II SA/Po 3141/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-08-26
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Ewa Makosz-Frymus, Paweł Miładowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie prawidłowego doręczenia pism i zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając liczne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Kluczowe uchybienia dotyczyły braku indywidualnego zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania i doręczenia decyzji, a także wątpliwości co do doręczenia pisma przypominającego o upływie terminu zezwolenia. Sąd uznał, że naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych za umieszczenie reklamy w pasie drogowym bez wymaganego zezwolenia. Organ I instancji nałożył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący podnieśli szereg zarzutów proceduralnych, w tym brak prawidłowego doręczenia pism i zawiadomień, a także niejasność pouczeń. Sąd uznał skargę za uzasadnioną z powodu stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus ( spr ) Sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi 1 ) A.S. 2 ) T.P. 3 ) E.K. 4 ) S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta J. z dnia [...] maja 2001 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 32 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ P.Miładowski /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz-Frymus JFS
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A.R., T.P., Z.K. i A.S. od decyzji Zarządu Miejskiego w J. z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] nakładającej kary pieniężne za umieszczenie bez zezwolenia zarządcy drogi reklamy w pasie drogowym ul. [...] w J., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podano, że Zarząd Miejski w J. wyżej wymienioną decyzją, na podstawie art.40 ust.4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. nr 14, poz.60 ze zm. ) , nałożył na Z.K., T.P., A.S. i A.R., prowadzących usługi Geodezyjno – Kartograficzne w J. przy ul. [...], karę pieniężną w kwocie 790, 02 zł za umieszczenie bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od [...] stycznia do [...] kwietnia 2001 r. reklamy o treści "[...]" w pasie drogowym ulicy [...]. Umieszczenie tej
reklamy bez zezwolenia stwierdził Inspektor Najwyższej Izby Kontroli podczas oględzin w dniu [...] kwietnia 2001 r.
Z.K., T.P., A.S. i A.R. odwołali się od decyzji Zarządu Miejskiego w J. podnosząc, że decyzją z dnia [...] października 2000 r. otrzymali zezwolenie na umieszczenie reklamy na budynku nr [...] w pasie drogowym ulicy [...] w J. i w decyzji tej brak jest pouczenia o obowiązku właścicieli reklamy do ponownego złożenia wniosku po upływie terminu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy wyjaśniło, że odwołujący się wystąpili w dniu [...] października 2000 r. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym ulicy [...] w J. reklamy "[...]" o powierzchni [...] m2 w okresie od [...] października do [...] grudnia 2000 r.
Zarząd Miejski w J. decyzją z dnia [...] października 2000 r. nr [...]zezwolił wnioskodawcom na umieszczenie reklamy zgodnie z ich wnioskiem. W decyzji tej pouczono wnioskodawców, że za przekroczenie terminu określonego w zezwoleniu pobrana będzie kara pieniężna zgodnie z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych ( Dz. U. z 1986 r. nr 6, poz.33 ).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło także, że pismem z dnia [...] stycznia 2001 r. organ przypominał wnioskodawcom , że z dniem [...] grudnia 2000 r. upłynął termin zezwolenia z decyzji z dnia [...] października 2000 r. nr [...]. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że prowadzący usługi geodezyjne mieli świadomość, że umieszczenie reklamy w pasie drogowym może mieć miejsce tylko po uzyskaniu zezwolenia , a brak takiego zezwolenia spowoduje nałożenie kary pieniężnej. Mimo to, jak stwierdziło Kolegium Odwoławcze, zainteresowani nadal po [...] grudnia 2000 r. utrzymywali reklamę w pasie drogowym ul. [...] nie mając na to pozwolenia. Po ujawnieniu tej sytuacji przez Inspektora NIK-U organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej. W toku tego postępowania prowadzący usługi geodezyjne poinformowali, że reklama została zdemontowana w dniu [...] kwietnia 2001 r.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2001 r. A.S., T.P. i Z.K. wnieśli o uchylenie decyzji Zarządu Miasta J. nr [...].
Skarżący podnieśli, że nigdy nie otrzymali pisma Urzędu Miasta J. z dnia [...] stycznia 2001 r. przypominającego o upłynięciu terminu zezwolenia na umieszczenie reklamy, na które w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zdaniem skarżących pisma tego nie było w sprawie w dniu przesłuchania skarżących w Urzędzie Miejskim w J., ani w dniu wizyty A.S. w Wydziale Komunikacyjnym UMiG J. Ponadto skarżący podali, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji zgłosili szereg istotnych uchybień w trakcie prowadzonego w sprawie postępowania. Do tych uchybień należą między innymi :
- brak w decyzji organu I instancji pouczenia o obowiązku ponownego złożenia wniosku po upływie terminu,
- niejasna i niejednoznaczna treść pouczenia o sankcjach za przekroczenie terminu określonego w decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] października 2000 r. W rozumieniu skarżących z pouczenia wynika, że czternastodniowy termin dotyczy wpłaty wyliczonej należności ,
- brak imiennego zawiadomienia skarżących o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej,
- niewłaściwe wezwanie na przesłuchanie,
- odmowa wglądu do akt.
Poinformowali też skarżący, że każdy z nich prowadzi odrębnie samodzielną działalność gospodarczą na własny rachunek i zajmując pomieszczenie biurowe przy ul. [...] w J. płaci oddzielnie czynsz za wynajem. W związku z tym ,zdaniem skarżących, Zarząd Miasta w J. błędnie kierował korespondencje na adres biura lub do losowo wybranej osoby.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
W toku postępowania sądowego zmarł skarżący Z.K. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] sygn. [...] jego następcami prawnymi są żona E.K. i córka S.K., które wstąpiły do niniejszej sprawy w miejsce zmarłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest uzasadniona.
Sąd rozpoznając skargę dokonuje kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
Zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w poprzedzającej ją decyzji Zarządu Miasta J. z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] Sąd stwierdził szereg naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący podnieśli w skardze, że każdy z nich prowadzi samodzielną działalność gospodarczą na własny rachunek i oddzielenie opłaca czynsz za wynajem wspólnie zajmowanych pomieszczeń biurowych w J. przy ul. [...]. Obecny na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2004 r. A.S. potwierdził ten fakt podając, że A.R. również w dacie wydania decyzji prowadziła samodzielną działalność gospodarczą i jedynie wspólnie ze skarżącymi wynajmowała pomieszczenia biurowe przy ul. [...] w J. Zresztą już z wniosku skarżących i A.R. z dnia [...] października 2000 r. o wydanie zezwolenia na umieszczenie reklamy w pasie drogowym wynikało, że każda z tych osób prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą.
W związku z tym organ I instancji obowiązany był, zgodnie z przepisami kpa, zawiadomić o wszelkich czynnościach podejmowanych w związku z umieszczeniem reklamy "[...]" w pasie drogowym bez zezwolenia każdego skarżącego i A.R. indywidualnie.
Tymczasem zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2001 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kary pieniężnej za umieszczenie reklamy w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi doręczono na adres "[...]" ul . [...] Ja. Na ten sam adres doręczono decyzję Zarządu Miejskiego w J. z dnia [...]maja 2001 r. nr [...] nakładającą na skarżących karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez pozwolenia. Decyzja ta również winna być doręczona oddzielnie każdej z zainteresowanych stron ( art.109 § 1 kpa ). Doręczoną na wskazany wyżej adres decyzję organu I instancji odebrał A.S. Natomiast brak w aktach dowodu, by decyzja ta została również doręczona T.P., Z.K. i A.R..
Należy też zwrócić uwag, że w sentencji decyzji organu I instancji mowa jest o pasie drogowym ulicy [...] w J., a w uzasadnieniu tej decyzji organ pisze o ulicy [...] w J.
Uchybień tych nie zauważył organ II instancji rozpoznając odwołanie T.P., A. S. , A.R. i Z.K. od decyzji Zarządu Miejskiego w J. z dnia [...] maja 2001 r.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowali się do żadnego z licznych zarzutów podniesionych w odwołaniu.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał się na pismo Naczelnika Wydziału Komunalnego Urzędu Miejskiego w J. z dnia [...] stycznia 2001 r. skierowane do A.R., stwierdzając, że pismem tym organ "przypomniał wnioskodawcom, że z dniem [...] grudnia 2000 r. upłynął termin zezwolenia decyzji nr [...].
Dla Sądu niezrozumiałym jest na jakiej podstawie Kolegium Odwoławcze powzięło przekonanie, że "wnioskodawcy" otrzymali to pismo skoro w aktach brak dowodów jego doręczenia którejkolwiek z zainteresowanych osób, tym bardziej, że było ono kierowane tylko do A.R.
Należy też zaznaczyć, że skarżący kategorycznie zaprzeczają , by wspomniane pismo było im kiedykolwiek doręczone, a ponadto twierdzą, że w dniu, w którym byli przesłuchiwani, tj. [...] maja 2001 r. , pisma tego w aktach nie było. Natomiast w dniu [...] maja 2001 r. zastępca Naczelnika Wydziału Komunalnego odmówił A.S. wglądu do akt sprawy. Należy przyjąć, że gdyby skarżący otrzymali pismo z dnia [...] stycznia 2001 r. to z pewnością zareagowaliby na informację w tym piśmie zawartą i albo by usunęli reklamę , albo złożyli wniosek o ustalenie zezwolenia na dalsze jej umieszczenie w pasie drogowym. Gdy bowiem skarżący dowiedzieli się o wyniku kontroli NIK-u przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2001 r., to w dniu [...] kwietnia 2001 r. reklamę zdjęli.
Powyższe okoliczności wskazują na to, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad określających sposób działania organów administracji publicznej ( art.6 -11 kpa ), a także z naruszeniem przepisów art.109 § 1 kpa , art.136 kpa, art.107 § 3 kpa w związku z art.140 kpa.
W związku z powyższym rzeczą organu będzie ponowne przeprowadzenie postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami, z uwzględnieniem wyżej wskazanych uchybień.
Z tych względów Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit."c" i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ) w związku z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1271 ), orzekł jak w sentencji.
/-/ P.Miładowski /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz-Frymus
JFS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło