II SA/Po 309/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-02

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, emeryt, który utrzymuje się wyłącznie z emerytury i ponosi znaczne koszty utrzymania domu, mediów, leczenia oraz eksploatacji samochodu, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w części, w tym ustanowienia radcy prawnego, w postępowaniu sądowym administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący, emeryt utrzymujący się wyłącznie z emerytury, który ponosi znaczne koszty bieżącego utrzymania, w tym wydatki na dom, media, leczenie i samochód, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania. W związku z tym, przyznano mu prawo pomocy w części, polegające na ustanowieniu radcy prawnego, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego w związku z postępowaniem sądowym administracyjnym dotyczącym opłaty adiacenckiej. Skarżący argumentował, że utrzymuje się wyłącznie z emerytury, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i ponosi wysokie koszty utrzymania domu, mediów, leczenia oraz eksploatacji samochodu. Po uzupełnieniu wniosku i przedłożeniu dokumentów finansowych, sąd ocenił jego sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla A. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 listopada 2016r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2016r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia ustanowić dla A. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Skarżący A. K. po doręczeniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 sierpnia 2016r. wraz z uzasadnieniem wniósł o ustanowienie radcy prawnego. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF argumentował, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Oświadczył, że posiada dom o powierzchni [...] m². Utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. netto miesięcznie. Skarżący podał, że średniomiesięczne koszty utrzymania wynoszą około [...] zł (koszty mieszkania [...] zł, media [...] zł, nieczytelna opłata [...] zł, ubezpieczenie majątku [...] zł, internet [...] zł). Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej skarżący został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Skarżący w odpowiedzi oświadczył, że zamieszkuje sam i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jedynym dochodem jest emerytura w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Przedłożył kserokopię PIT-37 za 2015r. z którego wynika, że uzyskał łączny dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł. Nie prowadzi działalności gospodarczej. Posiada jeden rachunek bankowy, na który wpływa emerytura, dokonuje z niego płatności stałych zobowiązań, salda są dodatnie i wynoszą od [...] zł do [...] zł na dzień 30 września 2016r. Nie korzysta z pożyczek, ani kredytów. Jedyna nieruchomością jaką posiada jest ta, w której zamieszkuje, nie przynosi ona dochodów i wymaga kosztów eksploatacyjno-konserwacyjno-remontowych. Skarżący podał, że posiada samochód osobowy z 2000r. Miesięczne udokumentowane wydatki stanowi opłata za gaz średnio [...] zł, energię elektryczną [...] zł, wodę i ścieki [...] zł, telefon i Internet [...] zł, śmieci [...] zł, opłaty za samochód [...] zł. Skarżący przedłożył kserokopie faktur i rachunków za poniesione wydatki. Nadto ponosi koszty leczenia i leków około [...] zł miesięcznie oraz wydatki stomatologiczne [...] zł miesięcznie, co potwierdził załączonymi kserokopiami paragonów. Skarżący podał, że ponosi koszty remontów domu – w październiku na kwotę [...] zł., co potwierdził kserokopiami rachunków. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania skarżącego. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić pełnych należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że skarżący utrzymuje się jedynie z emerytury. Dochody skarżącego pozwalają jedynie na poniesienie kosztów jego bieżącego utrzymania. Uzyskiwane dochody w całości przeznacza na zaspokojenie kosztów utrzymania domu, opłaty za media, żywność i środki czystości oraz leki oraz utrzymanie samochodu. Nie podał by miał zaległości w bieżących opłatach swoich zobowiązań. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, a posiadany majątek nieruchomy przeznacza na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Wobec powyższego przyjąć należy, że przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa wskazuje, że środki jakimi dysponuje nie pozwalają na wygospodarowanie oszczędności celem zapłaty wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uwzględnić nadto należy, że sprawa znajduje się obecnie na etapie skargi kasacyjnej, do sporządzenia której obowiązuje tzw. "przymus adwokacko-radcowski". Przyznano zatem prawo pomocy w części i ustanowiono radcę prawnego, którego osobę wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych (art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 243 §3 P.p.s.a). Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło