II SA/Po 3131/02

WyrokWSA w Poznaniu2005-06-23

Skład orzekający: Bożena Popowska, Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która uzyskała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z datą powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18 roku życia, spełnia przesłanki do przyznania renty socjalnej na podstawie art. 27a ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Renta socjalna przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia lub przed ukończeniem 25 roku życia w trakcie nauki. Nawet jeśli osoba uzyskała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ale niepełnosprawność ta powstała po ukończeniu 18 roku życia i nie w trakcie nauki przed 25 rokiem życia, nie spełnia ona przesłanek do przyznania renty socjalnej. Sąd administracyjny nie jest właściwy do ustalania daty powstania niepełnosprawności ani jej stopnia, gdyż kompetencje te należą do zespołów orzekania o niepełnosprawności oraz sądów powszechnych.
Stan faktyczny
J. R. wystąpił o przyznanie renty socjalnej, przedstawiając orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności z datą powstania od 1995 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanek z art. 27a ustawy o pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. W skardze J. R. podniósł, że posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności i przedstawił wyrok sądu rejonowego zmieniający orzeczenie o niepełnosprawności na umiarkowany, okresowy do końca 2005 r. Skarżący kwestionował również datę powstania niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono na rzecz Kancelarii Adwokackiej Z. S. od Skarbu Państwa kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski as.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie renty socjalnej 1. oddala skargę, 2. zasądza na rzecz Kancelarii Adwokackiej Z. S. od Skarbu Państwa - Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu , kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ B.Popowska /-/ M.Dybowski JF 4/II SA/Po 3131/02 UZASADNIENIE Z wnioskiem o przyznanie prawa do renty socjalnej J. R. wystąpił do Sądu Rejonowego - Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G., przedkładając orzeczenie Powiatowego Zespołu Orzekania ds. Niepełnosprawności w Z. z dnia [...]r. nr [...], którym zaliczony został do lekkiego stopnia niepełnosprawności, a niepełnosprawność datuje się od 1995 r. Postanowieniem z dnia [...]r. sygn. akt [...]Sąd ten żądanie wnioskodawcy przekazał do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z, stwierdzając swoją niewłaściwość w sprawach dotyczących przyznania prawa do świadczeń określonych w ustawie o pomocy społecznej. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 12 września 2002 r., a w dniu 19 października 2002 r. przedmiotowy wniosek wpłynął do wymienionego ośrodka pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]działając z upoważnienia Rady Gminy w Z. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. odmówił przyznania J. R. pomocy w formie renty socjalnej. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż wnioskodawca nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia, bowiem wbrew wymogom wskazanym w art. 27 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 z 1998 r. poz. 414 ze zm.) miał ustalony do dnia 31 października 2002 r. lekki stopień niepełnosprawności. Składając w dniu [...] listopada 2002 r. odwołanie od powyższej decyzji J.R. wyjaśnił, iż posiada orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności i nie jest zdolny do podjęcia zatrudnienia. Powołując się na wcześniejsze orzeczenia i dokumenty w sprawie J. R. podniósł, iż sprawa powinna zostać wszechstronnie rozpatrzona, a przyznanie i wypłacenie renty socjalnej jest uzasadnione. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia powołując przepis art. 27a ustawy o pomocy społecznej oraz wyjaśniając, iż wobec ustalenia lekkiego stopnia niepełnosprawności oraz orzeczenia, iż niepełnosprawność ta datuje się od 1995 r., a więc powstała, gdy miał on ukończone 40 lat, prawo do renty socjalnej wnioskodawcy nie przysługuje. W skardze na powyższą decyzję J. R. wniósł o jej uchylenie oraz o przyznanie i wypłacenie wnioskowanego świadczenia. Podnosząc, iż decyzja organu I instancji nie ma związku ze stanem faktycznym, a o przyznaniu świadczenia winno decydować jego ubóstwo i brak środków do życia, skarżący wyjaśnił, iż treść orzeczenia o stwierdzonej niepełnosprawności uzależniona jest od humoru i samopoczucia lekarzy orzeczników. Kwestionując ustalenie daty powstania niepełnosprawności skarżący podniósł, iż ten sam lekarz w innym orzeczeniu stwierdził, że niepełnosprawność datuje się od 1997 r., a to wskazuje na wadliwość orzeczenia nie tylko co do daty powstania niepełnosprawności, lecz także zaniżenia stopnia niepełnosprawności. W uzupełnieniu złożonej skargi pismem z dnia [...] marca 2005 r. skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty [...]zł tytułem kosztów procesu oraz przedłożył wyrok Sądu Rejonowego w Z. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. sygn. akt [...], którym zmieniono orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...]r. Nr [...] w ten sposób, że zaliczono skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i ustalono, że niepełnosprawność ta ma charakter okresowy - do 31 grudnia 2005 r. Do pisma skarżący załączył ponadto decyzję organu I instancji z dnia [...]r. Nr [...], którą zmieniono decyzję własną tego organu z dnia [...]r. w ten sposób, że przyznano skarżącemu zasiłek stały w wysokości 418 zł miesięcznie na okres do dnia 31 grudnia 2005 r. Skarżący przedłożył również własne oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz opinię psychologiczną sporządzoną w dniu [...] grudnia 2004 r., w której podano, iż problemy z pamięcią skarżący ma po dwóch poważnych urazach głowy, z których jeden miał miejsce w 1972 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 §1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Jednocześnie, w myśl art. 135 ww. ustawy, Sąd kontroluje legalność nie tylko zaskarżonej decyzji organu II instancji, ale także decyzji wydanej w I instancji. W przedmiotowej sprawie decyzje organów obu instancji wydane zostały z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie przyznania renty socjalnej stanowił w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 27a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j. tekst Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, jak również osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego w trakcie nauki przed ukończeniem 25 roku życia, a także w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Spełnienie tych przesłanek daje podstawę do otrzymania świadczenia, które ma charakter świadczenia obowiązkowego, jeśli osoba spełnia wymogi ustawy. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności Z. [...]r. nr [...]skarżący zaliczony został do lekkiego stopnia niepełnosprawności, jak również wskazano, iż niepełnosprawność ta datuje się od 1995 r. Jednocześnie z treści tego orzeczenia wynika, iż skarżący urodził się w [...] r., stąd w [...] r. miał 40 lat. Tym samym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji skarżący nie spełniał dwóch przesłanek warunkujących przyznanie mu renty socjalnej - nie był całkowicie niezdolny do pracy, a stwierdzona niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez niego 18 roku życia. Jednocześnie w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki wskazane w ust. 2 art. 27 a powołanej ustawy o pomocy społecznej, bowiem stwierdzone w niego inwalidztwo nie powstało w trakcie nauki przed ukończeniem 25 roku życia, jak również w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. W tych okolicznościach zasadnie organy obu instancji odmówiły przyznania skarżącemu pomocy społecznej w postaci renty socjalnej. Już po złożeniu rozpatrywanej skargi skarżący przedłożył do akt sprawy wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...]r., który zmienił treść wyżej wskazanego orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności Z. w ten sposób, że zaliczono skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz orzeczono, że niepełnosprawność ta ma charakter okresowy - do dnia 31 grudnia 2005 r. Wbrew sugestiom skarżącego taka zmiana treści orzeczenia o niepełnosprawności nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy oraz ocenę zaskarżonych przez niego rozstrzygnięć. Nadal nie spełnia on bowiem drugiej przesłanki warunkującej przyznanie prawa do renty socjalnej, a mianowicie nie uległa zmiana daty powstania niepełnosprawności, która zgodnie z orzeczeniem Zespołu datuje się od 1995 r. Wobec przedłożenia przez skarżącego opinii psychologa, w której wskazano, iż pierwsze zdarzenie będące źródłem jego problemów zdrowotnych miało miejsce w 1972 r., a więc gdy miał 17 lat lat należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny nie jest władny czynić ustalenia oraz prowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia daty powstania niepełnosprawności. Właściwe do orzekania w tym zakresie są zespoły orzekania do spraw niepełnosprawności, a kontrola wydanych orzeczeń należy do sądu powszechnego. Zaskarżona decyzja wydana została przy uwzględnieniu daty powstania niepełnosprawności wskazanej w orzeczeniu Powiatowego Zespołu ds. Niepełnosprawności w Z., orzeczenie to w tym zakresie nie zostało zmienione nadesłanym przez skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego, stąd jako nadal wiążące przesądza o braku uprawnień skarżącego do przyznania mu renty socjalnej. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), skarga podlega oddaleniu. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z §18 ust. 1 pkt lc) oraz §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski jf

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło