II SA/Po 305/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-04-24

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa i rodzinna skarżących uzasadnia przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżących, uwzględniająca ich realne dochody, niezbędne wydatki bieżącego utrzymania oraz brak dodatkowych korzyści z posiadanych nieruchomości, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości. Poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania, co prowadziłoby do ograniczenia prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący H. M. i J. M. wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, argumentując trudną sytuacją finansową opartą na emeryturze i wynagrodzeniu za pracę, ponosząc jednocześnie koszty utrzymania domu, leków, dojazdów do pracy. Skarżąca jest współwłaścicielką domu i udziału w gospodarstwie rolnym, którego nie użytkuje i z którym toczy spory z bratem.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono H. M. i J. M. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2013r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. M. i J. M. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia zwolnić H. M. i J. M. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz - Grochowska Skarżący H. M. i J. M. wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący argumentowali, że wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Oświadczyli, że jedynym dochodem jest emerytura skarżącego w wysokości [...] zł brutto miesięcznie oraz wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę skarżącej w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Sami ponoszą swoje koszty utrzymania i wskazali, że opłata za energię elektryczną wynosi około 150 zł, wodę – 20 zł, telefon – 50 zł, leki- 30 zł, ubezpieczenie PZU - 114 zł kwartalnie, spłata rat kredytowych – 101 zł, opał około 2.000 zł rocznie, gaz – 50 zł miesięcznie. Nadto skarżąca ponosi koszty dojazdów do pracy w wysokości 11 zł dziennie. Skarżąca oświadczyła, że wraz z bratem jest współwłaścicielką domu po rodzicach, gdzie posiada mieszkanie – kuchnia i pokój oraz udział w wysokości 3/8 w gospodarstwie rolnym o powierzchni 3.27 ha. Oświadczyła, że gospodarstwa tego nie użytkuje, korzyści z gospodarstwa, w tym opłaty unijne pobiera brat. Aktualnie toczy z nim sprawy o zniesienie współwłasności. Nadto skarżący oświadczyli, że nie posiadają żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności oraz wartościowych ruchomości. W świetle przepisu art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżących przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie są w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe. Realne miesięczne dochody, wedle zasad doświadczenia życiowego, wystarczają na zaspokojenie koniecznych wydatków bieżącego utrzymania związanych z pokryciem kosztów mieszkania, żywności, leków, ubioru, chemii gospodarczej oraz dojazdów do pracy. Mimo tego, że skarżąca posiada majątek nieruchomy to nie przynosi on jej żadnych dodatkowych dochodów. Wykorzystuje go bowiem tylko na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i toczy spory z pozostałym współwłaścicielem. Wobec powyższego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżących, a w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawców od kosztów sądowych niniejszego postępowania. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz - Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło