II SA/Po 313/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-06-09
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być uwzględniony, jeśli skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ich ponoszenia. W takiej sytuacji nie można przyznać zwolnienia w drodze postanowienia, a wniosek w tym zakresie podlega oddaleniu. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na swoją schorowaną, samotną i ubogą sytuację życiową oraz brak dochodów i majątku. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący domagał się ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla A. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia 1. ustanowić dla A. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący A. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest schorowany, nieporadny i w skrajnym ubóstwie oraz że jest osobą samotną. Podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Nie uzyskuje żadnego stałego dochodu. Oświadczył, że korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej w postaci bonów żywnościowych, zasiłku na żywność w wysokości 40 zł, zasiłku na zakup środków czystości w wysokości 20-30 zł, zasiłku na zakup leków w wysokości 200-300 zł oraz zasiłku na zakup odzieży w wysokości 50 zł.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 b) ppsa, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych, z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 b) p.p.s.a.
Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe.
Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Utracił źródło zarobkowania, aktualnie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie uzyskuje żadnych stałych dochodów. Nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1b) i art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło