II SA/Po 3143/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-08-26
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Ewa Makosz-Frymus, Paweł Miładowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie prawidłowego doręczenia zawiadomień i decyzji poszczególnym stronom postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Stwierdzono, że organy nie zapewniły prawidłowego doręczenia zawiadomień o wszczęciu postępowania i decyzji poszczególnym stronom, które prowadziły odrębne działalności gospodarcze. Ponadto, organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i oparł się na piśmie, co do którego brakuje dowodów doręczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na osoby prowadzące usługi geodezyjno-kartograficzne za umieszczenie reklamy w pasie drogowym bez wymaganego zezwolenia. Organy administracji nałożyły karę, utrzymując ją w mocy w postępowaniu odwoławczym. Skarżący podnieśli szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w tym braku prawidłowego doręczenia pism i decyzji, a także niejasności pouczeń. W trakcie postępowania sądowego zmarł jeden ze skarżących, a jego prawa przejęli spadkobiercy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus ( spr ) Sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi 1 ) A.S. 2 ) T.P. 3 ) E.K. 4 ) S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta J. z dnia [...] maja 2001 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 32 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ P.Miładowski /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz-Frymus JFS
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A.R., T.P., Z.K. i A.S. od decyzji Zarządu Miejskiego w J. z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] nakładającej kary pieniężne za umieszczenie bez zezwolenia zarządcy drogi reklamy w pasie drogowym ul. [...] w J., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podano, że Zarząd Miejski w J. wyżej wymienioną decyzją, na podstawie art.40 ust.4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. nr 14, poz.60 ze zm. ) , nałożył na Z.K., T.P., A.S. i A.R., prowadzących usługi Geodezyjno – Kartograficzne w J. przy ul. [...], karę pieniężną w kwocie 790, 02 zł za umieszczenie bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od [...] stycznia do [...] kwietnia 2001 r. reklamy o treści "[...]" w pasie drogowym ulicy [...]. Umieszczenie tej
reklamy bez zezwolenia stwierdził Inspektor Najwyższej Izby Kontroli podczas oględzin w dniu [...] kwietnia 2001 r.
Z.K., T.P., A.S. i A.R. odwołali się od decyzji Zarządu Miejskiego w J. podnosząc, że decyzją z dnia [...] października 2000 r. otrzymali zezwolenie na umieszczenie reklamy na budynku nr [...] w pasie drogowym ulicy [...] w J. i w decyzji tej brak jest pouczenia o obowiązku właścicieli reklamy do ponownego złożenia wniosku po upływie terminu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy wyjaśniło, że odwołujący się wystąpili w dniu [...] października 2000 r. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym ulicy [...] w J. reklamy "[...]" o powierzchni [...] m2 w okresie od [...] października do [...] grudnia 2000 r.
Zarząd Miejski w J. decyzją z dnia [...] października 2000 r. nr [...]zezwolił wnioskodawcom na umieszczenie reklamy zgodnie z ich wnioskiem. W decyzji tej pouczono wnioskodawców, że za przekroczenie terminu określonego w zezwoleniu pobrana będzie kara pieniężna zgodnie z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych ( Dz. U. z 1986 r. nr 6, poz.33 ).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło także, że pismem z dnia [...] stycznia 2001 r. organ przypominał wnioskodawcom , że z dniem [...] grudnia 2000 r. upłynął termin zezwolenia z decyzji z dnia [...] października 2000 r. nr [...]. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że prowadzący usługi geodezyjne mieli świadomość, że umieszczenie reklamy w pasie drogowym może mieć miejsce tylko po uzyskaniu zezwolenia , a brak takiego zezwolenia spowoduje nałożenie kary pieniężnej. Mimo to, jak stwierdziło Kolegium Odwoławcze, zainteresowani nadal po [...] grudnia 2000 r. utrzymywali reklamę w pasie drogowym ul. [...] nie mając na to pozwolenia. Po ujawnieniu tej sytuacji przez Inspektora NIK-U organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej. W toku tego postępowania prowadzący usługi geodezyjne poinformowali, że reklama została zdemontowana w dniu [...] kwietnia 2001 r.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2001 r. A.S., T.P. i Z.K. wnieśli o uchylenie decyzji Zarządu Miasta J. nr [...].
Skarżący podnieśli, że nigdy nie otrzymali pisma Urzędu Miasta J. z dnia [...] stycznia 2001 r. przypominającego o upłynięciu terminu zezwolenia na umieszczenie reklamy, na które w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zdaniem skarżących pisma tego nie było w sprawie w dniu przesłuchania skarżących w Urzędzie Miejskim w J., ani w dniu wizyty A.S. w Wydziale Komunikacyjnym UMiG J. Ponadto skarżący podali, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji zgłosili szereg istotnych uchybień w trakcie prowadzonego w sprawie postępowania. Do tych uchybień należą między innymi :
- brak w decyzji organu I instancji pouczenia o obowiązku ponownego złożenia wniosku po upływie terminu,
- niejasna i niejednoznaczna treść pouczenia o sankcjach za przekroczenie terminu określonego w decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] października 2000 r. W rozumieniu skarżących z pouczenia wynika, że czternastodniowy termin dotyczy wpłaty wyliczonej należności ,
- brak imiennego zawiadomienia skarżących o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej,
- niewłaściwe wezwanie na przesłuchanie,
- odmowa wglądu do akt.
Poinformowali też skarżący, że każdy z nich prowadzi odrębnie samodzielną działalność gospodarczą na własny rachunek i zajmując pomieszczenie biurowe przy ul. [...] w J. płaci oddzielnie czynsz za wynajem. W związku z tym ,zdaniem skarżących, Zarząd Miasta w J. błędnie kierował korespondencje na adres biura lub do losowo wybranej osoby.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
W toku postępowania sądowego zmarł skarżący Z.K. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] sygn. [...] jego następcami prawnymi są żona E.K. i córka S.K., które wstąpiły do niniejszej sprawy w miejsce zmarłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest uzasadniona.
Sąd rozpoznając skargę dokonuje kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
Zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w poprzedzającej ją decyzji Zarządu Miasta J. z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] Sąd stwierdził szereg naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący podnieśli w skardze, że każdy z nich prowadzi samodzielną działalność gospodarczą na własny rachunek i oddzielenie opłaca czynsz za wynajem wspólnie zajmowanych pomieszczeń biurowych w J. przy ul. [...]. Obecny na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2004 r. A.S. potwierdził ten fakt podając, że A.R. również w dacie wydania decyzji prowadziła samodzielną działalność gospodarczą i jedynie wspólnie ze skarżącymi wynajmowała pomieszczenia biurowe przy ul. [...] w J. Zresztą już z wniosku skarżących i A.R. z dnia [...] października 2000 r. o wydanie zezwolenia na umieszczenie reklamy w pasie drogowym wynikało, że każda z tych osób prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą.
W związku z tym organ I instancji obowiązany był, zgodnie z przepisami kpa, zawiadomić o wszelkich czynnościach podejmowanych w związku z umieszczeniem reklamy "[...]" w pasie drogowym bez zezwolenia każdego skarżącego i A.R. indywidualnie.
Tymczasem zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2001 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kary pieniężnej za umieszczenie reklamy w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi doręczono na adres "[...]" ul . [...] Ja. Na ten sam adres doręczono decyzję Zarządu Miejskiego w J. z dnia [...]maja 2001 r. nr [...] nakładającą na skarżących karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez pozwolenia. Decyzja ta również winna być doręczona oddzielnie każdej z zainteresowanych stron ( art.109 § 1 kpa ). Doręczoną na wskazany wyżej adres decyzję organu I instancji odebrał A.S. Natomiast brak w aktach dowodu, by decyzja ta została również doręczona T.P., Z.K. i A.R..
Należy też zwrócić uwag, że w sentencji decyzji organu I instancji mowa jest o pasie drogowym ulicy [...] w J., a w uzasadnieniu tej decyzji organ pisze o ulicy [...] w J.
Uchybień tych nie zauważył organ II instancji rozpoznając odwołanie T.P., A. S. , A.R. i Z.K. od decyzji Zarządu Miejskiego w J. z dnia [...] maja 2001 r.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowali się do żadnego z licznych zarzutów podniesionych w odwołaniu.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał się na pismo Naczelnika Wydziału Komunalnego Urzędu Miejskiego w J. z dnia [...] stycznia 2001 r. skierowane do A.R., stwierdzając, że pismem tym organ "przypomniał wnioskodawcom, że z dniem [...] grudnia 2000 r. upłynął termin zezwolenia decyzji nr [...].
Dla Sądu niezrozumiałym jest na jakiej podstawie Kolegium Odwoławcze powzięło przekonanie, że "wnioskodawcy" otrzymali to pismo skoro w aktach brak dowodów jego doręczenia którejkolwiek z zainteresowanych osób, tym bardziej, że było ono kierowane tylko do A.R.
Należy też zaznaczyć, że skarżący kategorycznie zaprzeczają , by wspomniane pismo było im kiedykolwiek doręczone, a ponadto twierdzą, że w dniu, w którym byli przesłuchiwani, tj. [...] maja 2001 r. , pisma tego w aktach nie było. Natomiast w dniu [...] maja 2001 r. zastępca Naczelnika Wydziału Komunalnego odmówił A.S. wglądu do akt sprawy. Należy przyjąć, że gdyby skarżący otrzymali pismo z dnia [...] stycznia 2001 r. to z pewnością zareagowaliby na informację w tym piśmie zawartą i albo by usunęli reklamę , albo złożyli wniosek o ustalenie zezwolenia na dalsze jej umieszczenie w pasie drogowym. Gdy bowiem skarżący dowiedzieli się o wyniku kontroli NIK-u przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2001 r., to w dniu [...] kwietnia 2001 r. reklamę zdjęli.
Powyższe okoliczności wskazują na to, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad określających sposób działania organów administracji publicznej ( art.6 -11 kpa ), a także z naruszeniem przepisów art.109 § 1 kpa , art.136 kpa, art.107 § 3 kpa w związku z art.140 kpa.
W związku z powyższym rzeczą organu będzie ponowne przeprowadzenie postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami, z uwzględnieniem wyżej wskazanych uchybień.
Z tych względów Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit."c" i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ) w związku z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1271 ), orzekł jak w sentencji.
/-/ P.Miładowski /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz-Frymus
JFS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło