II SA/Po 313/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 października 2010r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje adwokatowi A. D. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę [...] ([...]) złotych w tym [...] ([...]) złotych tytułem podatku od towarów i usług, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ T.Świstak /-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik Decyzją z dnia [...] 2009 r. Starosta P. orzekł o uznaniu A. K. za osobę bezrobotną i odmówił mu przyznania prawa do zasiłku z uwagi na okoliczność, iż w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy nie przepracował 365 dni oraz nie osiągnął w tym okresie wynagrodzenia w kwocie, co najmniej minimalnego wynagrodzenia. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2009 r. uchylił powyższą decyzję Starosty P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zarzucono organowi I instancji, iż nie wyjaśnił w sposób dostateczny wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie i nie można ostatecznie wykluczyć zasadności roszczeń zgłaszanych przez zainteresowanego. Między innymi nie wyjaśniono, czy również w 2008 r. A. K. był kierowany do Powiatowego Urzędu Pracy we W. i czy się tam zgłosił oraz z jakim skutkiem. Decyzją z dnia [...] 2009 r. Starosta P. ponownie orzekł o uznaniu z dniem 17 marca 2009 r A. K. za osobę bezrobotną i odmówił mu przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że ze złożonego w dniu 22 kwietnia 2009 r. oświadczenia A. K. wynika, iż w okresie od 17 listopada 1994 r. do 31 grudnia 2007 r. prowadził działalność gospodarczą, okresowo zawieszoną z powodu niezdolności do pracy i podjętą ponownie od 1 lutego 2005 r. Po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej tj. od 1 stycznia 2008 r do dnia złożenia oświadczenia 22 kwietnia 2009 r. nie pracował zarobkowo. A.K. oświadczył również, iż zgłaszał się do rejestracji w urzędzie pracy dwukrotnie w 2005 r. i 2008 r. Za pierwszym razem do Powiatowego Urzędu Pracy w P. zgłosił się w 2005 r., przed wznowieniem działalności gospodarczej, lecz odmówiono mu wówczas rejestracji z powodu braku zameldowania na terenie działania Powiatowego Urzędu Pracy w P. - był wtedy zameldowany na terenie działania Powiatowego Urzędu Pracy we W.i. Zainteresowany oświadczył również, iż do grudnia 2008 r., kiedy to wydano mu nowy dowód osobisty bez wpisanego stałego miejsca zameldowania, posługiwał się starym dowodem osobistym oraz prawem jazdy zgodnie, z którymi był zameldowany na terenie gminy W. Organ I instancji stwierdził, iż z uwagi na brak zameldowania na obszarze działania Powiatowego Urzędu Pracy w P. oraz prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej nie mógł on w 2005 r. przyznać A. K. statusu osoby bezrobotnej. W ocenie organu z przedstawionych przez zainteresowanego okoliczności nie wynika, aby zgłosił się on do Powiatowego Urzędu Pracy w P. w 2008 r., co potwierdza również brak wzmianki dotyczącej tego zgłoszenia lub ewentualnych przyczyn odmowy rejestracji. Z informacji udzielonych przez Powiatowy Urząd Pracy we W.i ustalono ponadto, iż A. K. był zarejestrowany jako bezrobotny w tamtejszym urzędzie od dnia 20 stycznia 2005 r. do 2 lutego 2005 r. bez prawa do zasiłku, a w dniu rejestracji nie poinformował o posiadaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto z oświadczenia skarżącego wynika, iż po wyrejestrowaniu działalności gospodarczej w dniu 31 grudnia 2007 r. nie pobierał żadnych świadczeń z ZUS, w tym zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego. Jedynie w okresie od 1 lutego 2005 r. wypłacono mu przez 6 miesięcy zasiłek chorobowy oraz w okresie 5 miesięcy świadczenie rehabilitacyjne. Zdaniem organu I instancji wszystkie te potwierdzone okoliczności wskazują na brak podstaw do przyznania A. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W odwołaniu od powyższej decyzji A. K. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucając niewyjaśnieni wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz pominięcie niektórych dowodów znanych organowi. Decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Powołując się na ustalenia dokonane przez Starostę P. Wojewoda stwierdził, iż A. K. po raz pierwszy zgłosił się do rejestracji jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. przed dniem 1 lutego 2005 r., jednakże odmówiono mu wówczas rejestracji z uwagi na zameldowanie w miejscowości O., gm. W. Po odmowie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. odwołujący zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy we W. gdzie był zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia 20 stycznia 2005 r. do dnia 2 lutego 2005 r. Ponownie do rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. A. K. zgłosił się 17 marca 2009 r. i z tym dniem uzyskał status osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy nie stwierdził, aby odwołujący podjął w 2008 r. nieskuteczną próbę rejestracji jako osoba bezrobotna w jakimkolwiek urzędzie pracy. Ponadto Wojewoda zaznaczył, że przedłożone przez A. K. orzeczenie Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 listopada 2007 r. o częściowej niezdolności do pracy do dnia 30 września 2011 r. ma co prawda wpływ na prowadzone z zainteresowanym pośrednictwo pracy, natomiast nie ma bezpośredniego wpływu na przyznanie mu prawa do zasiłku. Podstawą odmowy przyznania prawa do zasiłku był brak wymaganego okresu uprawniającego do otrzymania tego świadczenia, o którym mowa w art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., nr 69, poz. 415 ze zm.). Wojewoda zaznaczył, iż przyznawanie uprawnień do świadczeń z Funduszu Pracy na podstawie tej ustawy nie ma charakteru uznaniowego lecz zależy wyłącznie od ściśle określonych warunków ustawowych. Ponieważ A. K. nie udokumentował okresu uprawniającego do zasiłku, który wynosi 365 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w urzędzie pracy, zasadnym była odmowa przyznania na jego rzecz zasiłku dla bezrobotnych. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. K. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2010 r. i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania bądź przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący zarzucił nieuwzględnienie istotnych okoliczności faktycznych oraz pominięcie materiału dowodowego. Podniósł, iż to nie z swojej winy nie mógł się zarejestrować w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu 1 stycznia 2008 r., lecz z winy "nieprawidłowości urzędniczo-urzędowych", w wyniku których upłynął okres, o którym mowa w art. 71 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ponadto organy błędnie ustaliły, iż właściwym organem do rejestracji był Powiatowy Urząd Pracy we W., gdyż od około 1998 r. skarżący nie był już zameldowany na terenie Gminy W.. Wymeldowanie zostało dokonane bez jego wiedzy – w tym czasie był chory – więc nadal posługiwał się dowodem z wpisanym meldunkiem w miejscowości O., gmina W.. W dalszej części skargi A.K. wykazywał brak kompetencji urzędników różnych organów oraz wskazał na błędy w jego akcie urodzenia, których sprostowanie miało wpływ termin zarejestrowania się jako osoba bezrobotna. Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Obecny na rozprawie w dniu 6 października 2010 r., pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...] 2009 r. z uwagi na niewyjaśnienie przez organy wszystkich okoliczności w sprawie. Pełnomocnik przedłożył jednocześnie pismo Powiatowego Urzędu Pracy we W. z dnia 28 stycznia 2008 r., skierowane do skarżącego w odpowiedzi na jego korespondencję, informujące go o sposobie i miejscu rejestracji bezrobotnego oraz potrzebnych dokumentach jakie należy przedłożyć w urzędzie pracy. Pismo to, zdaniem strony skarżącej, stanowiło dowód, iż A. K., wbrew twierdzeniom organów, próbował w styczniu 2008 r. dokonać rejestracji w charakterze bezrobotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podzielili zarzut skarżącego, iż organy prowadzące postępowanie administracyjne nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawie. W szczególności niewyjaśnione w dostateczny sposób pozostaje czy skarżący zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy we W. w 2008 roku w celu uzyskania statusu osoby bezrobotnej i z jakim skutkiem. Brak wyjaśnienia tej okoliczności był jedną z przyczyn uchylenia przez Wojewodę Wielkopolskiego w dniu [...] 2009 r. decyzji Starosty P. dnia [...] 2009 r. Jak wynika z akt sprawy, w trakcie ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. zwrócił się pismem z dnia 28 sierpnia 2009 r. do Powiatowego Urzędu Pracy we W. i z zapytaniem czy A.K. był zarejestrowany tamtejszym urzędzie. W odpowiedzi Powiatowy Urząd Pracy we W. przekazał informację o zarejestrowaniu skarżącego jako bezrobotnego w okresie od 20 stycznia 2005 r. do 2 lutego 2005 r. Sposób sformułowania pytania przez Powiatowy Urząd Pracy w P. spowodował, iż nie udzielono informacji czy podejmowane były przez Powiatowym Urząd Pracy we W.w 2008 roku jakiekolwiek inne czynnościach związane z rejestracją A.K., Ostatecznie okoliczność ta, chociaż miała być zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2009 r. wyjaśniona przez Starostę P., została przez niego w decyzji z dnia [...] 2009 r. pominięta. Z kolei Wojewoda Wielkopolski w swojej decyzji z dnia [...] 2010 r. ograniczył się do stwierdzenia, iż z zgromadzonej w trakcie ponownie przeprowadzonego postępowania dokumentacji nie wynika aby skarżący podjął w 2008 r. próbę rejestracji jako bezrobotny w jakimkolwiek urzędzie pracy. Wojewoda nie wskazał przy tym nie jakich dokumentach oparł swoje twierdzenie i czy czynności wyjaśniające dokonane przez organ I instancji ocenił jako wystarczające. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał oraz wobec treści złożonego na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. pisma Powiatowego Urzędu Pracy we W. z dnia 28 stycznia 2008 r. należy stwierdzić, iż sposób poczynienia przez organy obu instancji ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie stanowił naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., stawiających przed organem administracji wymóg dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z przywołanego powyżej pisma Powiatowego Urzędu Pracy we W.wynika, wbrew twierdzeniom organu II instancji, iż skarżący podjął pewne czynności związane z rejestracją jako osoba bezrobotna w tym urzędzie co uzasadnia stwierdzenie, że odnośnie wyjaśnienia tej kwestii postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone należycie. Nadto zauważyć należy, iż zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy w żaden sposób nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na jakiej podstawie uznał, iż podnoszona przez A. K. okoliczności zgłoszenia się w 2008 r. do Powiatowego Urzędu Pracy we W., której wyjaśnienia domagał się przecież od organu I instancji w swojej wcześniejszej decyzji z dnia 29 lipca 2009 r. została należycie wyjaśniona przez ten organ. Brak ten w opinii Sądu stanowi istotne naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. i nie pozwala ocenić poprawności wydanego rozstrzygnięcia. Należy podkreślić również, iż zgodnie z art. 110 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Zatem w niniejszej sprawie Wojewoda Wielkopolski był w szczególny sposób zobligowany do skontrolowania i ocenienia czy organ I instancji zastosował się do wytycznych wskazanych mu we wcześniejszej decyzji wydanej w tej samej sprawie na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Ocena ta powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu kolejnej decyzji organu II instancji. Wyjaśnienie powyższych okoliczności ma przy tym istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem decyzji Starosty P. z dnia [...] 2009 r., albowiem w kontekście pisma przedłożonego przez skarżącego na rozprawie nie sposób wykluczyć możliwości, iż w roku 2008 złożył on w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. wniosek o zarejestrowanie go w charakterze osoby bezrobotnej i przyznanie prawa do zasiłku, który to wniosek nie został formalnie rozpoznany, a co za tym idzie postępowanie administracyjne nim zainicjowane, dotyczące okoliczności faktycznych i prawnych tożsamych jak rozstrzygnięte decyzją z dnia [...] 2009 r., pozostaje w toku. Z uwagi na powyżej wskazane naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm. dalej P.p.s.a.). Rozpatrując ponownie sprawę Wojewoda Wielkopolski powinien rozważyć, czy okoliczność zgłoszenia się A. K. w 2008 r. do Powiatowego Urzędu Pracy we W. została należycie wyjaśniona. W szczególności organ powinien ustalić, czy i jakie czynności podejmował skarżący w związku z rejestracją w tym urzędzie jako osoba bezrobotna, z jakim skutkiem oraz jakie ma to znaczenie dla rozstrzygnięcie zapadłego w niniejszej sprawie. O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 250 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w pkt III sentencji wyroku na podstawie art. 152 P.p.s.a. /-/ T. Świstak /-/ B. Drzazga /-/ E. Podrazik