II SA/Po 303/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" z o.o. w P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A" z o.o. w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy terenu postanawia oddalić wniosek /-/ A.Łaskarzewska Pismem z dnia [...].2008 r. (k.116) skarżąca Spółka złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30.10.2008 r., sygn. II SA/Po 303/08 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego. W związku z powyższym stronę skarżącą wezwano do uiszczenia wpisu stałego od zażalenia w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia zażalenia (k. 122). W odpowiedzi na wezwanie prezes zarządu skarżącej spółki wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych (k.124). Postępowanie incydentalne w sprawie przyznania prawa pomocy z wniosku skarżącej spółki zostało zakończone prawomocnie dnia 27.05.2009r. (k.176), kiedy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 06.04.2009r., którym oddalono wniosek skarżącej Spółki o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia (k.164). Skarżąca spółka została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł (k.188). W odpowiedzi na wezwanie pismem sporządzonym dnia [...]2009r. (k.189) prezes zarządu spółki wniósł o zwolnienie od obowiązku uiszczenia tej opłaty ponad [...] zł, albowiem w sytuacji ekonomiczno-finansowej Spółki nastąpiły nowe niekorzystne okoliczności. Spółka wezwana do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPPr wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości (k. 192 akt), jednak z uwagi na treść pisma z dnia [...].2009r. rozpoznano wniosek o prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od wpisu od zażalenia ponad 40 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzki Sądzie Administracyjnym w Poznaniu postanowieniem z dnia 12.08.2009r. sygn. II SA/Po 303/08 (k.196) odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy. W przewidzianym ustawa terminie skarżąca spółka wniosła sprzeciw od tego orzeczenia (k.204) podnosząc, że złożone przez nią dokumenty jednoznacznie wskazują na zasadność zgłoszonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z woli ustawodawcy w razie wniesienia sprzeciwu, postanowienie referendarza traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - ppsa). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego. Osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (np. przez zwolnienie od kosztów sądowych), gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w art. 246 ppsa sformułowanie "gdy wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Złożony przez skarżącą spółkę wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie. Z treści wniosku wynika, że sytuacja materialna skarżącej nie uległa zmianie. W złożonym na druku PPPr wniosku (k. 192) skarżąca Spółka wskazała, że w chwili obecnej wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł. a w ostatnim roku obrotowym wysokość zysku lub straty wynosiła [...] zł. Dane te w zestawieniu z informacjami zawartymi w pierwszym druku PPPr (k.130) - gdzie skarżąca wskazała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł. a wysokość straty w ostatnim roku obrotowym wyniosła [...] zł – nie wskazują na pogorszenie sytuacji materialnej skarżącej spółki. Z przedłożonego oświadczenia o stanie finansowym i majątkowym Spółki wynika, że stan ten nie uległ zmianie w zakresie, jaki uzasadniałby uznanie, iż Spółka nie dysponuje środkami pozwalającymi na zapłacenie wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. Spółka nadal prowadzi swoją działalność gospodarczą. Wskazany rachunek bankowy spółki (aktualnie w Banku "B", wcześniej "C" S.A.), niezmiennie wskazuje saldo [...] zł. Nie zmieniła się wysokość kapitału zakładowego spółki. Umniejszeniu uległa według jej oświadczenia jedynie wartość środków trwałych, co nie wystarcza do przyjęcia zaistnienia zmiany. Ani w powtórnym wniosku, ani w sprzeciwie od orzeczenia referendarza skarżący nie wskazał na żadne inne okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że sytuacja materialna skarżącego uległa zmianie. Podkreślić przy tym należy, że na poparcie swoich twierdzeń do ponownego wniosku Spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów, co w zasadzie wyłącza możliwość zweryfikowania jej twierdzeń o zmianach w sytuacji materialnej. Zgodnie z art. 165 ppsa postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane w skutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Oznacza to, że w braku zmiany okoliczności, postanowienie wydane w toku sprawy jest wiążące i nie ma podstaw do jego zmiany (por. postanowienie NSA z 24.11.2006 r., sygn. II OZ 1281/06). W niniejszej sprawie zapadło już prawomocne postanowienie oddalające wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Co za tym idzie postanowienie w tej sprawie uzyskało moc wiążącą między innymi wobec Sądu, który je wydał. Z uwagi na fakt, iż nie dotyczy ono istoty sprawy, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jednakże posiada w pełni przymiot prawomocności. Z powyższego wypływa obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu od zażalenia. Złożenie przez skarżącą spółkę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia tego wpisu. Jedynie wydanie i uprawomocnienie się postanowienia odmiennej treści w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie wpływa jednak na skutki niezastosowania się strony do treści postanowienia prawomocnego. Postanowienie odmiennie rozstrzygające wniosek o przyznanie prawa pomocy mogłoby zapaść jedynie przy spełnieniu przesłanki określonej w art. 165 ppsa., który pozwala dokonać tego w sytuacji zmiany okoliczności sprawy. Tymczasem, w niniejszej sprawie skarżąca nawet nie uprawdopodobniła rzekomej zmiany jej sytuacji materialnej, a samo tylko twierdzenie w żadnym razie nie może uzasadniać, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przesłanka o której mowa w art. 165 ppsa. Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, aby nastąpiła taka zmiana okoliczności odnosząca się do jej sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 165 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ A.Łaskarzewska