II SA/Po 311/24

Dnia 21 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 sierpnia 2024 roku sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 marca 2024 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] postanowieniem z 26 marca 2024 r., nr [...], po rozpoznaniu zażalenia P. K. na postanowienie Prezydenta Miasta G. z 10 stycznia 2024 r., nr [...], w przedmiocie wznowienia postępowania, stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Prezydent Miasta G. postanowieniem z 10 stycznia 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 i art. 150 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "K.p.a."), wznowił postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do pobierania zasiłku stałego w okresie od 1 grudnia 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. z uwagi na wyjście na jaw istotnych dla sprawy, nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. W pouczeniu organ I instancji wskazał na przysługujące prawo do wniesienia zażalenia. Kolegium, wydając wskazane na wstępie postanowienie, podniosło, że z art. 149 § 3 K.p.a. wprost wynika, że zaskarżeniu zażaleniem podlega tylko postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Na temat zaskarżalności postanowień w przedmiocie wznowienia K.p.a. milczy, co wyklucza ich kontrolę w postępowaniu zażaleniowym. Skoro postanowienie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest niezaskarżalne w drodze zażalenia organ II instancji jest zobowiązany stwierdzić niedopuszczalność zażalenia, do czego obliguje art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. W skardze do tut. Sądu skarżący nie zgodził się z zaskarżonym postanowieniem podnosząc, że jest ono napisane językiem urzędniczym, niezrozumiałym dla skarżącego. Tak samo wznowienie postępowania jest dla skarżącego niezrozumiałe, skoro zapadł prawomocny wyrok, w którym sąd administracyjny przyznał rację skarżącemu. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, m.in. jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Jako że przedmiotem zaskarżenia uczyniono postanowienie Kolegium stwierdzające niedopuszczalność zażalenia, a więc kończące postępowanie przed organem II instancji, zaistniały przesłanki do zastosowania ostatnio wskazanego przepisu. Jednocześnie jak wynika z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stanowi to odstępstwo od zasady jawnego rozpoznawania spraw uregulowanej w art. 10 P.p.s.a. Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 marca 2024 r., nr [...], nie narusza ani prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. dawałby podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Prawnoprocesową podstawą tego postanowienia był art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie do art. 144 K.p.a. przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie do zażalenia. Istota sprawy sprowadza się do stwierdzenia czy Kolegium prawidłowo – wydając zaskarżone postanowienie – uznało niezaskarżalność w drodze zażalenia postanowienia Prezydenta Miasta G. z 10 stycznia 2024 r., nr [...], wydanego w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia uprawnień do pobierania zasiłku stałego. Podstawy tego ostatniego postanowienia poszukać trzeba w przepisach regulujących ten nadzwyczajny tryb postępowania, jakim jest wznowienie postępowania, zawartych w art. 145 i nast. K.p.a. Jak stanowi art. 149 § 1 K.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Przepis ten ani żaden inny przepis K.p.a. nie przewiduje już natomiast, by na to postanowienie przysługiwało zażalenie. Brak tej regulacji staje się oczywisty jeśli spojrzeć na dalsze przepisy powołanego art. 149 K.p.a. Oto bowiem w jego § 3 przewidziano, że także odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. W odróżnieniu jednak od postanowienia wydanego na podstawie § 1, to jest orzekającego o wznowieniu postępowania, w przypadku odmowy wznowienia postępowania w art. 149 § 4 K.p.a. wprost już wskazano, że na postanowienie to przysługuje zażalenie. Inaczej rzecz ujmując, jeśli chodzi o postanowienia wydawane w sprawie wszczęcia postępowania wznowieniowego zażalenie przysługuje na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, nie przysługuje zaś na postanowienie o wznowieniu postępowania. Tymczasem w kontrolowanej sprawie przedmiotem zażalenia skarżący uczynił to ostatnie postanowienie – o wznowieniu postępowania. Zatem Kolegium prawidłowo w oparciu o art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. stwierdziło niedopuszczalność tego zażalenia. Bez znaczenia pozostaje to, że skarżący w postanowieniu Prezydenta Miasta G. z 10 stycznia 2024 r. został błędnie pouczony o możliwości wniesienia zażalenia. Błędne pouczenie w przedmiocie środka zaskarżenia nie kreduje bowiem prawa do jego złożenia. W art. 141 § 1 K.p.a. wskazano, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. To zatem przepisy rangi ustawowej, a zwłaszcza K.p.a., mają rozstrzygające znaczenie dla uznania, czy stronie przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na wydane w toku postępowania administracyjnego postanowienie. Odniesienie się do argumentacji skarżącego, w której próbuje on podważyć zasadność wznowienia postępowania na obecnym etapie jest niedopuszczalne. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego właściwy organ wydaje decyzję (por. art. 151 K.p.a.) i dopiero na tym etapie dla skarżącego otworzy się możliwość skutecznego podniesienia wszelkich zarzutów dotyczących prawidłowości wznowienia postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono.