II SA/Po 310/18

Dnia 6 sierpnia 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla H. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga Skarżący H. C. złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku H. C. oświadczył, że nie pracuje zawodowo, gdyż został zwolniony z pracy podczas pobytu na zwolnieniu lekarskim i nie uzyskał nawet wynagrodzenia za ten okres. Wnioskodawca oświadczył, że sam prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący podał, że posiada dom o powierzchni [..] m². Wskazał, że nie posiada oszczędności, ani innych wartościowych ruchomości. Wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje się z wynagrodzenia za wykonywanie prac dorywczych w wysokości ok. [...] zł. W ramach odpowiedzi na wezwanie do uszczegółowienia informacji dotyczących sytuacji wnioskodawcy wyjaśnił on, że jego dom, posadowiony w S.O., nie został w pełni wykończony i trudno ocenić jaka jest jego wartość. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, lokat, kart kredytowych ani żadnych zaciągniętych kredytów bankowych. Wnioskodawca potwierdził, że posiada pojazdy mechaniczne. Jednocześnie wyjaśnił, że posiadany samochód [...] (rok produkcji [...]) jest popsuty, a jego wartość wynosi [...] zł. Motocykl [...] (rok produkcji [...]) ma zepsute sprzęgło i jest również unieruchomiony z uwagi na brak pieniędzy na naprawę. Ciągnik [...] jest sprawny i pozostaje wykorzystywany do prac przywozu drewna, opału, żwiru, ziemi, zboża, słomy z działek sąsiadów. Wnioskodawca oświadczył, że nie składał żadnego zeznania podatkowego za 2017 rok, gdyż nie pracuje zawodowo tylko dorywczo. Zaznaczył również, iż nie uzyskał żadnych przychodów w tytułu dzierżawy, a wskazanym przez niego we wniosku kolejnym dzierżawcom wytoczył z tego powodu sprawy sądowe. Ponadto wyjaśnił, że prowadził działalność gospodarczą, ale usługobiorcy nie płacili za pracę, co doprowadziło jego osobę do kłopotów finansowych i ta sprawa toczy się w sądzie. Reasumując wnioskodawca oświadczył, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji, gdyż za pracę otrzymuje posiłki, odzież używaną, opał oraz pomoc w transporcie opału. Podkreślił, że jego rodzina została rozbita i nie ma wiedzy na temat miejsca pobytu jego żony, z którą nie ma rozdzielności majątkowej, ale z którą pozostaje w separacji. Stałe wydatki oszacował w następujący sposób: woda + kanalizacja – [...] zł, energia [...] zł, leki, zabiegi, dojazdy – [...] zł, telefony – [...] zł doładowania, spłata kredytu bankowego za piec CO – [...] zł. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm. - dalej P.p.s.a.), obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji oznacza to, że skarżący w niniejszej sprawie dotyczącej zasiłku celowego korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Na podstawie art. 249 a P.p.s.a. należało zatem umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. H. C. złożył też wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na ustanowienie dla niego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że obecnie wnioskodawca utrzymuje się jedynie z prac dorywczych. Nie dysponuje on żadnymi oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, a posiadany przez niego majątek nie przynosi dodatkowych przychodów. Przedstawiona sytuacja stanowi zatem podstawę do przyjęcia, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania, a zatem nie ma on możliwości wygospodarowania dodatkowych środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Uzasadnione pozostaje zatem przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w ramach prawa pomocy ustanawia się pełnomocnika z urzędu, ale konkretną osobę wyznacza dopiero właściwy organ samorządu zawodowego pełnomocników. Ostateczna decyzja co do osoby adwokata należy zatem do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej. Wobec powyższego, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a, art. 249 a, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia /-/ R. Talaga