przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu w przedmiocie obsługi komunikacyjnej inwestycji, w sytuacji gdy Prezydent Miasta na prawach powiatu jest jednocześnie zarządcą dróg publicznych, jest ważne, mimo że zostało wydane w trybie uzgodnienia?Ratio decidendi
Postanowienie uzgodnieniowe wydane przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu, który jest jednostką organizacyjną podległą Prezydentowi Miasta, w sytuacji gdy Prezydent Miasta jest zarządcą dróg publicznych, jest dotknięte wadą nieważności. Tryb uzgodnienia w rozumieniu art. 106 kpa ma zastosowanie wyłącznie do współdziałania różnych organów administracji publicznej. W przypadku, gdy ten sam organ jest właściwy do wydania decyzji głównej i dokonania uzgodnienia, uzgodnienie w tym trybie jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stałej stacji produkcyjnej betonu towarowego. Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich uzgodnił warunki zabudowy w zakresie obsługi komunikacyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora ZDM. Skarżąca spółka wniosła skargę, zarzucając m.in. niedopuszczalną szerokość drogi dojazdowej. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w P. oraz orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] 2008r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy terenu I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia [...] 2007r. nr [...] II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ E. Podrazik /-/ E. Brychcy /-/ A. Łaskarzewska
II SA/Po 303/08
Uzasadnienie
Dnia [...] 2007r. do Urzędu Miasta w Poznaniu wpłynął wniosek "A." spółki z o.o. w P. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stałej stacji produkcyjnej – produkcja betonu towarowego.
Dnia [...] 2007r. Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich w P. postanowieniem uzgodnił w zakresie obsługi komunikacyjnej warunki zabudowy dla stałej bazy produkcyjnej – produkcja betonu towarowego, przewidzianej do realizacji na działce nr [...], położonej w P. przy ulicy C. ([...]).
Postanowienie oparto na art. 60 ust. 1, 64 ust.1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt. 9 i 10 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz.717).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło B. spółka z o.o. w P.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] 2008r. utrzymało w mocy wyżej opisane postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w P. ([...]).
W uzasadnieniu nadmieniono, że skarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z uprawnieniami zarządcy drogi, który miał prawo wskazać na jakich warunkach odbywać się będzie obsługa komunikacyjna tego zamierzenia. Zarzuty skarżącej spółki wkraczają w zakres wyłącznej kompetencji zarządcy drogi.
Skargę do tut. Sądu złożyło B. sp. z o.o. w P. Zawnioskowano w niej o uchylenie postanowienia z dnia [...] 2008r. W uzasadnieniu wywiedziono, że w postępowaniu uzgodnieniowym nie wzięto pod uwagę tej możliwości, że wjazd mógłby odbywać się wprost z ulicy O. lub ulicy równoległej do autostrady [...]. Zdaniem skarżącego Dyrektor ZDM akceptuje dojazd do bazy produkcyjnej betonu zlokalizowanej na działce nr [...] przy ulicy C. ulicą, na której można wybudować jedynie jezdnię o szerokości 3 m i obustronnymi chodnikami, co przy dużym natężeniu pojazdów jest niedopuszczalne. Istniejący pas drogowy nie pozwoli na poszerzenie nawierzchni jezdni, lub wykonaniu manewru mijania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podkreśliło, że Zarząd Dróg Miejskich w P. zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jako zarządca drogi upoważniony jest do uzgadniania zamierzenia w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego lub obszarów przyległych do ujętej w planie projektowanej inwestycji drogowej. Wskazano, że uzgodnienie zostało wydane zgodnie z uprawnieniami zarządcy drogi. Zarzuty skarżącej spółki wkraczają zakres wyłącznej kompetencji zarządcy drogi.
Na rozprawie, jaka odbyła się przed tut. Sądem dnia 23.10.2008r. swój udział w sprawie zgłosiła C. spółka akcyjna w G., następca prawny spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A." w P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej podniesione.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie uzgodnieniowe wydane na podstawie art. 60 ust. 1, art. 64 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 9 i 10 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 106 § 5 kpa. Zgodnie z tymi przepisami decyzję o warunkach zabudowy wydaje prezydent miasta po uzgodnieniu z organami wymienionymi w art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi (art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). W myśl art. 64 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 9 wymienionej ustawy decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwym zarządcą drogi - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego. Zgodnie zaś z 53 ust.4 pkt.10 tejże ustawy decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewodą, marszałkiem województwa, starostą w zakresie zadań rządowych albo samorządowych, służących realizacji celu publicznego, o których mowa w art. 39 ust. 3 pkt.3 i art. 48 w odniesieniu do terenów przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust.1
Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie uzgodnieniowe dotyczy obsługi komunikacyjnej planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Postanowienie uzgodnieniowe jest elementem głównego rozstrzygnięcia sprawy następującego w formie decyzji administracyjnej. Ma ono znaczenie materialne i stanowi część rozstrzygnięcia przyjętego w danej sprawie (uchwała z dnia 09.11.1998 r. sygn. akt OPS 8/98, pub. ONSA 1999 r. Nr 1, poz. 7). W myśl art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzgodnienia tego dokonuje się w trybie art. 106 kpa. Przepis ten reguluje współdziałanie organów przy wydawaniu decyzji, przy czym chodzi o współdziałanie różnych organów. Jest to wyrażone wprost w art. 106 § 1 kpa, który uzależnienia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez "inny" organ. Tryb wskazany w art. 106 kpa nie będzie miał zatem zastosowania do sytuacji, w których przed podjęciem decyzji organ administracji publicznej zwraca się o wyrażenie stanowiska do jednostki organizacyjnej jemu podległej, nie będącej innym organem administracji publicznej.
Organem właściwym do wydania decyzji o warunkach zabudowy jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta, z wyjątkiem decyzji o warunkach zabudowy na terenach zamkniętych, którą wydaje wojewoda (art. 60 ust. 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Miasto P. jest miastem na prawach powiatu (załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.08.1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, Dz.U. z 1998 r. 103, poz. 652). Z mocy art. 19 ust. 5 ustawy z 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. W myśl postanowień Statutu Jednostki Budżetowej Zarządu Dróg Miejskich w P., stanowiącego załącznik do zarządzenia Prezydenta Miasta P[...] z [...] 2003 r. nr [...] (www.bip.city.poznan.pl) ZDM w Poznaniu jest jednostką organizacyjną Miasta P., przy pomocy której Prezydent Miasta wykonuje swoje obowiązki zarządcy drogi i zarządzającego ruchem (§ 1 Statutu).
Takie przeniesienie zadań z zakresu zarządu drogami na jednostkę podległą Prezydentowi Miasta nie oznacza przeniesienia kompetencji organu. Pomimo powierzenia ZDM obowiązków zarządcy drogi, w myśl ustawy o drogach publicznych to prezydent miasta jest zarządcą wszystkich dróg publicznych w granicach miast na prawach powiatu. Jednostka budżetowa - ZDM jest natomiast jednostką organizacyjną, przy pomocy której wykonuje on swoje obowiązki. Jednostka taka nie może być traktowana jako odrębny organ, nawet wtedy, gdy z treści § 9 ust. 3 Statutu wynika upoważnienie dla Dyrektora ZDM do wydawania decyzji administracyjnych. Uprawnienie takie wynika bowiem z upoważnienia Prezydenta Miasta.
W przedmiotowej sprawie, właściwym do wydania decyzji o warunkach zabudowy i postanowienia uzgodnieniowego w zakresie określonym w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, będzie zatem jeden i ten sam organ administracji publicznej - Prezydent Miasta P. W takim przypadku uzgodnienie w trybie art. 106 kpa jest niedopuszczalne, gdyż z istoty tej instytucji wynika, iż ma ona zastosowanie w razie współdziałania różnych organów. Należy w związku z tym uznać, że art. 53 ust. 4 pkt 9 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera obowiązku uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy, gdy w myśl art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych prezydent miasta na prawach powiatu wykonuje jednocześnie funkcję zarządcy dróg publicznych w granicach tego miasta. Wymaga też podkreślenia, że obowiązek ten nie istnieje nawet wtedy, gdy w mieście na prawach powiatu sprawy z zakresu zarządu drogami prowadzi wyodrębniona organizacyjnie jednostka budżetowa.
Identycznie uznać należało, że obowiązku takiego nie zawiera także art. 53 ust. 4 pkt.10 upzp . Jak bowiem zostało wywiedzione wyżej w miastach na prawach powiatu funkcję organu powiatu sprawuje prezydent miasta( art. 92 ust.1pkt.2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym – Dz.U.2001.142.1592).
A zatem w niniejszej sprawie organem właściwym do dokonania uzgodnienia w tym trybie byłby także ten sam organ, w którego kompetencji pozostaje wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Skoro więc w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie wymagało uzgodnienia, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 9, 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to dokonanie tego uzgodnienia przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich należało ocenić jako pozbawione podstawy prawnej i - tym samym - dotknięte wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 kpa. Dotyczyło to również postanowienia utrzymującego je w mocy.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania. Będą także miały na względzie, że jakkolwiek art. 106 kpa nie ma zastosowania, gdy do wydania decyzji w postępowaniu głównym jak i wydania uzgodnienia uprawniony jest ten sam organ, to mając na uwadze tożsamość podmiotu rozstrzygającego w sprawie głównej o warunkach zabudowy, w celu realizacji ustawowego wymogu, określonego w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, treść takiego uzgodnienia winna zostać zamieszczona w motywach decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, tak aby mogła zostać poddana kontroli organu odwoławczego, a następnie właściwego sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 06.09.2007 r., sygn. II OSK 776, Lex nr 360131).
O wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ A. Łaskarzewska E. Brychcy /-/ E. Podrazik
Za nieobecnego sędziego korzystającego
z urlopu uzasadnienie podpisał sędzia
/-/ A. Łaskarzewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło