II SA/Po 3051/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-02-03
Skład orzekający: Rafał Batorowicz, Maciej Dybowski, Lilianna Drewniak–Żaba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Więziennej, który przekształcił spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego na własnościowe prawo do tego samego lokalu, ma prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Funkcjonariusz Służby Więziennej nie ma prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeśli jedynie przekształcił spółdzielcze lokatorskie prawo do zajmowanego lokalu na własnościowe, a nie uzyskał nowego lokalu. Ustawa o Służbie Więziennej gwarantuje pomoc na uzyskanie lokalu, a nie na zmianę formy prawnej do już zajmowanego lokalu.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Służby Więziennej, ubiegał się o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując, że skarżący jedynie przekształcił spółdzielcze lokatorskie prawo do zajmowanego lokalu na własnościowe. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc, że ograniczenie wynikające z zarządzenia Ministra Sprawiedliwości wykracza poza delegację ustawową.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As. Sąd. Lilianna Drewniak–Żaba(spr) Protokolant referent Tatiana Gajdzińska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego o d d a l a s k a r g ę /-/L.Drewniak-Żaba /-/R.Batorowicz /-/M.Dybowski
II SA/Po 3051/01
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] lipca 2001 roku Dyrektor Zakładu Karnego w K. działając na podstawie art. 90 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 4 Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 30 września 1997 r. w spawie zasad określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. Nr 4, poz. 50) odmówił przyznania panu A.G. pomocy finansowej.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że A.G. wraz z rodziną zajmował lokal mieszkalny nr [...] położony w G. przy ul. [...]. Przedmiotowy lokal został przyznany na zasadach lokatorskiego prawa do lokalu spółdzielczego, a następnie w dniu [...] kwietnia 2001 r. wnioskodawca wraz z żoną otrzymał przydział tego lokalu na warunkach własnościowego prawa do lokalu, po uprzednim dokonaniu wpłaty 4.204,48 zł tytułem przekształcenia.
Z treści przepisu art. 90 ust. 1 z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 ze zm.) wynika, iż funkcjonariuszom w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego.
Przepis ten umożliwia uzyskanie pomocy finansowej celem zaspokojenia potrzeb bytowych uprawnionego i członków jego rodziny.
Wnioskodawca przed datą przekształcenia prawa lokatorskiego na własnościowe zajmował ten sam lokal, a więc miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.
Dlatego przedmiotowy wniosek traktować należy jako wniosek o przyznanie środków finansowych na przekształcenie lokatorskiego prawa spółdzielczego na własnościowe. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 30 września 1997 r. w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej (Dz. Urz. Min. Spraw. Nr 4 poz. 30) pomoc finansowa przysługuje osobie uprawnionej z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów nabycia w wolnym obrocie lub uzyskania w inny sposób prawa własności do lokalu mieszkalnego oraz spłaty zobowiązań wynikających z umów zawartych w formie aktu notarialnego wobec osób fizycznych lub prawnych – z wyjątkiem przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na własnościowe, chyba że dalsze zajmowanie lokalu uwarunkowane jest koniecznością wykupu, co w niniejszej sprawie nie występuje.
Z informacji od Spółdzielni Mieszkaniowej nie wynika uwarunkowanie dalszego zajmowania lokalu od jego wykupu.
Od decyzji tej A.G. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie pomocy finansowej.
W uzasadnieniu podał, że ustawa nie stanowi żadnych ograniczeń w zakresie możliwości uzyskania pomocy finansowej (art. 90 ust. 1 nie stanowi ograniczeń, co do formy uzyskiwanego prawa do lokalu).
Zapis § 2 ust. 1 pkt 4 Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 30 września 1997 r. w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wykracza poza delegację zawartą w art. 90 ust. 2 ustawy i jako takie winno być uznane jako sprzeczne z ustawą.
Decyzją z [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 17 pkt 3 i art. 138 § 1 kpa, art. 90 ustawy z 26.04.1996 r. o Służbie Więziennej oraz Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. – w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, iż organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz wydał słuszną decyzję. Organ administracji nie jest uprawniony do rozstrzygania o zgodności obowiązujących przepisów prawa.
W złożonej skardze skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, podnosząc iż na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej nabył on prawo do otrzymania pomocy finansowej.
Ustawa nie stanowi żadnych ograniczeń w zakresie możliwości uzyskania pomocy finansowej.
Ograniczenie wynikające z końcowego fragmentu § 2 ust. 1 pkt 4 Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 30 września 1997 r. wykracza w sposób wyraźny poza delegację zawartą w art. 90 ust. 2 ustawy.
Organ wniósł o oddalenie skargi, opierając się na argumentacji zawartej w uzasadnieniu organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 90 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej.
Ustawodawca w art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej zagwarantował funkcjonariuszowi w służbie stałej prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego.
Z treści przepisu tego wynika zasada, że funkcjonariusz, który nie posiada lokalu mieszkalnego ma prawo do otrzymania pomocy finansowej na jego uzyskanie, celem zaspokojenia potrzeb bytowych. Przesłanki zatem przysługiwania prawa do pomocy wyraźnie określa ustawa, aktowi wykonawczemu zezwalając jedynie na określenie szczegółowych zasad jej przyznawania. Niespełnienie warunku wskazanego w przepisie art. 90 ust. 1 ustawy (uzyskanie lokalu mieszkalnego) stanowić może podstawę odmowy otrzymania pomocy finansowej.
W przedmiotowej sprawie skarżący wnioskował o przyznanie pomocy finansowej, choć de facto nie uzyskał nowego lokalu mieszkalnego, a jedynie inne prawo (własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego) do zajmowanego wcześniej lokalu mieszkalnego.
Ponieważ podstawę do odmowy przyznania skarżącemu prawa do pomocy finansowej stanowiły przepisy ustawy stwierdzić należy, iż akt wykonawczy, to jest zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. w sprawie określenia wysokości szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w żaden sposób nie ograniczały jego uprawnień do uzyskania pomocy finansowej.
Wobec powyższego skargę należało jako bezzasadną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
/-/L.Drewniak-Żaba /-/R.Batorowicz /-/M.Dybowski
KB/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło