II SA/Po 318/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] Prezydent Miasta P. (dalej:; Prezydent Miasta) na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) w zw. z art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U z 2016 r., poz. 930, z późn. zm.) umorzył postępowanie w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r. – w związku z wnioskiem A. G. z dnia 2 września 2016 r., obejmującym m.in. żądanie przyznania pomocy finansowej na spłatę zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu organ wyliczył swoje ostateczne decyzje, decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych w okresie od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r. Prezydent Miasta zauważył, iż w sytuacji gdy wnioskowana potrzeba (pomoc na uregulowanie zaległości czynszowych od stycznia 2011 r. do czerwca 2016r.) była już przedmiotem postępowania organu pomocy społecznej, a sytuacja bytowa A. G. nie uległa zmianie od czasu wydania ww. decyzji, ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy skutkowałoby naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nieważnością decyzji (art. 156§ 1 pkt 3 K.p.a.). Z tych też przyczyn niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105§ 1 K.p.a. W odwołaniu od powyższej decyzji A. G. kwestionował jej prawidłowość. Podniósł, iż otrzymuje 592,854 zł renty, a jego mieszkanie jest nieogrzewane - w jednym z pomieszczeń temperatura spadła do 14 stopni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2017 r., znak [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania oraz że podstawy do umorzenia postępowania zachodzą również wówczas, gdy organ prowadzi postępowanie w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją administracyjną. Dalej organ II instancji stwierdził, że rozpoznawanie kolejnych wniosków tożsamych pod względem podmiotowym i przedmiotowym z już raz rozpatrzonymi jest niedopuszczalne, bowiem tak długo, jak orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym kolejne postępowanie w tej samej materii jest bezprzedmiotowe; dopiero eliminacja takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego da możliwość ponownego rozstrzygnięcia danego wniosku. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające uznać, że postępowanie Prezydenta [...] dotyczące wniosku o pomoc finansową na spłatę zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r. jest bezprzedmiotowe. Kolegium stwierdziło, że zasadnie organ I instancji przyjął, że w obrocie prawnym funkcjonują już ostateczne decyzje administracyjne oddalające wnioski o przyznanie pomocy na spłatę zaległości na wskazane wyżej okresy. W tym zakresie Kolegium w uzasadnieniu decyzji enumeratywnie wymieniło, jakie decyzje zostały wydane przez organy obydwu instancji co do poszczególnych miesięcy mieszczących się w przedziale od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r. oraz jakie wyroki zostały wydane przez tutejszy Sąd (wyroki dodające skargi A. G.) lub które z tych decyzji zostały zaskarżone do tutejszego Sądu. Kolegium wskazało na 4 decyzje własne, które zostały wydane już po złożeniu przez stronę wniosku z dnia 2 września 2016 r., a które dotyczyły poszczególnych decyzji organu I instancji obejmujących miesiące od marca 2016 r. do czerwca 2016 r.; ostatnia z decyzji Kolegium z dnia [...] 2017 r. znak [...] dotyczyła decyzji Prezydenta [...] z dnia 9 września 2016 r. Kolegium stwierdziło, że skoro w obrocie prawnym istnieją już ostateczne decyzje administracyjne, w których organy wypowiedziały się w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na spłatę zadłużenia czynszowego za omawiany okres, to tak długo, jak wyżej wskazane decyzje rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonują w obrocie prawnym, kolejne postępowanie w tej samej materii jest bezprzedmiotowe i dopiero ewentualna eliminacja takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego dałaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia wniosku w tym zakresie. Mając to na uwadze, Kolegium uznało, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, bowiem postępowanie organu I instancji dotyczące wniosku o pomoc finansową na spłatę zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r. jest bezprzedmiotowe. W skardze na decyzję Kolegium A. G. podniósł, że decyzja jest niezgodna z prawem i oparta na kłamstwie. Skarżący podał, że jedynym źródłem utrzymania jest renta ZUS w kwocie 592,84 zł, gdyż jest niezdolny do pracy zarobkowej. Powołał się na umowę z kierownikiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, zgodnie z którą rachunki za czynsz i energię zobowiązał się płacić ośrodek pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie obowiązujących przepisów. Przedmiotowa sprawa, objęta wnioskiem skarżącego z dnia 2 września 2016 r. (data wpływu do organu), obejmującym żądanie udzielenia pomocy na spłatę zaległości czynszowych od stycznia 2011 r. do sierpnia 2016 r. została już wcześniej rozstrzygnięta w zakresie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r. Zgodzić się należy z organami obydwu instancji, że wniosek A. G. z dnia 2 września 2016 r. w części odnoszącej się do zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r. dotyczył spraw, w których zapadły już rozstrzygnięcia. Organy obydwu instancji wykazały, że żądanie skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r. zostało rozpoznane decyzjami Prezydenta Miasta P. wymienionymi szczegółowo w zaskarżonej decyzji. Warto też zauważyć, że od wszystkich tych decyzji A. G. wniósł odwołania do organu II instancji. Nadto, w odniesieniu do rozstrzygnięć administracyjnych obejmujących okres do marca 2016 r. zapadły oddalające wyroki tutejszego Sądu, w tym (nieprawomocnym) wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Po 962/16 Sąd oddalił skargę A. G. na decyzję Kolegium z dnia [...] 2016 r. nr [...], wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania za okres obejmujący ten najszerszy przedział czasowy, tj. od stycznia 2011 r. do kwietnia 2016 r. Należy podkreślić, że skoro sytuacja skarżącego nie uległa zmianie, nadal utrzymuje się z niskiej renty, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, to w takiej sytuacji obowiązkiem Prezydenta Miasta było umorzenie postępowania administracyjnego po ustaleniu, że sprawa została wcześniej załatwiona decyzją merytoryczną przez organ pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Po wydaniu decyzji załatwiających sprawy z wniosków A. G. o pomoc finansową na uiszczenie uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r., po wniesieniu odwołania przez A. G. i przesłaniu odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w trybie art. 133 K.p.a., bez korzystania przez organ I instancji z instytucji przewidzianej w art. 132 K.p.a., odpadła podstawa do rozstrzygania sprawy przez Prezydenta Miasta, a zaistniała podstawa do rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy w trybie art. 134-140 K.p.a. W czasie orzekania przez organ I instancji o umorzeniu postępowania Kolegium rozstrzygało w instancji odwoławczej sprawy dotyczące poszczególnych decyzji Prezydenta Miasta za miesiące od kwietnia 2016 r. do czerwca 2016 r. Sprawy za wcześniejsze okresy były już ówcześnie załatwione ostatecznymi decyzjami Kolegium. Należy podkreślić, że wydanie przez organ I instancji, poza ramami instytucji przewidzianej w art. 132 K.p.a., decyzji ignorującej wniesienie przez stronę odwołania, w sprawie już rozstrzygniętej decyzją tego organu, przed zakończeniem trwającego postępowania odwoławczego, stanowiłoby działanie bez podstawy prawnej, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W odniesieniu do pozostałych (wcześniejszych) okresów (miesięcy), co do których zapadły już ostateczne decyzje Kolegium, stanowiłoby to natomiast naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., gdyż dotyczyłoby spraw już uprzednio rozstrzygniętych innymi decyzjami ostatecznymi. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Kontrolując niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził bowiem, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy obowiązującego prawa. Zgodnie z przepisem art. 133 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Organ przesyłając do Sądu skargę przesłał także akta sprawy związane z rozpoznaniem pozostałych potrzeb wskazanych we wniosku skarżącego z 2 września 2016 r. We wniosku tym zawarto także prośbę o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków oraz zakup żywności w miesiącach październik, listopad i grudzień 2016 r. Przedmiotem niniejszej skargi jest negatywnie załatwiony wniosek w przedmiocie zaległości czynszowych, co jak wyżej uzasadniono ma swoje umocowanie w obowiązujących przepisach. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika jednak, że czterema decyzjami z dnia [...] 2016 r. nr [...], [...], [...] oraz [...], przyznano skarżącemu zasiłki celowe na zakup żywności w miesiącach października – grudzień 2016 r. (po 200,- zł miesięcznie) oraz na zakup leków w kwocie [...]- zł. Powyższe sąd wskazuje tylko ubocznie dla podkreślenia, iż skarżący nie pozostaje bez wsparcia finansowego organów pomocy społecznej. Sama skarga na decyzję umarzającą postępowanie w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 do czerwca 2016 r. jest natomiast niezasadna. Sąd odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego w odwołaniu i skardze kwestii umowy ustnej zawartej pomiędzy pracownikami MOPR a skarżącym w 2010 r. o stałym regulowaniu opłat za czynsz i energię przez ten ośrodek, pragnie powtórzyć za tut Sądem w sprawie II SA/Po 181/16, że żaden z pracowników organu nie był uprawniony do zapewnienia skarżącego o możliwości udzielania ciągłej (bezterminowej) pomocy finansowej na opłacenie czynszu, zaś przypadki przyznawania w przeszłości pomocy finansowej na zapłacenie części czynszu wynikały każdorazowo z wydawanych w tym przedmiocie decyzji. Podkreślić w tym miejscu należy, że nawet w przypadku przyjęcia za wiarygodne twierdzeń skarżącego, jakoby pracownicy ośrodka składali wobec niego zapewnienia bieżącego regulowania przez tą instytucję należności czynszowych, to okoliczność ta nie miałby jakiegokolwiek wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Ewentualne składanie przez pracowników pomocy społecznej obietnic pozbawionych podstawy prawnej nie mogłoby bowiem skutkować po stronie skarżącego nabyciem podlegającego ochronie prawnej prawa podmiotowego do uzyskiwania środków z pomocy społecznej na określony cel. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszało przepisów obowiązującego prawa, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.