II SA/Po 313/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędzia WSA Maciej Dybowski Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 września 2004 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2001r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ M.Dybowski /-/ R.Batorowicz /-/ E.Makosz-Frymus TG Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...], na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., nr 142 poz. 950 ze zm.) pozbawił W. B. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBoWiD w G. z dnia [...] września 1986 r. z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] lutego do [...] marca 1952 r. i od [...] sierpnia 1952 r. do [...] lutego 1953 r. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że W. B. w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. W okresie tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że W. B. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu stwierdził, że nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy. W związku z nadesłanymi przez W. B. dokumentami Kierownik Urzędu wyjaśnił, że zgodnie z art. 22 ust. 3 cytowanej ustawy termin składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich z nowego tytułu minął 31 grudnia 1998 r. Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy W. B. zwrócił się o przychylne rozpatrzenie sprawy i pozostawienie mu uprawnień kombatanckich z tytułu przynależności do "Istriebitielnych Batalionów". Decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...] Kierownik Urzędu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy o kombatantach, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2001 r. Kierownik Urzędu uznał za niewiarygodne przedłożone przez W. B. dokumenty dotyczące pełnienia przez niego służby w Istriebitielnych Batalionach. Zdaniem Kierownika Urzędu oświadczenia świadków S. D. i E. S. nie dają podstaw do przyznania W. B. uprawnień z tytułu uczestniczenia w Istriebitielnych Batalionach ponieważ w nadesłanych dokumentach brak informacji czy świadkowi ci posiadają uprawnienia kombatanckie i z jakiego tytułu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. B. przedstawił okoliczności w jakich został wcielony do Isriebitielnego Batalionu w miejscowości T. powiat Z. województwo t. oraz wyjaśnił dlaczego przedłożył oświadczenie świadków S. D. i E. S. W konkluzji skarżący wniósł o przyznanie mu uprawnień kombatanckich podając, że przesłał wszystkie papiery, które posiadał. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga jest uzasadniona. Ustawodawca w art. 25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. nr 42 poz. 371 ze zm.), zamieszczonym w rozdziale "Przepisy przejściowe i końcowe", uregulował sytuację prawną osób, które w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1 stycznia 1991 r., posiadały uprawnienia kombatanckie uzyskane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Uregulowanie takie było następstwem innego określenia w ustawie o kombatantach przesłanek uprawniających do uzyskania statusu kombatanta lub innej osoby uprawnionej, niż w poprzednio obowiązujących przepisach. Wprowadzając w ustawie o kombatantach nowe określenie działalności kombatanckiej i działalności równorzędnej z działalnością kombatancką, ustawodawca w art. 25 ustawy uregulował sprawę osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie przed dniem wejścia w życie ustawy o kombatantach, na podstawie dotychczasowych przepisów. Przyjęto zasadę, że osoby te zachowują uprawnienia, z wyjątkami określonymi w art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach. W przypadku osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2 art. 2 oraz art. 4 ustawy o kombatantach przyjęto zasadę, że osoby te pozbawia się uzyskanych wcześniej uprawnień kombatanckich. Do tej grupy osób należy W. B., który uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] lutego do [...] marca 1952 r. i od [...] sierpnia 1952 do [...] lutego 1953 r. pełniąc w tym czasie służbę wojskową w II Brygadzie KBW. W związku z tym uzasadnione jest pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBoWiD-u z dnia [...] września 1986 r. Jednak skarżący w piśmie z dnia [...] lutego 2000 r., stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postępowania weryfikacyjnego oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że przez okres 6 miesięcy, aż do chwili wyjazdu w marcu 1946 r. do Polski należał do Istriebitielnego Batalionu w T. powiat Z. O fakcie tym skarżący pisał już w deklaracji członkowskiej z dnia [...] stycznia 1986 r. Na poparcie swych twierdzeń skarżący złożył do akt oświadczenia świadków S. D. i E. S. Poważne wątpliwości Sądu budzi dokonana przez Kierownika Urzędu ocena wiarygodności tych oświadczeń. Odmawiając wiarygodności oświadczeniom w/wym. świadków Kierownik Urzędu powołał się tylko na brak informacji czy świadkowie ci posiadają uprawnienia kombatanckie i z jakiego tytułu. Taki argument nie może absolutnie przesądzać o tym czy informacje zawarte w oświadczeniach świadków są wiarygodne, czy też niewiarygodne. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że obaj świadkowie w swoich oświadczeniach zaznaczyli, że są kombatantami podając numery legitymacji. Zgodnie z art. 7 i 77 kpa do organu należy dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i wyczerpujące zebranie w tym celu materiału dowodowego oraz załatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Zatem koniecznym w niniejszej sprawie jest dokładne wyjaśnienie czy skarżący uczestniczył w obronie ludności polskiej przed ukraińskimi nacjonalistami w Istriebitielnym Batalionie w dawnym województwie t. i czy w związku z tym spełnia przesłanki z art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o kombatantach do zachowania uprawnień kombatanckich. Obowiązkiem Kierownika Urzędu było należycie i wyczerpująco informować W. B. o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw w niniejszym postępowaniu, a w szczególności o potrzebie ubiegania się we właściwych archiwach polskich bądź ukraińskich o dokumenty mogące świadczyć, że W. B. uczestniczył w Istriebitielnym Batalionie w województwie t. W związku z powyższym Kierownik Urzędu rozpoznając ponownie sprawę przeprowadzi dowody konieczne dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i starannie je oceni, a wynik ustaleń i oceny przedstawi w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 3 kpa. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271), orzekł jak w sentencji. /-/ M.Dybowski /-/ R.Batorowicz /-/ E.Makosz-Frymus TG