II SA/Po 320/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-11-30
Skład orzekający: Stanisław Małek, Barbara Drzazga, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może stosować przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. do samowolnie wzniesionego obiektu, którego budowa rozpoczęła się przed wejściem w życie tej ustawy, a zakończyła po jej wejściu w życie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego dopuściły się naruszenia prawa materialnego. Stwierdzono, że budynek został wzniesiony przed 1 stycznia 1995 r., co oznacza, że powinny mieć zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., a nie z 1994 r. Przepisy art. 59 Prawa budowlanego z 1994 r. nie mogły być stosowane do oceny samowoli budowlanej, a kwestia legalizacji obiektu powinna być rozważana według przepisów ustawy z 1974 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie jednorodzinnego budynku mieszkalnego, który został samowolnie wybudowany w dwóch etapach (1980-1983 i 1994 r.) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zezwolił na użytkowanie obiektu, uznając, że roboty nakazane decyzją zostały wykonane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa budowlanego, w tym brak dostępu do drogi publicznej i niewłaściwą odległość od granicy działki, a także niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant sekr.sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500,-zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych i 255,-zł (dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Podrazik /-/ St.Małek /-/ B.Drzazga
Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., powołując się na art., 59 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.), zezwolił S.S.. na użytkowanie jednorodzinnego budynku mieszkalnego, położonego w G. przy ul. [...] (dz. nr 19/3).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego został nałożony decyzją tegoż organu z dnia [...] nr [...]. Wszystkie roboty nakazane w/w decyzją zostały wykonane, co potwierdzają oświadczenia kierownika budowy i protokół oględzin obiektu z dnia [...] sierpnia 2003r. Inwestor powiadomił też o zakończeniu robót wymienione w art. 56 prawa budowlanego organy, z których Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. postanowieniem z [...] grudnia 2003r. odebrał budynek bez zastrzeżeń. Pozostałe organy nie zajęły stanowiska.
Przy wydawaniu decyzji organ pierwszej instancji wziął pod uwagę dokumentację projektową i opinię techniczną sporządzoną przez Z.R. oraz oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu robót zgodnie z przedstawioną dokumentacją i sztuką budowlaną. Organ odrzucił ekspertyzę L.P., bowiem jego zdaniem ekspertyza ta została sporządzona na podstawie informacji uzyskanych od M.M. bez badań gruntu, a oględziny budynku zostały wykonane pod nieobecność właściciela budynku.
Odwołanie od w/w decyzji złożył uczestnik postępowania J.J., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia i ocenę prawną organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi J.J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący podnosi w skardze, że decyzja została wydana z naruszeniem:
- art. 7 kpa – bez dokładnego wyjaśnienia okoliczności,
- art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego, bowiem budynek nie ma zapewnionego dostępu do drogi publicznej,
- § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem odległość ściany budynku bez okna od granicy jest mniejsza niż 1,5 m. Skarżący wskazał, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Organ wskazał nadto, że brak wystąpienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego z 1974r. nie pozwolił na orzeczenie rozbiórki budynku. W uzupełnieniu skargi z dnia [...] maja 2005r. J.J. podniósł, że sporny budynek pobudowano na terenie przeznaczonym, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta G. nr XXIII/242/2000 z dnia 08 grudnia 2000r., pod zabudowę usługową (symbol U), z dopuszczalną funkcją mieszkalną dla mieszkań właścicieli lub mieszkań pracowniczych. Przedmiotowy budynek nie spełnia tych wymagań, a więc zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 59 prawa budowlanego z 1994r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), ogranicza się do badania zgodności decyzji z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Rozstrzygając sprawę w powyższym zakresie Sąd nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co oznacza, że może uwzględnić z urzędu inne zarzuty i orzec odmiennie od wniosków skargi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Zauważyć bowiem należy, że już z wcześniejszych decyzji organów nadzoru budowlanego orzekających w niniejszej sprawie – decyzji PINB w G. z dnia [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji WINB z dnia [...] jednoznacznie wynikało, że budynek mieszkalny na działce przy ul. [...] w G. został wybudowany przez S.S. w dwóch etapach – pierwszy w latach 1980-1983, drugi etap w 1994r., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zatem budowa przedmiotowego budynku została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414) i zgodnie z art. 103 § 2 wyżej wskazanej ustawy w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.), a nie przepisy Prawa budowlanego z 1994r. Wskazywały na to zresztą same organy w decyzjach z [...]., [...], a nadto w decyzjach je poprzedzających – decyzji PINB w G. z [...] i decyzji Wojewody z dnia [...]. W tej sytuacji zupełnie niezrozumiałe jest stosowanie przez organy nadzoru budowlanego w kolejnych decyzjach, w tym również w decyzji zaskarżonej oraz decyzji ją poprzedzającej, przepisów Prawa budowlanego z 1994r.
Jeżeli zatem przedmiotowy budynek został wzniesiony przed 01 stycznia 1995r., to w myśl art. 103 § 2 Prawa budowlanego z 1994r. przepisy art. 59 tego prawa budowlanego, stanowiące podstawę podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, nie mogły mieć w sprawie zastosowania, a stwierdzona samowola winna być oceniona według przepisów ustawy z 1974r. Te zaś dawały możliwość, a nawet zobowiązywały do rozważenia możliwości legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu i dopiero gdyby taka legalizacja nie była możliwa – do orzeczenia nakazu rozbiórki. Z akt sprawy wynika jednak, że przesłanki określone w art. 37 prawa budowlanego z 1974r. nie były dotychczas przedmiotem rozważań organów orzekających w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, uznając iż przy rozpoznawaniu sprawy, organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
/-/ E.Podrazik /-/ St.Małek /-/ B.Drzaz
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło