II SA/Po 311/09

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2009r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. D. i W. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości postanawia 1. zwolnić M. D. i W. D. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. D. i W. D. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżący M. D. i W. D. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że nie mogą ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynym źródłem utrzymania jest bowiem wynagrodzenie za pracę W. D. w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni nie pracuje, jest bowiem na urlopie wychowawczym. Wnioskodawcy oświadczyli, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwójką małoletnich dzieci. Córka uczy się w gimnazjum co wymaga wydatków. Wnioskodawcy oświadczyli, że mają dom o powierzchni [..] m² i nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Nadto podali, że nie mają żadnych wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Wnioskodawcy wezwani w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do uzupełnienia swoich wniosków o prawo pomocy dodatkowo podali, że nie prowadzą działalności rolniczej, ziemię oddali w dzierżawę i nie pobierają czynszu w zamian za dopłaty z ARiMR. W tym przedmiocie załączyli kopie umowy dzierżawy z 2 listopada 2007r., decyzji w sprawie przyznania płatności na rok 2008 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na łączną kwotę 2.373,66 zł oraz decyzji w sprawie przyznania płatności za 2008r. ramach wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości 1.029,60 zł. Oświadczyli, że nie posiadają lokat bankowych, ani kredytów i pożyczek. Załączyli wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że z tytułu wynagrodzenia za pracę wnioskodawca otrzymuje kwotę [...] zł netto miesięcznie. Na rachunek wpływała też kwota w wysokości 112 zł z tytułu zasiłku rodzinnego i świadczenia opiekuńczego z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Nadto wnioskodawcy podali, że połowę domu, w którym mieszkają zajmują rodzice, prócz tego posiadają budynek gospodarczy o powierzchni [...] m², budynek inwentarsko-składowy o powierzchni [...] m². Wnioskodawcy podali, że ponoszą przeciętne koszty utrzymania czteroosobowej rodziny, córka dodatkowo uczęszcza na lekcje muzyki, co kosztuje 80 zł miesięcznie. Syn natomiast często choruje, co wiąże się z koniecznością zakupu leków i witamin. Wnioskodawcy ponoszą koszty ubezpieczenia budynków, podatku od nieruchomości, ubezpieczenia OC samochodu, koszty mediów, ogrzewania. Na potwierdzenie powyższych okoliczności załączyli kopie decyzji o wymiarze podatku od nieruchomości za 2009r. w wysokości 313 zł., dowodu wpłaty ubezpieczenia OC w wysokości 353 zł, ubezpieczenia rolników w wysokości 397 zł, faktur za telefon, za energię na kwotę 392,82 zł, za wywóz śmieci – 35,31 zł. Wnioskodawcy załączyli zaświadczenie o wysokości zarobków oraz zeznanie roczne PIT za 2008r. Wnioskodawcy wskazali, że korzystają z pomocy rodziców. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że wnioskodawcy nie mają możliwości poniesienia przewidywalnych kosztów sądowych niniejszego postępowania. Czteroosobowa rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy w wysokości około [...] zł netto miesięcznie. Wprawdzie otrzymują dopłaty oraz wsparcie z ośrodka pomocy społecznej to jednak wysokość wszystkich łącznych dochodów nie pozwala na przeznaczenie środków na pokrycie należności sądowych w niniejszej sprawie. Posiadają wprawdzie majątek nieruchomy, ale został on oddany w dzierżawę. Zgodnie z oświadczeniem nie pobierają z tego tytułu czynszu w zamian za dopłaty. Wykorzystali, więc możliwości pozyskania dodatkowych środków z tytułu posiadania majątku nieruchomego. Wnioskodawcy wskazali, że nie są także w stanie ponieść wszystkich kosztów swojego utrzymania skoro korzystają z pomocy rodziców. Zwiększone koszty utrzymania wynikają także z konieczności zakupu leków i innych specyfików w związku z częstymi chorobami syna, a także z dodatkowym kształceniem córki. Wysokość uzyskiwanych dochodów i kosztów bieżącego utrzymania uniemożliwia, więc także pokrycie rynkowego wynagrodzenia fachowego pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Wobec tego należało przyznać skarżącym prawo pomocy także i w tej części poprzez ustanowienie radcy prawnego. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/K. Witkowicz-Dwornicka