II SA/Po 32/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej postanawia 1. ustanowić dla P. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący P. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie ma środków na koszty postępowania. Otrzymuje zasiłek stały w wysokości 324 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie. Wskazał na koszty swojego utrzymania, na które składa się czynsz w wysokości 90 zł miesięcznie, rachunki z prąd i opał w sezonie zimowym w łącznej wysokości 800 zł oraz wyżywienie. Podał, że przebył ropne zapalnie opon mózgowo-rdzeniowych, nadto leczy się urologicznie na kamicę nerkową, jest krótkowidzem. Wskazał, że mieszka w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 28 m². Do wniosku skarżący dołączył kopie decyzji MOPR w L., orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz kart leczenia szpitalnego z okresu 2006-2007. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis stanowi art. 239 pkt 1 a) ppsa, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa dotycząca umieszenie w domu pomocy społecznej dotyczy objęcia ochroną przed niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych. Stąd podmioty wnoszące skargi na decyzje uchylające przyznanie tego rodzaju wsparcia, z mocy prawa, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie (art. 239 pkt 1 a) cytowanej ustawy). Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Nie ma interesu prawnego w domaganiu się zwolnienia od kosztów sądowym osoba, która nie ma obowiązku ich uiszczenia. W takiej sytuacji zwolnienie od kosztów sądowych w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.), gdyż żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Wnioskodawca bowiem z takiego zwolnienia od kosztów sądowych z ustawy już korzysta. Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Gospodarstwo domowe wnioskodawca prowadzi samodzielnie. Utrzymuje się jedynie ze świadczeń pomocy społecznej, których wysokość jest na tyle niska, że nie pozwala na pokrycie wszystkich kosztów bieżącego utrzymania. Nadto wnioskodawca z uwagi na orzeczoną niepełnosprawność i stan zdrowia ma ograniczone zdolności do zarobkowania. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w części. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska