II SA/Po 3127/02
WyrokWSA w Poznaniu2005-04-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Stankowski, Sędzia WSA Joanna Wierchowicz, As. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić własną decyzję bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy lub umorzenia postępowania pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie może uchylić własnej decyzji bez jednoczesnego orzeczenia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem tego przepisu, co skutkuje koniecznością uchylenia tej decyzji przez sąd administracyjny.Stan faktyczny
E.L. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, który został odrzucony przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z powodu braku udokumentowania represji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Urzędu ponownie odmówił przyznania uprawnień, wskazując na brak wymienienia miejsc odosobnienia w odpowiednim rozporządzeniu. Następnie Kierownik Urzędu uchylił własną decyzję o odmowie, uznając ją za omyłkową. Tę ostatnią decyzję E.L. zaskarżył do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) As. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi E.L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącego E.L. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/J. Stankowski /-/J. Wierchowicz MW
E.L. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich w związku z przebywaniem w czasie wojny w obozach przesiedleńczych w Pobiedziskach k. Poznania oraz w Sokołowie Podlaskim.
Decyzją z [...] - nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania uprawnień kombatanckich E.L. z powodu nieudokumentowania, iż podlegał represjom, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 z późn. zm.).
W wyniku rozpoznania wniosku E.L. o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] - nr [...] ponownie odmówił przyznania uprawnień kombatanckich motywując, że Pobiedziska ani Sokołów Podlaski nie zostały wymienione w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.09.2001 r. jako inne miejsca odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny.
Decyzję tę doręczono wnioskodawcy w dniu 8 kwietnia 2002 r. pouczając go o prawie do ponownego złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy co też Skarżący uczynił w terminie.
Decyzją z [...] - nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił w całości decyzję własną nr [...] z [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich uznając, że wydana została omyłkowo, gdyż wcześniej wydał decyzję z [...] o tej samej treści.
Decyzję z [...] zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.L. wnosząc o przyznanie uprawnień kombatanckich i przytoczył na uzasadnienie szczegóły przeżyć z okresu wojny, na które powoływał się w toku całego postępowania przed Kierownikiem Urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skargi zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt. 2 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: "2/ uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji". Z dosłownego brzmienia przepisu art. 138 kpa wynika, że zawiera on kompletny katalog decyzji organu odwoławczego, co oznacza, że Kierownik Urzędu ds. Kombatantów działając jako organ odwoławczy nie mógł uchylić własnej decyzji bez dodatkowego rozstrzygnięcia w postaci merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy bądź umorzenia postępowania w I instancji.
Z tego też względu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, wskazanego wyżej art. 138 § 1 pkt 2, na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Na marginesie warto zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie wydana została przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jeszcze jedna decyzja - z dnia [...] - nr [...]. Utrzymuje nią w mocy własną decyzję nr [...] z [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Decyzja ta nie została zaskarżona przez stronę i nie wiadomo czy została doręczona stronie, gdyż brak jest w aktach Urzędu ds. Kombatantów dowodu jej doręczenia.
/-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/J. Stankowski /-/J. Wierchowicz
MW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło