II SA/Po 3193/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-02-04
Skład orzekający: Stanisław Małek, Maciej Dybowski, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania z powodu upływu terminu, powinien stwierdzić wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania z powodu upływu terminu, ma obowiązek stwierdzić wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazać okoliczności, z powodu których decyzji nie uchylił. Niewypełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może być podstawą do uchylenia zarówno decyzji organu drugiej instancji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę wydanego w 1992 roku. W 2000 roku wszczęto postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego z wniosku A. C., która twierdziła, że została pominięta jako strona postępowania. Starosta odmówił uchylenia decyzji z powodu upływu 5-letniego terminu od jej doręczenia. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący podnosili, że termin 5 lat nie powinien mieć zastosowania, a decyzja została wydana w oparciu o fałszywe okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...]r. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Maciej Dybowski asesor WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant staż. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A. i W. C. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] nr [...] II. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Podrazik /-/ St.Małek /-/ M.Dybowski
Postanowieniem z dnia [...].01.2001 r., na wniosek A. C., Starosta P. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa wznowił postępowanie administracyjne w sprawie wybudowanego budynku handlowo-magazynowego przy ul. [...] w P. na działce nr [...] na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...].06.1992 r. nr [...] przez J. C..
Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Starosta P., po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 kpa odmówił uchylenia w/w decyzji nr [...] z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę, z uwagi na upływ terminu 5 lat od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu organ podał, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w P. wydając przedmiotowe pozwolenie na budowę pominął A. C. jako stronę postępowania, przyjmując jedynie pisemną zgodę jej męża W. C. , pomimo że nieruchomość sąsiadująca z terenem inwestycji była współwłasnością obu małżonków. Było to przesłanką do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż decyzję o pozwoleniu na budowę doręczono W. C. w dniu [...].06.1992 r., w tym dniu też A. C. dowiedziała się od męża o wydanej decyzji i jej treści. Decyzja ta nie została zaskarżona. Wniosek o wznowienie postępowania A. C. złożyła w dniu [...].11.2000 r., a więc po upływie ponad siedmiu lat od poznania treści pozwolenia na budowę. Z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie można uchylić decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło pięć lat.
Wojewoda , po rozpatrzeniu odwołania A. C., decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty P. . W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, iż przesłanką wznowienia postępowania był art. 145 § 1 pkt 4 kpa, przedmiotowe pozwolenie na budowę wydane zostało w oparciu m.in. o podpisaną przez trzech sąsiadów, w tym W. C. , zgodę na lokalizację obiektu w granicy działek, inwestycja zgodna była z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta z 1981 roku, który wówczas obowiązywał, od dnia doręczenia decyzji (tj. dnia [...].06.1992 r.) do dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynęło ponad 5 lat i w myśl art. 146 § 1 kpa nie można tej decyzji uchylić, zarzuty A. C. dotyczące realizacji obiektu, wykonania obiektu niezgodnie z dokumentacją techniczną i sztuką budowlaną oraz użytkowania obiektu niezgodnie z przeznaczeniem mogą być badane wyłącznie przez właściwy organ nadzoru budowlanego.
Od powyższej decyzji skargę złożyli A. C. i W. C., domagając się zmiany decyzji Wojewody i podnosząc, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie powinien znaleźć termin 10 lat z art. 146 § 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, bowiem decyzja wydana została w oparciu o fałszywe okoliczności, a mianowicie decyzja nie została doręczona A. C., inwestor wyłudził od W. C. zgodę na budynek handlowo-magazynowy, prawdopodobnie dopisując stosowną treść na pisemnym oświadczeniu, gdy W. C. ustnie zgodził się na budowę garażu, A. C. nie wyrażała zgody na prowadzenie inwestycji na granicy działki, inwestycja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obiekt wybudowano sprzecznie z dokumentacją techniczną oraz po upływie terminu ważności pozwolenia.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć z innych względów niż w niej podniesiono.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Jednocześnie w myśl art. 135 w/w ustawy sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Sąd kontroluje więc legalność nie tylko zaskarżonej decyzji organu II instancji, ale także m.in. poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji.
Zarzuty podniesione w skardze uznać należy za nieuzasadnione. W przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżących, nie znajduje zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 kpa. Strona powołująca się na podstawy wznowienia postępowania z w/w przepisów, tj. wydanie decyzji w oparciu dowody, które okazały się fałszywe lub wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, musi przedłożyć organowi dowód w postaci prawomocnego orzeczenia sądowego stwierdzającego sfałszowanie dokumentu lub popełnienie innego przestępstwa mającego związek z wydaniem kwestionowanej decyzji. Organy administracji nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania w/w okoliczności i zastępowania w tym zakresie sądu karnego. Skarżący takiego dowodu nie przedstawili ani w postępowaniu przed organami administracji, ani w skardze. Co więcej zarzut sfałszowania zgody W. C. został podniesiony dopiero w skardze. Zarzutu takiego nie zawiera ani wniosek A. C. o wznowienie postępowania z dnia[...].11.2000 r., ani jej odwołanie od decyzji organu I instancji. Ponadto treść decyzji pozwolenia na budowę, w której jednoznacznie udzielono zgody na budowę budynku handlowo-magazynowego, była znana skarżącym od 0[...].06.1992 r. i od decyzji tej żadne z nich nie składało odwołania, co czyni zarzut sfałszowania zgody W. C. wątpliwym. Niewątpliwym jest zaś, iż A. C. faktycznie bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, w wyniku którego wydano przedmiotowe pozwolenie na budowę, spełnione zostały więc przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Decyzja o pozwoleniu na budowę doręczona została W. C. , inwestorowi oraz pozostałym uczestnikom postępowania w dniu 04.06.1992 r. i od jej doręczenia upłynął termin 5 lat, po upływie którego zgodnie z art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie może nastąpić.
Natomiast w przedmiotowej sprawie decyzje organów obu instancji były wadliwe, bowiem wydano je z naruszeniem art. 151 § 2 kpa. W myśl w/w przepisu w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 § 1 kpa, organ ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których decyzji nie uchylił. Tak więc decyzja wydana w trybie powyższego przepisu zawierać musi obligatoryjnie stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, co warunkuje uprawnienia strony wynikające z art. 153 kpa. Decyzja Starosty P. nr [...] z dnia [...]r. nie zawierała tego obligatoryjnego elementu, ograniczając się jedynie do odmowy uchylenia decyzji z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę i wskazania przyczyny tej odmowy. Błąd ten nie został poprawiony przez organ II instancji. Tym samym zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z [...]r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie nie zastosowano art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem obie uchylane decyzje nie podlegają wykonaniu z uwagi na ich treść.
/-/ E.Podrazik /-/ St.Małek /-/ M.Dybowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło