II SA/Po 305/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-05-29
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Maria Kwiecińska, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i umarzające postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie stypendium szkolnego, wydane na podstawie błędnego założenia, że organ pierwszej instancji nie był właściwy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, narusza przepisy postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku, o którym mowa w art. 64 § 2 K.p.a., jest terminem procesowym, a nie materialnym, co oznacza, że można złożyć wniosek o jego przywrócenie na zasadach określonych w art. 58-59 K.p.a. Organem właściwym do rozpoznania takiego wniosku jest organ, który skierował wezwanie do uzupełnienia braków, a nie organ wyższego stopnia. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, opierając się na błędnym założeniu o braku właściwości organu pierwszej instancji do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, narusza przepisy postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
J. K. złożyła wniosek o przyznanie stypendium szkolnego dla syna. Organ pierwszej instancji wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych wniosku, wskazując termin. Wezwanie zostało doręczone osobie nieustalonej, podającej się za współlokatora. J. K. dostarczyła część dokumentów, ale nie wszystkie w terminie. Organ pierwszej instancji postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia dokumentacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, uznając, że organ pierwszej instancji nie był właściwy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. J. K. zaskarżyła postanowienie SKO do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 roku sprawy ze skargi J. [...] K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2013 roku Nr [...] w przedmiocie umorzenia postepowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
W dniu 14 września 2012 r. J.[...]K. złożyła [...] wniosek o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym w formie stypendium szkolnego na rzecz D.[...] K. ur. [...] r.
Pismem z dnia 2 października 2012 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownik Zespołu [...], działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał J. [...] K. do uzupełnienie braków formalnych wniosku poprzez dostarczenie oświadczenia o sytuacji dochodowej rodziny w sierpniu 2012 r., zaświadczenia [...] o wysokości dochodu netto zasiłków otrzymanych w sierpniu 2012 r. oraz zaświadczenia lub oświadczenia o wysokości dochodu netto uzyskanego w sierpniu 2012 r. W piśmie zawarto pouczenie, iż w przypadku niezastosowania się do wezwania wniosek pozostanie bez rozpatrzenia.
Powyższe wezwanie doręczone zostało 9 października 2012 r. osobie, która określiła się jako współlokator adresatki, przy czym w oparciu o zapis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie sposób ustalić nazwiska odbierającego korespondencję.
W dniu 8 listopada 2012 r. J.[...] K. złożyła w [...] kserokopie zaświadczenia z [...] z dnia 31 października 2012 r. dochodach z tytułu zasiłków za sierpień 2012 r. oraz kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego, z której wynikało miedzy innymi, iż od [...] sierpnia 2012 r. do [...] września 2012 r. przebywała na oddziale szpitalnym.
Pismem z dnia 15 listopada 2012 r. organ zawiadomił J.[...]K. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy materialnej w formie stypendium szkolnego z uwagi na niedotrzymanie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku złożonego 14 września 2012 r.
Pismo to J.[...]K. odebrała osobiście 7 grudnia 2012 r.
W dniu 28 grudnia 2012 r. J.[...]K. złożyła w [...] w P. pismo zatytułowane "Prośba", w którym wniosła o rozpatrzenie przywrócenia pomocy w formie stypendium szkolnego, bowiem jej dochody nie przekraczają 500 zł miesięcznie, obecnie sama wychowuje [małoletnie dziecko]. Nadto w piśmie tym J.[...]K. wskazała, iż jest po dwóch poważnych operacjach oczekuje na kolejną
Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownik [...] postanowieniem z dnia[...] stycznia 2013 r., odmówił J.[...]K. przywrócenia terminu do uzupełnienia dokumentacji do wniosku o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym w formie stypendium szkolnego na rzecz D.[...]K. w sprawie znak [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 59 i art. 58 § 1, 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.),
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w wezwaniu z dnia 2 października 2012 r. "nr [...]" zobowiązał stronę do uzupełnienia wniosku z dnia 14 września 2013 r. o ustalenie prawa do pomocy materialnej o oświadczenie dotyczące sytuacji dochodowej rodziny wnioskodawczyni w sierpniu 2012 r., zaświadczenie [...] o wysokości dochodu netto zasiłków otrzymanych w sierpniu 2012 r. oraz zaświadczenie lub oświadczenie o wysokości dochodu netto uzyskanego w sierpniu 2012 r. Dalej wyjaśnił, że w dniu 15 listopada 2012 r. pozostawiono bez rozpatrzenia przedmiotowy wniosek ze względu na to, że do akt sprawy nie zostały przedłożone przez stronę wszystkie wymagane dokumenty, a w dniu 28 grudnia 2012 r. do organu wpłynął wniosek strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia dokumentacji do złożonego wniosku.
W rozważaniach prawnych organ przywołał treść przepisów art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 1 K.p.a. i stwierdził, że w prośbie o przywrócenie terminu strona oświadczyła, iż nie dostarczyła dokumentów ze względu na przebywanie w okresie od 8 sierpnia 2012 r. do 4 września 2012 r. w szpitalu, natomiast termin na dostarczenie dokumentów wymieniony w wezwaniu z dnia 2 października 2012 r. upłynął w dniu 16 października 2012 r. Organ uznał, że z analizy prośby o przywrócenie terminu nie wynika, aby dokument wymieniony w wezwaniu z dnia 2 października 2012 r. nie został dostarczony bez winy wnioskodawczyni, w związku z czym stwierdził, że nie ma podstaw do przywrócenia terminu do uzupełnienia przedmiotowego wniosku. Ponadto w uzasadnieniu postanowienia znalazł się zapis: "W związku z powyższym tutejszy organ administracji publicznej odmawia przywrócenia terminu do uzupełnienia dokumentacji do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na rzecz J. K.."
Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 15 stycznia 2013 r.
Postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2013 r. doręczone zostało osobiście J.[...]K. Na znajdującej się w aktach sprawy kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru w/w korespondencji brak jest daty jej odebrania przez adresatkę.
W dniu 25 stycznia 2013 r. (data nadania pocztowego) J.[...]K. wniosła bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2013 r., argumentując, że przekazała organowi dokumenty, z których wynika, że "w danym terminie" przebywała w szpitalu, a po powrocie do domu nie mogła chodzić ani pracować, na potwierdzenie czego również ma zaświadczenie lekarskie. Strona wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej sprawy. Zażalenie zostało następnie uzupełnione pismem z dnia 20 lutego 2013 r. (data wpływu do organu: 25 lutego 2013 r.), w którym strona podniosła, że pomimo dostarczenia dokumentów otrzymała odmowę przywrócenia terminu; zarzuciła, że od dłuższego czasu dokumenty były uzupełnione, a organ nie rozpatrzył sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, wskazując w podstawie prawnej art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a., uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie z wniosku J.[...]K.. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że wezwanie do uzupełnienia wniosku w przedmiotowej sprawie doręczono stronie w dniu 9 października 2012 r., zatem termin do złożenia dokumentów potrzebnych dla załatwienia sprawy upływał w dniu 16 października 2012 r., a w wyznaczonym terminie strona nie dostarczyła do organu żadnych dokumentów, natomiast w dniu 8 listopada 2012 r. wpłynęło do organu zaświadczenie [...] o zasiłku chorobowym w sierpniu 2012 r. oraz karta informacyjna dotycząca leczenia szpitalnego wnioskodawczyni. Kolegium stwierdziło, że ponieważ strona nie dostarczyła dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku, to zgodnie z art. 64 K.p.a. organ winien odpowiedzieć stronie pismem o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, natomiast "Poznańskie Centrum Świadczeń nie jest organem właściwym do przywrócenia terminu (tu: w celu uzupełnienia dokumentacji)". Stwierdzając, że organ powinien odpowiedzieć stronie pismem o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania lub przekazać wniosek organowi II instancji, Kolegium uznało, że "należało uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie z wniosku P. J.[...]K.".
Postanowienie powyższe doręczono zostało J.[...]K. w dniu 20 grudnia 2013 r.
W przekazanym do tutejszego Sądu piśmie z dnia 30 grudnia 2013 r. (data nadania pocztowego), wniesionym do organu II instancji a zatytułowanym "Odwołanie", J.[...]K. zakwestionowała prawidłowość rozstrzygnięć wydanych przez organy w jej sprawie, podnosząc, że organ I instancji nie dopełnił obowiązków, bowiem strona telefonicznie zgłosiła, iż jeden z wymaganych dokumentów dostarczy w późniejszym terminie, gdyż z uwagi na stan zdrowia nie mogła odebrać zaświadczenia [...], które zostało odesłane do instytucji wydającej to zaświadczenie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Zdaniem Kolegium w ustalonym stanie faktycznym organ nie powinien wydawać jakiegokolwiek postanowienia dotyczącego przywrócenia terminu do dostarczenia dokumentów, ponieważ termin ten jest terminem prawa materialnego, wobec czego jest nieprzywracalny, zatem uchyliło postanowienie organu I instancji i umorzyło postępowanie w tej instancji. Nadto organ II instancji wyjaśnił, że w swoim postanowieniu błędnie pouczył stronę o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dlatego pismo strony wniesione do Kolegium należało potraktować jako skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. J.[...]K. podtrzymała skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl przepisu art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).
Należy również zaznaczyć, że stosownie do treści z art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, iż sąd obowiązany jest dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Rozpatrując sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż oczywiście błędnym jest pogląd prawny wyrażony w odpowiedzi na skargę jakoby termin do usunięcia braków formalnych pisma procesowego o jakim mowa w art. 64 § 2 K.p.a. był terminem prawa materialnego i jako taki był nieprzywracalny.
Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa innym niż wskazanie adresu wnoszącego, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Z treści powyższej regulacji wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż określony w niej termin jest terminem dla dokonania czynności w ramach toczącego się postępowania administracyjnego, a zatem jest terminem procesowym, a nie terminem prawa materialnego. Takiej oceny nie może zmieniać okoliczność, iż przepis art. 64 § 2 K.p.a. wyznacza w tym zakresie termin 7-dniowy, obliczany od dnia doręczenia wezwania wnoszącemu podanie. Powyższe oznacza jedynie, iż jest to rodzaj terminu ustawowego, a zatem nie może być on przez organ administracji ani skrócony, ani przedłużony (por. wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 1995 r., SA/Po 490/95, niepubl.), jednakże nie może skutkować uznaniem go za termin prawa materialnego.
Ustalenie, iż termin do uzupełnienia braków podania ma charakter terminu procesowego pozwala na stwierdzenie, iż do terminu tego stosują się regulacje zawarte w art. 58-59 K.p.a. Powyższe oznacza, iż wnoszący podanie może złożyć wniosek o przywrócenie tego terminu, w razie jego uchybienia bez własnej winy, na zasadach i w trybie określonym w tych przepisach (por. wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 1995 r., SA/Po 490/95, niepubl.).
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż zgodnie z art. 59 § 1 K.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej, a od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Jednocześnie w § 2 tego samego artykułu ustawodawca skazał, iż o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
W świetle przywołanych powyżej przepisów oczywistym jawi się, iż organem właściwym do rozpoznania podania o przywrócenie terminu o jakim mowa w art. 64 § 2 K.p.a. jest organ, który skierował do wnioskodawcy wezwanie do uzupełnienia braków podania, a nie organ wyższego stopnia na tym organem.
Powyższe pozwala na stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania polegającym na przyjęciu, iż organ I instancji nie był organem właściwym do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków podania inicjującego postępowanie i co za tym idzie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków podania winien przekazać organowi II instancji.
Wobec braku w zaskarżonym postanowieniu uzasadnienia prawnego, w tym w szczególności wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, z przytoczeniem przepisów prawa można jedynie domyślać się, iż uchybienie jakiego dopuściło się Kolegium było wynikiem zastosowania do wniosku o przywrócenie terminu o jakim mowa w art. 64 § 2 K.p.a., a więc terminu dotyczącego postępowania przed organem I instancji, regulacji szczególnych zawartych w art. 59 § 2 K.p.a. dotyczących wyłącznie przywracania terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia.
Powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i co za tym idzie samodzielnie uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Następstwem wadliwego przyjęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, iż Prezydent Miasta P. nie był organem właściwym do rozpoznania wniosku przywrócenia terminu do uzupełnienia braków podania inicjującego postępowanie było zupełne pominięcie przez organ II instancji oceny prawidłowości merytorycznej zaskarżonego zażaleniem postanowienia z dnia 8 stycznia 2013 r.
Należy w tym miejscu wskazać, iż zgodność z prawem w/w postanowienia budzi poważne wątpliwości.
Przesłanką wszelkich rozstrzygnięć organów administracji winny być bowiem kompletne ustalenia faktyczne. Zasada powyższa wynika wprost z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. i znajduje zastosowanie do postępowania toczącego się przed organami obu instancji.
Zasadniczą przesłanką faktyczną wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie podania strony jest zaś ustalenie przedmiotu żądania, w tym w szczególności ustaleniem charakteru złożonego pisma. Brak jednoznacznego wyjaśnienia treści żądania strony, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, 8, 9 i 10 K.p.a. Jeżeli bowiem charakter pisma budzić może wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek, stosownie do postanowień powołanych wyżej przepisów, wyjaśnić rzeczywistą wolę strony i treść jej żądania. Jednocześnie podkreślić należy, iż w sprawach, w których strona nie sprecyzuje przepisów prawa, w ramach których żąda by jej sprawę rozpatrzono, organy administracji mają obowiązek rozpatrzenia sprawy na tle wszystkich przepisów, jakie w danym wypadku mogłyby mieć zastosowanie. Nie można przy tym jednakże przyjąć, że jeżeli podanie jest zredagowane niezręcznie, bądź mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że prowadzi do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00, niepubl.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć zaś należy, iż z pisma J.[...]K. z dnia 28 grudnia 2012 r. nie wynika w sposób jednoznaczny, czy stanowi ono wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków podania inicjującego postępowanie, względnie inne pismo procesowe składane w tym postępowaniu, czy też kolejne, nowe podanie o przyznanie jej świadczenia w formie stypendium szkolnego na rzecz małoletniego syna.
Dalej zauważyć należy, iż kolejnym uchybieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu – również samodzielnie uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia – był brak zweryfikowania daty doręczenia skarżącej postanowienia organu I instancji. Jak wskazano powyżej postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2013 r. wprawdzie doręczone zostało J.[...]K., jednakże na znajdującej się w aktach sprawy kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru w/w korespondencji brak jest daty jej odebrania przez adresatkę. Zażalenie na powyższe postanowienie J.[...]K. nadała w urzędzie pocztowym dniu 25 stycznia 2013 r.
Podkreślić zaś trzeba, iż zarówno postępowanie odwoławcze jak i zażaleniowe może być wszczęte wyłącznie wskutek skutecznego prawnie wniesienia środka zaskarżenia (w niniejszej sprawie zażalenia) przez podmiot legitymowany, nigdy zaś z urzędu. Dopiero bowiem czynność strony, którą jest wniesienie zażalenia w terminie prawem przewidzianym, albo w terminie przywróconym w myśl art. 58 § 1 K.p.a., powoduje, że organ wyższego stopnia może skorzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu II instancji. Skoro zaś organ odwoławczy nie może działać z urzędu, to w razie braku odwołania postępowanie przed organem odwoławczym nie znajduje uzasadnienia w prawie i decyzja wydana w takim trybie dotknięta jest wadą nieważności. Z powyższego wynika, iż rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi naruszenie prawa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno zatem w pierwszym rzędzie zweryfikować, czy zażalenie J.[...]K. zostało złożone w terminie, a w przypadku pozytywnej weryfikacji tej okoliczności rozpoznać je uwzględniając wyrażony w niniejszym wyroku pogląd prawny, iż organem właściwym do rozpoznania podania o przywrócenie terminu o jakim mowa w art. 64 § 2 K.p.a. jest organ, który skierował do wnioskodawcy wezwanie do uzupełnienia braków podania, a nie organ wyższego stopnia na tym organem oraz wyjaśniając wskazane powyżej wątpliwości, co do charakteru pisma strony z dnia 28 grudnia 2012 r.
Działając na podstawie art. 6 P.p.s.a i jedynie na marginesie powyższych rozważań – albowiem przedmiotem zaskarżenia do sądu było rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu, a nie ewentualna bezczynność w rozpoznaniu podania o przyznanie stypendium szkolnego –. sąd pragnie nadto wskazać iż zasadnicze wątpliwości budzi skuteczność skierowania do J.[...]K. wezwania z dnia 2 października 2012 r. do uzupełnienie braków wniosku poprzez dostarczenie oświadczenia o sytuacji dochodowej rodziny w sierpniu 2012 r., zaświadczenia [...] o wysokości dochodu netto zasiłków otrzymanych w sierpniu 2012 r. oraz zaświadczenia lub oświadczenia o wysokości dochodu netto uzyskanego w sierpniu 2012 r.
Powyższe wezwanie doręczone bowiem zostało w dniu 9 października 2012 r. nie do rąk skarżącej, lecz nieustalonej osobie, która określiła się jako współlokator adresatki, przy czym w oparciu o zapis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie sposób ustalić nazwiska odbierającego korespondencję.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż art. 43 K.p.a. w brzmieniu ówcześnie obowiązującym stanowił, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Biorąc pod uwagę, iż przytoczona powyżej regulacja dotycząca tzw. doręczenia zastępczego stanowi wyjątek od generalnej zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym bezpośrednio adresatowi, musi ona być interpretowana ściśle.
O ile zatem w treści pokwitowania brak jest określonych danych, albo dane te budzą wątpliwości, jako wewnętrznie lub wzajemnie sprzeczne, takie pokwitowanie nie może zostać uznane za dowód skutecznego doręczenia adresatowi pisma.
W niniejszej sprawie odbiór wezwania pokwitowała osoba, określająca się jako współlokator, a więc w sposób odmienny niż przewiduje to art. 43 K.p.a. wskazujący, iż doręczenia zastępczego dokonać można do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu. Okoliczność czy, a jeśli tak do której z powyższych kategorii zaliczyć można współlokatora ma przy tym istotne znaczenie prawne, albowiem jedynie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W realiach niniejszej sprawy zauważyć zaś należy, iż na pokwitowaniu odbioru korespondencji z dnia 9 października 2012 r. brak jest informacji o pozostawieniu zawiadomienia w skrzynce pocztowej lub w drzwiach mieszkania. Na pokwitowaniu tym brak jest również wskazania, czy odbiorca przesyłki podjął się do oddania jej adresatowi.
Podkreślić należy, iż dokonanie doręczenia zawsze spoczywa na organie administracyjnym prowadzącym postępowanie w sprawie. Ten organ, a nie inne podmioty, obciąża zatem wadliwość w dokonaniu doręczenia lub w ogóle brak wykonania takiej czynności. Posłużenie się natomiast przez organ określonym podmiotem doręczającym jest z punktu widzenia adresata kwestią wtórną.
Biorąc pod uwagę, iż następstwem niezastosowania się przez J.[...]K. do powyższego wezwania z dnia 2 października 2012 r. było pozostawienie bez rozpoznania jej podania 14 września 2012 r. o przyznanie stypendium szkolnego na rzecz D.[...]K., wiążąca ocena prawidłowości tej czynności i przyjętych przez organ jej skutków prawnych będzie mogła nastąpić dopiero w toku postępowania ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta P. (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2013 r., sygn. I OPS 2/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ewentualne wywiedzenie do sądu skargi na bezczynność organu winno być poprzedzone złożeniem zażalenia do organu wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 1 K.p.a.
Sąd w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. orzekł o wykonalności zaskarżonego orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło