II SA/Po 31/09

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2009 r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi G. W. i S. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunty przejęte pod ulicę; postanawia 1. odmówić G. W. przyznania prawa pomocy, 2. odmówić S. W. przyznania prawa pomocy. /-/ S.Michalski Skarżący G. i S. małżonkowie W., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.046,00zł, wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Na ich utrzymaniu pozostaje troje dzieci w wieku 20 lat, 5 lat oraz 3 lata. Skarżący utrzymują się z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Podali, że dochód miesięczny w wysokości 6.000,00zł przeznaczają w całości na zaspokojenie bieżących potrzeb rodziny. Oświadczyli, że nie posiadają ani nieruchomości ani oszczędności. Podali, że posiadają samochód Mercedes Vito, rok produkcji 1999, wartość około 16.000,00zł oraz samochód osobowy marki Volvo, rok produkcji 2000, wartość około 14.000,00zł. Wnioskodawcy wyjaśnili, że ich syn jest współwłaścicielem w ½ części samochodu Volvo oraz posiada mieszkanie o pow. 44m² (darowizna od dziadka). W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia Skarżący podali, że prowadza działalność rolniczą na gruntach rolnych o pow. 126,06ha. Nieruchomości wydzierżawiają od Sz. i E. W. za kwotę 1.000,00zł rocznie. Siedlisko gospodarstwa tworzą budynek mieszkalny, obora i stodoła (miejscowość [...] koło [...]). Budynek mieszkalny i obora znajdują się w złym stanie techniczny. Budynek nie nadaje się do zamieszkania. W okresie od maja do września rodzina Skarżących zamieszkuje w mieszkaniu syna, a pozostałą część roku spędzają w domu należącym do matki położonym w miejscowości [...] koło [...]. Produkcja rolna obejmuje jedynie uprawy roślinne. Skarżący oświadczyli, że w 2008 roku wyprodukowali około 100 ton zboża, którego jeszcze nie sprzedali, gdyż cena jest zbyt niska. W 2008 roku otrzymali także dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kwocie 139.852,27zł. Oświadczyli, że przeznaczyli je na koszty produkcji za 2008 rok (nawozy, środki ochrony roślin, materiał siewny itp.) w sumie 117.000,00zł (zestawienie k. 59). Pozostałą części przeznaczyli na koszty produkcji w 2009 roku. Zaznaczyli, że w roku 2008 ponieśli stratę z tytułu suszy w wysokości około 131.400,00zł i otrzymali zasiłek celowy w kwocie 1.000,00zł. Według przedłożonego zestawienia (k.42) miesięczne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą w rodzinie Wnioskodawców około 4.515,00zł (wywóz śmieci, składka KRUS, woda, telefon energia elektryczna, akademik, przedszkole, paliwo do samochodu, olej opałowy, opieka medyczna i stomatologiczna, utrzymanie domu). Wyjaśnili, że posiadają jeden rachunek bankowy. Wpływy na rachunek od dnia 08 grudnia 2008 roku 02 marca 2009 roku wyniosły 139.856,46zł. Rachunek bankowy posiada także syn Wnioskodawców. Niemniej, podnosząc, że na tym rachunku nie ma żadnych operacji, Skarżący nie przedłożyli wyciągu z tego rachunku. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Wyjaśnić należy, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznej i zwolnienie od ich ponoszenia następuje na zasadzie wyjątku od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych - art. 84 Konstytucji RP. Na tym tle zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej stanowi instytucję, która może znaleźć zastosowanie jedynie wtedy, gdy strona rzeczywiście nie posiada żadnych możliwości finansowych uiszczenia kosztów sądowych, czyli niewątpliwy brak dostatecznych środków na opłaty sądowe ogranicza realizację prawa do sądu. W okolicznościach niniejszej sprawy taka sytuacja nie występuje. Skarżący prowadzą działalność rolniczą o znacznych rozmiarach. Pomimo wezwania Skarżący nie określili wysokości produkcji towarowej w pieniądzu. Niemniej z protokołu dotyczącego oceny skutków suszy (k.60-61) wynika, że pomimo straty w plonach na poziomie 68,38% - średnio (k.60-61), w 2008 roku Wnioskodawcy uzyskali plon w wysokości 100 ton zboża oraz otrzymali prawie 140.000,00 złotych dopłat z ARiMR. Wnioskodawca oszacował wartość poniesionej straty na kwotę około 131.400,00zł. Zatem przyjąć należy, że osiągana w normalnych warunkach pogodowych wartość produkcji towarowej w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez Wnioskodawców to około 192.000,00zł (131.000,00zł x 100% / 68,38%). W konsekwencji zwyczajny przychód łącznie z dopłatami z ARiMR kształtuje się na poziomie około 332.000,00zł. Stąd nadwyżka przychodu nad deklarowanymi wydatkami na zasiewy w 2008 roku (k.59) wynosi około 215.000,00zł. Niewątpliwie jest to kwota, która pozwala wygospodarować środki na pokrycie pełnych kosztów przedmiotowego postępowania sądowego. Powyższej oceny nie mogą zmienić ustalenia dotyczące straty w plonach za 2008 roku. Pomimo wykazanej straty Skarżący, jak oświadczyli w piśmie z dnia 30 marca 2009r. (k.38), z uwagi na niską cenę nie sprzedali jeszcze polonów zebranych w 2008 roku. Bieżące koszty produkcji rolnej oraz koszty utrzymania koniecznego siebie i dzieci finansują z dopłat od ARiMR. Wartość zgromadzonych plonów, według założeń przyjętych do określenia poniesionych strat, wynosi około 61.000,00zł. Przyznania prawa pomocy nie uzasadniają także wykazane koszty utrzymania rodziny i prowadzenia działalności rolniczej. Skarżący oświadczyli, że środki pochodzące z ARiMR wydatkowali na pokrycie kosztów produkcji rolnej za rok 2008. Jednak przekazane dokument źródłowe nie potwierdzają przeznaczenia środków w kwocie ponad 139.000,00zł podjętych z rachunku bankowego na dyspozycje ustne w ciągu około 3 miesięcy. Wskazać przy tym należy, że, pomimo wniesienia skargi do sądu (12 grudzień 2008 roku), a zatem świadomi konieczności liczenia się z obowiązkiem ponoszenia kosztów postępowania sądowego, Skarżący w dniu 23 stycznia i 22 marca 2009r., tylko na zakup mebli, laptopa oraz mikrofalówki wydatkowali kwotę 3.537,01zł. Jest to kwota, która w całości pokrywa koszty sądowe niniejszego postępowania. Zatem uznając, że Wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ S.Michalski