II SA/Po 3147/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska (spr.) Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont WSA Barbara Koś Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004r. sprawy ze skarg S.Z. i A.Z. na decyzję W.W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno technicznej zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] , Nr [...] II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących po [...] zł. na rzecz każdej z nich tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ W. Zygmont Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...], orzekającą o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu 4 lipca 1997r. faktu zameldowania A.Z. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy [...]w P.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wszczęte zostało na żądanie W.Z., który podniósł, ze A.Z. została zameldowana w lokalu przy Os. [...] w P. bez jego wiedzy i zgody. Własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu należy do małżonków W. i S.Z. Decyzją z [...] Prezydent Miasta P. orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu A.Z. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy Os. [...] w P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie S.Z. i A.Z. uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarga na decyzję SKO oddalona została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że na formularzu meldunkowym składanym przez A.Z. , jako właściciel lokalu podpisała się S.Z., natomiast Administracja Osiedla [...] na tym formularzu potwierdziła uprawnienia A.Z. do stałego pobytu w przedmiotowym lokalu. Skoro zaś, w dacie zameldowania spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w P/ przy Os. [...] należało do S.Z. i W.Z., a W. Z. podniósł, że zameldowanie A.Z. nastąpiło bez jego wiedzy i zgody, organ I instancji uznał, że czynność meldunkowa dokonana została z naruszeniem art. 9 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 32 poz. 174 z 1984r. ze zm.) a to uzasadnia jej uchylenie z mocy art. 47 ust. 2 cyt. ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji wniosły S.Z. i A.Z. Zarzuciły, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 7 kpa. Podniosły też, że z ustawy nie wynika bezpośrednio obowiązek złożenia podpisu na formularzu meldunkowym przez małżonków, którym wspólnie przysługuje własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, a to pozwala na przyjęcie, że zgoda W.Z. wyrażona ustnie wywiera takie same skutki prawne jak analogiczne oświadczenie woli wyrażone w formie pisemnej. Skarżące podkreśliły też, że A.Z. mieszka w lokalu nr [...] na Os. [...] od 1996r. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji. Powołał się na postanowienie art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymagające przedstawienia potwierdzenia upoważnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, oraz art. 29 ust. 1 tej ustawy stanowiącym, że właściwym do potwierdzenia tych uprawnień jest właściciel (zarządca) budynku, natomiast najemca (właściciel) lokalu potwierdza fakt pobytu w jego mieszkaniu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy. Organ odwoławczy stwierdził też, że zgodnie z art. 199 kc do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu zaliczyć zaś należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością. Skoro więc w dacie zameldowania A.Z. nie posiadała zgody W.Z. – współwłaściciela spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu - na zameldowanie, przejawiającej się brakiem podpisu na formularzu meldunkowym, potwierdzenie jej uprawnień do pobytu w lokalu przez Spółdzielnię Mieszkaniową "A" nastąpiło z naruszeniem prawa. Uzasadniało to uchylenie czynności materialno – technicznej zameldowania, w oparciu o art. 47 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ze skargą na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiły: S.Z. oraz A.Z. i wniosły o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Skarżące powtórzyły zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 kpa oraz pogląd, że uprzednia i wyraźna zgoda W.Z. na zameldowanie A.Z. wyrażona ustnie winna wywierać takie same skutki prawne jak wypełnienie formularza meldunkowego jedynie przez S.Z.. Skarżące podkreśliły też, że W.Z. zgodził się na zamieszkanie A.Z. już w 1996r. Wyjaśniły nadto, że wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z 16 marca 2001r. (sygn. akt [...]) rozwiązane zostało małżeństwo S.Z. i W.Z. a nadto w wyroku tym orzeczono eksmisję W.Z. z lokalu nr [...] na [...] w P. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi zasługiwały na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji organy obu instancji powołały się na regulację zawartą w art. 9 ust 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2004r. Nr 87 poz. 960) z której wynikał obowiązek przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie i z treści tego przepisu wywodziły niespełnienie wymogów prawa przy dokonywaniu zameldowania A.Z. Wyrokiem z 27 maja 2002r. w sprawie o sygn. akt. K 20/01 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z Konstytucją, wskutek czego z dniem 19 czerwca 2002r. przepis ten utracił moc. W nowym stanie prawnym brak więc wymogu wykazywania uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Konsekwencje stwierdzenia niezgodności przepisu z Konstytucją określa przepis art. 145 a kpa stanowiący, że w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją można żądać wznowienia postępowania, zakończonego decyzją wydaną na podstawie tego aktu. Taki stan rzeczy jest też przesłanką do uchylenia decyzji wydanej w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 b ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) stanowiący, że Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją uchylona została czynność materialno-techniczna, polegająca na zameldowaniu A.Z. w lokalu nr [...] na Os. [...] w P. z tego powodu, że na druku meldunkowym nie potwierdził uprawnień A. Z. do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu jego współwłaściciel, a wymóg uzyskania takiego potwierdzenia zawarty w art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uznany został za niezgodny z Konstytucją, zachodziły przesłanki z cyt. art. 145a kpa i cyt. art. 145 § 1 pkt 1 cyt. ustawy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzące do uchylenia tak wydanej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Na podstawie powyższych przepisów oraz art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju Sądów administracyjnych – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 cyt. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a o kosztach postanowiono zgodnie z art. 200 tej ustawy. /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ W. Zygmont