II SA/Po 314/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę. /-/ B. Drzazga /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska W związku z wszczęciem z urzędu postępowania w sprawie sposobu użytkowania obiektu budowlanego – szklarni zlokalizowanej w L. przy ul. J., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. przeprowadził w dniu [...]r. oględziny, w toku których ustalono, że w szklarni Z.K., właściciel nieruchomości, prowadzi od 1991r. działalność gospodarczą związaną z obróbką drewna i produkcją elementów opakowań drewnianych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 71 ust. 3 i art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 5 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 2007, poz. 2016 ze zm.) nakazał Z.K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego – szklarni. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że szklarnia została wybudowana na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...]r. Do 1991r. obiekt był użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem tj. do uprawy warzyw. W 1991r. właściciel nieruchomości, Z.K. zmienił sposób użytkowania szklarni, wykorzystując ją do prowadzenia działalności gospodarczej – obróbki drewna i produkcji palet. Organ stwierdził, ze Z.K. nie posiada wymaganego przez art. 71 ust. 1 prawa budowlanego pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Ponadto ustalone zostało, że obowiązujący do września 1993r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego L.-G. zatwierdzony uchwała Miejskiej Rady Narodowej w L. nr [...] z dnia [...]r., przewidywał dla terenu obejmującego nieruchomość przy ul. [...] użytkowanie istniejące tj. zabudowę ogrodniczą, zagrodową, uprawy rolne. Z kolei plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta L., zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...]r., obowiązujący do [...]r., przewidywał dla w/w terenu, jako funkcję podstawową uprawy rolne, usługi rzemieślnicze z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej. Od dnia [...]r. teren w obrębie ul. J. nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla przedmiotowej nieruchomości nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ uznał, że skoro brak jest dokumentów potwierdzających legalność zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a niemożliwa jest też legalizacja z powodu braku planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy, to należało na podstawie powołanych w decyzji przepisów prawa budowlanego nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. W odwołaniu od powyższej decyzji Z.K. podniósł, że o zmianie działalności powiadomił Urząd Miasta, o czym świadczy wpis do ewidencji o działalności gospodarczej i zmianie wysokości podatku od nieruchomości. Jego zdaniem, skoro dotychczas, mimo licznych kontroli dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, warunków pracy, warunków sanitarnych i ochrony środowiska, organy administracji publicznej nie zgłaszały zastrzeżeń co do formy i warunków prowadzenia zakładu, a obowiązujący od 1993r. plan miejscowy przewidywał dla terenu przy ul. J. możliwość wykonywania usług rzemieślniczych, to prowadzenie przez niego działalności gospodarczej w szklarni jest zgodne z prawem. Z.K. zwrócił także uwagę, że obecnie dla obszaru przy ul. J. nie obowiązuje plan miejscowy. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. z dnia [...]r. w części dotyczącej podstawy prawnej orzeczenia i w miejsce przepisów wskazanych przez organ I instancji powołał art. 51 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 3 w związku z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888). W pozostałym zakresie decyzja utrzymana została w mocy. Organ odwoławczy, podzielając ustalenia i ocenę prawną organu I instancji podkreślił, że Z.K. zmieniając sposób użytkowania obiektu budowlanego zawiadomił o powyższym jedynie organ właściwy w sprawach ewidencjonowania prowadzenia działalności gospodarczej, chociaż zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymagała zgody właściwego terenowego organu administracji państwowej, zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Wskazał też , że podjęcie w szklarni gruntowej produkcji związanej z obróbką drewna i produkcją palet doprowadziło do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, pracy, higieniczno-sanitarnych oraz ochrony środowiska, a więc wyczerpane zostały przesłanki wskazane w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Odnośnie zmiany decyzji z dnia [...]r. organ odwoławczy powołał się na treść art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888), obowiązującego od dnia 31 maja 2004r., zgodnie z którym organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy art. 71 ust. 3, art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 5, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004r. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi Z.K. do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W skardze skarżący podniósł naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 71a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz niewyjaśnienie istotnych okoliczności, poprzez nieuzyskanie przez organ aktualnej informacji odnośnie obowiązywania na terenie ul. J. planu miejscowego. W konkluzji skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę uznania jej za niezgodną z prawem. Niespornym było, iż do samowolnej zmiany sposobu użytkowania szklarni gruntowej przez skarżącego doszło w 1991r., a więc trafnie organy zastosowały w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004r. (t.jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016). Obligowała je do tego treść art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888), który przewidywał, że przepisu art. 71a nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 31 maja 2004r.). W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do 30 maja 2004r.) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymagała pozwolenia właściwego organu. Również obowiązujący w 1991r. art. 44 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) zawierał podobne rozwiązanie. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego ustawodawca określił podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska. Sąd podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie, że podjęcie przez skarżącego działalności gospodarczej, polegającej na produkcji wyrobów tartacznych oraz produkcji opakowań drewnianych (jak wynika z wyciągu z rejestru ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miasta L. z dnia [...]r.), w obiekcie pełniącym dotychczas funkcję szklarni gruntowej (uprawa warzyw) zmieniło przede wszystkim warunki bezpieczeństwa pożarowego, pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne, zatem istniały warunki do zastosowania przepisów art. 71 ust. 3 prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004r.). Zgodnie z powyższym przepisem, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez pozwolenia, organy winny zastosować odpowiednio art. 51 i art. 57 ust. 7 prawa budowlanego, a w przypadku zastosowania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, organ może nakazać właścicielowi obiektu przywrócenie sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie stanowić podstawy do zmiany sposobu użytkowania obiektu, nie mógł więc stosować przesłanki do legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania szklarni przez Z.K. (por. wyrok NSA z 30.04.1999r., IV SA 690/97. Lex nr 47189; wyrok NSA z 05.07.2000r., IV SA 2036/00, Monitor Prawniczy 2002/19/867). Zdaniem Sądu, powyższe rozważania muszą prowadzić do konkluzji, iż dokonana przez Z.K., bez zezwolenia właściwego organu, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozpoznawanej sprawie, zgodnie z dyspozycją art., 71 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 31 maja 2004r.) uzasadniała nakazanie właścicielowi obiektu przywrócenie poprzedniego sposobu jego użytkowania. Przepisy art. 51 ust. 2 nie mogły mieć zastosowania skoro w obiekcie nie wykonywano żadnych robót budowlanych. Sąd miał też na uwadze, że zgodnie z art. 3 w/w ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2003r. w sprawie warunków i trybu postępowania dotyczącego rozbiórek oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1131) został uchylony z dniem 25 września 2004r., a więc w chwili wydawania przez organy decyzji w niniejszej sprawie brak było podstawy do badania czy dokonana samowolnie zmiana sposobu użytkowania była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. /-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska MarK