II SA/Po 3052/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba /spr./ Protokolant Sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi M. i A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przyznania własności działki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...] września 2002r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 30zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/L. Drewniak - Żaba /-/A. Zieliński /-/St. Małek Decyzją z dnia [...] września 2002r. Burmistrz Miasta L. na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. z 2001r. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) odmówił nabycia przez dotychczasowych użytkowników wieczystych - małżonków M. i A. W.- nieodpłatnego prawa własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w L. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego i jest położona na terenie Ziem Odzyskanych, lecz w żaden sposób nie wiąże się z przepisami dekretu z dnia 06 września 1951r. O ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. z 1957r. Nr 46, poz. 340 ze zm.). Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość nie została nadana w trybie przewidzianym dla osadnictwa rolnego, lecz została nabyta w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969r. Nr 22, poz. 159 ze zm.). Jak ustalono, przedmiotowa nieruchomość była w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu 24 października 2001r. w użytkowaniu wieczystym wnioskodawców, a więc zostały spełnione przesłanki art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 września 2001r. Niemniej jednak, ponieważ brak jest przesłanek do przyjęcia, iż nieruchomość tę użytkownicy wieczyści nabyli w trybie osadnictwa rolnego - zdaniem organu - nie można uznać, iż wnioskodawcy spełniają warunki określone w ustawie z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. W odwołaniu M. i A. W. podnieśli, że ich zdaniem spełniają oni wszystkie wymogi zawarte w art. 1 i 2 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Wskazali ponadto, że okoliczne gminy np. Gmina J. na podstawie przepisów tej ustawy uwłaszcza swoich mieszkańców. Decyzją z dnia [...] listopada 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podtrzymał w całości argumentację organu I instancji, podkreślając w szczególności, że roszczenie o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości przyznane zostało jedynie użytkownikom i współużytkownikom wieczystym nieruchomości, w stosunku do których prawo to powstało na podstawie dekretu z dnia 06 września 1951r. O ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych. W skardze na powyższą decyzję M. i A. W. podnieśli te same argumenty, które przytoczone zostały w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługiwało osobom fizycznym, będącym w dniu 26 maja 1990r., oraz w dniu wejścia w życie ustawy, użytkownikiem wieczystym lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 06 września 1951r. O ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340 ze zm.), zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Cytowany przepis określał zatem warunki, które musiał spełniać nabywca własności. Sprowadzały się one do określenia: podmiotów mogących korzystać z regulacji (osoby fizyczne), tytułu do nieruchomości (użytkowanie wieczyste lub współużytkowanie wieczyste), czasu w jakim tytuł ten przysługiwał wnioskodawcy (26 maja 1990r. i dzień wejścia w życie ustawy), rodzaje nieruchomości (zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne) i wreszcie położenie nieruchomości (na obszarach Państwa Polskiego wymienione w dekrecie z dnia 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych). Organy obu instancji błędnie odczytały tę ostatnią przesłankę nabycia prawa własności. Odesłanie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabyciu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości - do dekretu z dnia 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych nie dotyczy przedmiotu regulacji (ochrona i uregulowanie własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, lecz odnosi się do jego (dekretu) zasięgu terytorialnego. Ustawodawca określił go już w samym tytule tego aktu prawnego (na obszarze Ziem Odzyskanych), następnie powtórzył w art. 1 (nadanych (...) na obszarze Ziem Odzyskanych) określając równocześnie, że jego postanowienia dotyczą gospodarstw rolnych, by wreszcie doprecyzować terytorialny zasięg dekretu w art. 13 ust. 2 stwierdzeniem, że przez obszar Ziem Odzyskanych należy rozumieć również obszar byłego Wolnego Miasta Gdańska. Analiza cytowanych przepisów wskazuje, w sposób nie budzący wątpliwości, że dekret z dnia 06 września 1951r. określał przedmiot regulacji i obszar Państwa Polskiego, na którym mógł być stosowany. Tymczasem przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. odnosi się do tego ostatniego argumentu, bowiem sam formułuje autonomiczny przedmiot regulacji, to jest nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne. Brak jest zatem podstaw, by w postępowaniu uregulowanym ustawą z dnia 26 lipca 2001r. odwoływać się do przedmiotu regulacji dekretu z dnia 06 września 1951r. W świetle powyższych okoliczności bez znaczenia jest sposób nabycia nieruchomości przez skarżących. Na marginesie zauważyć należy, że obecne brzmienie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości - zmienione ustawą z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592 ze zm.) nie powinno powodować wątpliwości interpretacyjnych, wskutek wyeliminowania fragmentu dotyczącego terytorialnego zasięgu obowiązywania regulacji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a. Ponieważ w sprawie niniejszej skarga została uwzględniona - Sąd określił na podstawie art. 152 p.p.s.a. o niemożności cytowania zaskarżonej decyzji. /-/L. Drewniak - Żaba /-/A. Zieliński /-/St. Małek kk