II SA/Po 3200/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-07-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Zieliński, Sędzia NSA Jolanta Szaniecka, Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając skarżącego za stronę nieposiadającą interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji o warunkach zabudowy, mimo braku należytego wyjaśnienia jego statusu jako współwłaściciela lub administratora nieruchomości?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło w sposób dostateczny statusu prawnego skarżącego jako potencjalnej strony postępowania. Ustalenie warunków zabudowy dotyczyło części wspólnych nieruchomości, a skarżący powoływał się na swój interes jako współwłaściciela lub administratora. Brak pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach oraz oparcie się na niezweryfikowanych danych organu pierwszej instancji, zwłaszcza w kontekście śmierci osób wskazanych jako współwłaściciele, stanowiło naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i uzasadnia uchylenie decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze.
Stan faktyczny
Burmistrz Miasta i Gminy S. wydał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji na nieruchomości stanowiącej współwłasność. M.S. wniósł odwołanie, zarzucając brak zgody współwłaściciela. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. umorzyło postępowanie, uznając M.S. za stronę nieposiadającą interesu. M.S. zaskarżył tę decyzję, podnosząc, że zmarli wskazani jako współwłaściciele byli jego spadkobiercami, a on sam jest administratorem nieruchomości. Udział w postępowaniu sądowym zgłosił A.S., następca prawny zmarłych współwłaścicieli, który upoważnił M.S. do działania w jego imieniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. Zasądzono od organu odwoławczego na rzecz M.S. kwotę tytułem zwrotu wpisu od skargi. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2004 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. Uchyla zaskarżoną decyzję II. Zasądza od organu odwoławczego na rzecz M.S. kwotę [...]zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu wpisu od skargi Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana /-/ B. Kamieńska /-/A. Zieliński /-/J. Szaniecka Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2001r. ustalił na wniosek R.W. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji: - dobudowa klatki schodowej, adaptacja części strychu na mieszkanie, - wykonanie zjazdu z drogi wojewódzkiej, - adaptacja i przebudowa budynku gospodarczego na garaż, - przyłącze gazowe do budynku mieszkalnego projektowanej do realizacji na terenie położonym w S. ul. [...], nr ewid. gruntu [...]. Odwołanie od tej decyzji wniósł M.S. zarzucając, iż "decyzję wydano bez uzyskania zgody współwłaściciela nieruchomości wspólnych". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzją z dnia [...] lipca 2001r. umorzyło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa stwierdzając, że odwołujący nie był stroną postępowania toczącego się przed organem I instancji, a w odwołaniu nie wskazał, jaki ma interes w zaskarżeniu decyzji. Z pisma organu I instancji z dnia [...] czerwca 2001r. wynika, że nieruchomość stanowi po połowie współwłasność M.Sz. i spadkobierców B.W., do kręgu których skarżący nie wchodzi. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej przez M.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący poinformował, że M.Sz., którego organy administracyjne traktowały jako stronę, od kilkudziesięciu lat nie żyje, a skarżący i A.S. są jego spadkobiercami. Wymienione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pismo Urzędu Miejskiego w S. z dnia [...] czerwca 2001r. "przekazano do wiadomości niemalże samym nieboszczykom". W ocenie skarżącego ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nastąpiło z pominięciem słusznego interesu wszystkich współwłaścicieli, gdyż inwestycja ma zostać zrealizowana na części wspólnej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o oddalenie skargi podkreślając, że M.S. w chwili wydania decyzji nie legitymował się dokumentem stwierdzającym jego prawo do lokalu w budynku stojącym na terenie inwestycji. Udział w postępowaniu sądowym zgłosił A.S. - następca prawny zmarłego w 1978r. M.Sz. i zmarłej w 1988r. O.S. - wyjaśniając, iż skarżący został przez niego upoważniony do administrowania nieruchomością i do występowania w jego imieniu. A.S. zatwierdził czynności zdziałane przez skarżącego w postępowaniu sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. - właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Ustalenie w toku postępowania odwoławczego, że podmiot, który wniósł odwołanie nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, uzasadnia wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Problem jednak w tym, że w toku niniejszego postępowania administracyjnego ta kwestia z naruszeniem art. 7 kpa nie została dostatecznie wyjaśniona. M.S. w odwołaniu nie określił, z jakich podstaw materialnoprawnych i proceduralnych wywiódł przymiot skarżącego, podniósł jedynie zarzut, iż "decyzję wydano bez uzyskania zgody współwłaściciela nieruchomości wspólnych". Wymagało to zastosowania się przez organ odwoławczy do zasady wyrażonej w art. 9 kpa i pouczenia M.S. o uprawnieniach i obowiązkach wynikających z przepisów prawa, których realizacja będzie miała wpływ na wynik sprawy. Tymczasem organ odwoławczy poprzestał jedynie na wyjaśnieniach udzielonych przez organ pierwszej instancji w piśmie z dnia [...] czerwca 2001r., iż współwłaścicielami nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja, są po połowie M.Sz. i wnioskodawca R.W. - jako spadkobierca B.W. Z akt administracyjnych nie wynika, skąd organ pierwszej instancji czerpał takie dane, w postępowaniu odwoławczym nie zostały one zweryfikowane, a w postępowaniu sądowym okazało się, że na długo przed wszczęciem postępowania administracyjnego zmarli: M.Sz. ([...]1978r.), jego żona O.S. ([...]1988r.), a jedyny spadkobierca - syn A.S. nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. Przymiot A.S. jako spadkobiercy M. i O. Sz. należy uznać za wykazany postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] października 2001r. sygn. I NS 248/01 (k. 31 akt sądowych), dlatego sąd dopuścił A.S. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Dwadzieścia lat przed wszczęciem postępowania administracyjnego zmarł A.O. ([...] 1980r. - akt zgonu k. 56 akt sądowych), którego w toku tego postępowania organy obu instancji traktowały jako uczestnika postępowania (adnotacje o przekazaniu A.O. decyzji do wiadomości). Nie wiadomo zresztą, dlaczego organy administracyjne kierowały decyzje wydane w obu instancjach do tej osoby, skoro z wyjaśnień Burmistrza z dnia [...]czerwca 2001r. wynikało, że nieruchomość stanowiąca teren projektowanej inwestycji stanowi współwłasność w - M.Sz. i wnioskodawcy R.W. (spadkobiercy B.W.). Dopiero w postępowaniu sądowym A.S. wyjaśnił, że uczynił skarżącego pełnomocnikiem "we wszelkich sprawach administracyjnych związanych z mieszkaniem nr [...]" przy ul. [...] w S. Także to wyjaśnienie nie daje jeszcze podstawy do wykluczenia możliwości uznania skarżącego za stronę (w postępowaniu administracyjnym i sądowym). W budynku na przedmiotowej nieruchomości są utworzone lokale odrębne, a skarżący M.S., zajmujący jeden z tych lokali został powołany - według twierdzenia A.S., zawartego w piśmie z dnia [...] lutego 2004r. - na administratora. Gdyby nastąpiło to w trybie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2000r nr 80, poz. 903) - to przy ocenie, czy skarżący mógł skutecznie wnieść odwołanie - organ drugiej instancji powinien mieć na względzie, że w myśl powołanego przepisu - właściciele lokali mogą w umowie o ustanowienie odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej lub prawnej. Skarżący powołuje się w odwołaniu na to, iż ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji obejmuje części wspólne budynku. W razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali (art. 3 ust. 1 cyt. ustawy o własności lokali). Skoro do umorzenia postępowania odwoławczego doszło bez należytego wyjaśnienia sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c, art. 152 i art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/B. Kamieńska /-/A. Zieliński /-/J. Szaniecka

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło