II SA/Po 321/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie W. Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ W. Batorowicz /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Drzazga Komendant Komendy Wojewódzkiej Policji w P. (dalej również KWP w P.) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] (k. 102 akt osobowych) działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) postanowił pozostawić odwołanie K. B. od Rozkazu Personalnego Komendanta Miejskiego Policji w P. z [...].2008 r. bez rozpoznania w związku z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając wydane postanowienie KWP w P. wyjaśnił, że rozkazem personalnym z [...] r. st. sierż. K. B. zwolniono ze służby w Policji z dniem [...] r. Kwestionowany rozkaz personalny został doręczony st. sierż. B. skutecznie [...] r. Przesyłkę nadano bowiem za pośrednictwem poczty [...] r. Jako adresata wskazano st. sierż. K. B., a korespondencję skierowano na adres zamieszkania funkcjonariusza tj. ul. [...], [...] R.. Przesyłkę awizowano przez okres 14 dni, tj. do [...] r. w placówce pocztowej, jednak nigdy nie została ona podjęta. W związku z czym przyjęto, że doręczenia dokonano w trybie określonym w art. 44 § 2 i § 3 kpa, a termin do wniesienia odwołania, stosownie do pouczenia zawartego w rozkazie personalnym, upłynął z dniem [...] r. Z postanowieniem KWP w P. nie zgodził się K. B. i w terminie przewidzianym ustawą wniósł skargę do sądu administracyjnego. Skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 42 § 1 i art. 44 kpa wniósł o uchylenie postanowienia KWP w P. z [...] r. W ocenie skarżącego, w sprawie miało miejsce naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącego organ błędnie przyjął, iż rozkaz personalny z [...] r. doręczony został mu skutecznie, co z kolei doprowadziło do nieprawidłowego wniosku o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Rozkazu nie doręczono na adres skarżącego, bowiem pod adresem na który doręczono wspomniany rozkaz personalny tj. przy ul. P. [...] w R. znajduje się pustostan. Skarżący wyjaśnił, że jest zameldowany przy ul. P. [...] w R. Załączył na potwierdzenie kserokopię dowodu osobistego (k. 6). W odpowiedzi na skargę KWP w P. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że o wdrożeniu procedury zmierzającej do zwolnienia ze służby w Policji skarżący został powiadomiony pismem skierowanym na adres ul. P.[...], R.. Odbiór korespondencji wraz z pouczeniem w trybie art. 41 § 1 kpa potwierdził wówczas teść skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Istota przedmiotu sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny skuteczności doręczenia st. sierż. K. B. rozkazu personalnego z [...] r. zwalniającego go ze służby w Policji z dniem [...] r. Poza sporem pozostaje, że skarżący nie zamieszkuje, ani nawet nie jest zameldowany przy ul. P. w R.. Jednak w ocenie KWP w P. skarżącemu skutecznie doręczono rozkaz personalny z [...] r. zwalniający go ze służby w Policji, bowiem ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 44 § 1 pkt 1 kpa. Natomiast skarżący podnosi, że doręczenia dokonano na błędnie wskazany w korespondencji adres. O uchybieniu terminu do złożenia odwołania można mówić tylko wówczas, gdy termin ten rozpoczął swój bieg. W przypadku, gdy decyzja organu administracji publicznej jest doręczana stronom, termin do wniesienia odwołania biegnie od daty doręczenia decyzji (art. 129 § 1 kpa). Ustawodawca, łącząc określone skutki prawne ze skutecznym doręczeniem pisma stronie (m.in. rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 129 § 2 kpa), przewidział jednocześnie określone zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej. Zasady te regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadniczo, w toku postępowania administracyjnego osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W braku jednak tej możliwości, przyjmuje się tzw. fikcję doręczenia, postępując w sposób opisany w art. 44 § 1 pkt 1 i § 2 kpa, tj. poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej pismo, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o terminie i możliwości jego odbioru umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe w drzwiach mieszkania adresata. Podkreślić jednak należy, że podstawowym warunkiem skuteczności wspomnianej fikcji doręczenia jest prawidłowy adres osoby, do której pismo jest adresowane. Przepis ten zakłada, bowiem, że adresat mieszka pod wskazanym adresem, a jedynie zachodzi niemożność doręczenia mu pisma w sposób przewidziany w przepisach. Pojęcie mieszkania nie zostało przy tym ustawowo zdefiniowane. Niewątpliwie jednak należy je definiować w powiązaniu z przepisem art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której przebywa ona z zamiarem stałego pobytu. Przyjmuje się, że mieszkaniem takim jest każde miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego - a nie krótkotrwałego tylko - pobytu, umożliwiającego doręczenie mu pisma. Nie przesądza natomiast o adresie zamieszkania adres zameldowania. W rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje, że próby doręczenia dokonano na adres inny, niż adres zamieszkania skarżącego. Adresując do skarżącego decyzję I instancji organ wskazał adres niebędący miejscem zamieszkania skarżącego. Przy ul. P. w R. znajduje się budynek, w którym nikt nie zamieszkuje. A zatem mimo pozostawienia pod tym adresem informacji o złożeniu na poczcie przesyłki adresat nie mógł się o tym dowiedzieć skoro tam nie zamieszkiwał (k.42). W tych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia, że doręczenia rozkazu personalnego z [...] r., dokonano skutecznie w rozumieniu art. 44 § 1 kpa. Aby uznać, że doręczenie w trybie art. 44 § 1 pkt 1 kpa dokonane zostało prawidłowo muszą zostać spełnione przesłanki określone w przepisach kpa. Wobec st. sierż. B. nie mogły mieć też zastosowania skutki przewidziane w art. 41 § 2 kpa, jako że skarżący nie zaniechał obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu, o którym mowa w art. 41 § 1 kpa. Postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby jest postępowaniem opartym na zasadzie oficjalności. Oznacza to, że organ administracji publicznej nie może powołać się na przepis art. 41 § 2 kpa, jeżeli strona zmieniła miejsce zamieszkania przed wszczęciem postępowania z urzędu (por. wyrok NSA z 04.02.1994 r., sygn. SA/Wa 2063/93). Ponadto pismo z 21.10.2008 r. wraz z pouczeniem w trybie art. 41 § 1 kpa skierowane zostało na adres ul. [...] w R., czyli w istocie do miejsca, w którym adresat nigdy nie zamieszkiwał i nie zamieszkuje. Fakt, że w istocie dotarło pod właściwy adres (ul. [...]) i odebrane zostało przez byłego teścia skarżącego nie może w późniejszym etapie postępowania wywoływać skutku z art. 41 § 2 kpa. W istocie bowiem nie sposób przyjąć, by w zaistniałych okolicznościach organ administracji skutecznie pouczył stronę o obowiązku wynikającym z art. 41 § 1 kpa. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że rozpoznający niniejszą sprawę organ odwoławczy błędnie ocenił, iż doręczenia w trybie art. 44 § 1 kpa rozkazu personalnego było skuteczne, a przez to wadliwie przyjął, datę rozpoczęcia biegu terminu do złożenia odwołania. Oznacza to, iż wbrew stanowisku organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie nie wykazało, by skarżący uchybił terminowi do złożenia odwołania. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni poczynione powyżej rozważania, w szczególności będzie miał na względzie, iż doręczenie w trybie awizo przesyłki z rozkazem personalnym na skutek wskazania wadliwego adresu adresata okazało się nie skuteczne. Nie sposób więc biegu terminu do wniesienia odwołania liczyć w myśl postanowień art. 44 § 4 kpa., tak jak uczynił to organ II instancji Jednocześnie organ odwoławczy weźmie pod uwagę, iż czym innym jest stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, a czym innym stwierdzenie uchybienia terminu do jego złożenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, dotyczy sytuacji gdy odwołanie wniesiono po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia, a więc gdy nie został zachowany warunek skuteczności tej czynności procesowej. Niedopuszczalność odwołania zaś może wynikać z przyczyn przedmiotowych (np. brak przedmiotu zaskarżenia) oraz podmiotowych (np. wniesienie odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych). O wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono w pkt. II sentencji wyroku w oparciu o art. 152 ppsa. /-/ W.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga MK