II SA/Po 3039/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant Sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A. i E.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 10,-zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ L. Drewniak-Żaba /-/ A. Zieliński /-/ S. Małek II SA/Po 3039/02 UZASADNIENIE Prezydent Miasta decyzją z [...]r. na wniosek A. i E.J. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji polegającej na budowie budynku garażowego przy ulicy [...] nr [...] (działka nr [...] arkusz 105). Uznano, iż zamierzona budowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. zatwierdzonego uchwałą Nr XXXV/195/93 Rady Miejskiej z 16 kwietnia 1993r. (Dz. Urz. Nr 7 poz. 76) oraz planem realizacyjnym terenu zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej przy ul. [...] – os. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]r. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazano na obowiązek zawiadomienia o postępowaniu właścicieli sąsiedniej nieruchomości oraz na brak zgodności pomiędzy zamierzeniem inwestycyjnym a ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Lokalizacja budynku nie jest bowiem zgodna z ustaleniami planu realizacyjnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent decyzją z [...]r. na podstawie art. 40 i art. 42 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 z zm.) oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 16 kwietnia 1999r. określił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku garażowego na działce nr [...] przy ul. [...]. Wskazano, iż zgodnie z powołanym planem teren działki jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Zamierzona dobudowa budynku garażowego do istniejącego budynku mieszkalnego w tej samej linii zabudowy nie narusza ustaleń tego planu. Plan realizacyjny zabudowy przedmiotowego terenu nie stanowi podstawy prawnej decyzji określającej warunki zabudowy i zagospodarowania. M.K. i J.D. wnieśli odwołanie. Podkreślili, iż plan realizacyjny przewiduje lokalizację garażu w tylnej części działki we wspólnej granicy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Kolegium stwierdziło, iż w decyzji z [...]r. Prezydent Miasta powołał się na ustalenia planu realizacyjnego. Zamierzona budowa w tym kształcie i przy tej lokalizacji jest niezgodna z ustaleniami planu realizacyjnego, powołanego jako podstawa planistyczna w decyzji z [...]r. Stwierdzono, iż powołana ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym nie pozbawiła mocy obowiązującej planów realizacyjnych, w oparciu o które została zrealizowana zabudowa mieszkalna. Według planu zagospodarowania przestrzennego plany niższego rzędu (dotychczasowe szczegółowe lub realizacyjne) muszą być wykonywane na wszystkie inwestycje. A. i E.J. wnieśli skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Stwierdzili, iż w przepisach obowiązującego prawa nie występują określenia: plan szczegółowy ani plan realizacyjny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zaskarżonej decyzji. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 mającej zastosowanie w dacie orzekania przez organy administracji ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 z zm.) – ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, z zachowaniem warunków określonych w ustawach. Ustalenie zatem konkretnych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 39 ust. 1) następuje na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego. Opracowanie planu realizacyjnego, określającego urbanistyczne i architektoniczne zagospodarowania terenu inwestycji lub działki budowlanej przewidywały przepisy ustawy (art. 20 i nast.) Prawo budowlane z 1974r. (Dz. U. Nr 38 poz. 228 z zm.) Organ Odwoławczy uznał, iż zamierzona budowa garażu nie jest zgodna z ustaleniami planu realizacyjnego terenu zabudowy jednorodzinnej przy ulicy [...] - osiedle [...]. Akta sprawy nie zawierają jednakże tekstu planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. z 16 kwietnia 1993r. (Dz. Urz. Woj. Poznańskiego Nr 7 poz. 76) powołanego przez organ odwoławczy, który zawierałby ustalenia odnoszące się do obowiązywania planów realizacyjnych. Znajdujący się w aktach częściowy wypis z planu (strona 5) dotyczy strefy zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej i wskazuje jedynie, iż "na terenach wolnych jest możliwość lokalizacji zabudowy jednorodzinnej i małych domów mieszkalnych". Brak pełnego tekstu planu uniemożliwia odniesienie się do podniesionego w tym zakresie zarzutu. Zgodnie z przepisem art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Treść przepisu art. 138 wskazuje, iż możliwość kasacyjnego załatwienia sprawy traktowana jest jako wyjątkowa. Przed organem odwoławczym powinno bowiem zapaść powtórne rozstrzygnięcie merytoryczne, chyba, że zachodzi wyjątkowa sytuacja określona w powołanym przepisie § 2. Jeżeli zatem organ odwoławczy kwestionuje rozstrzygniecie organu pierwszej instancji, przy czym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w myśl art. 136 kpa, to ma obowiązek zastosować w swej decyzji instytucje reformacji i orzec co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt. 2 kpa) zamiast uchylać decyzję i przekazywać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, przesądzając przy tym o treści przyszłego rozstrzygnięcia (por. ONSA z 1981r. Nr 2 poz. 88). W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy w świetle powyższego poglądu z naruszeniem przepisu art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję z [...]r. przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika bowiem potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w zakresie o którym mowa w powołanym przepisie. Stanowisko zaś organu odwoławczego co do treści przyszłego rozstrzygnięcia zostało jednoznacznie określone. Według bowiem przyjętego poglądu lokalizacja budynku garażowego ustalona w decyzji pierwszej instancji jest niezgodna z ustaleniami planu realizacyjnego. W takiej wiec sytuacji organ odwoławczy winien wydać merytoryczną decyzję i orzec co do istoty sprawy w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt. 2 kpa. Mając na uwadze, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy orzeczono jak w sentencji wyroku. (art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002r Nr 153 poz. 1270 w związku z art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002r. nr 153 poz. 1271). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ L. Drewniak-Żaba /-/ A. Zieliński /-/ S. Małek jw