II SA/Po 321/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] lutego 2017r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Postanowieniem referendarza sądowego z 16 października 2018r. odmówiono skarżącemu I. K. przyznania prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowienie powyższe zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 20 grudnia 2017r. W zażaleniu z 23 stycznia 2018r. skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w części oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem z 19 lutego 2018r. wezwano skarżącego do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF. Skarżący odebrał wezwanie w dniu 07 marca 2018r. i w dniu 14 marca 2018r. nadał w urzędzie pocztowym formularz PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przyjąć należy, że skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w części. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF skarżący podał, że dochód miesięczny na dwie osoby wynosi [...] zł z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Skarżący argumentował, że nie posiada żadnych akcji, udziałów i obligacji, ani żadnych kosztowności i oszczędności. Nie posiada wykształcenia prawniczego, ani doświadczenia procesowego. Dochód miesięczny w całości przeznacza na opłaty świadczeń i telefon, utrzymanie domu, środki czystości, odzież, wyżywienie na 2 osoby, lekarstwa i leczenie żony. Skarżący oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi jedynie z żoną. Podał, że posiada dom o powierzchni [...] m² w O., grunt rolny o powierzchni [...] ha, na którym prowadzi uprawy polowe. Skarżący oświadczył, że posiada ciągnik "Ursus" i "New Holland", samochód dostawczy "Peugeot" oraz samochód osobowy "Toyota". Zakreślił, bez wyszczególnienia, rubrykę formularza dotyczącą podania wysokości zobowiązań i stałych wydatków rodziny skarżącego. Na wstępie należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie skarżący składał już wniosek o przyznania prawa pomocy w części. Wniosek ten został rozpoznany odmownie i korzysta z przymiotu prawomocności. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie winien być więc rozpoznany w oparciu o treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie uzależniona jest od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie przyjęto za przesłankę pierwotnego rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W ramach dokonywania weryfikacji stanu faktycznego sprawy dotyczącego sytuacji finansowej strony nie można zmienić lub uchylić postanowienia bez zmiany okoliczności sprawy, nawet gdyby poprzednia ocena tych okoliczności była błędna. Wynika z tego, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie należy dokonywać ponownej oceny tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Porównać należy sytuację zakreśloną w dwóch wnioskach, następnie dokonać oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, zdecydować, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt II FZ 768/12 [w:] CBOSA). Przy ocenie poprzedniego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w całości, uznano, że przedstawiona przez skarżącego sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa nie została przez niego dostatecznie wyjaśniona i w konsekwencji nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy chociażby w części (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania w części. Jak wyraźnie podkreślono oświadczenia złożone przez skarżącego nie odzwierciedlają jego pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy skarżący zaniechał podania stanu rodziny, wszystkich źródeł dochodów osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, nie złożył oświadczeń co do posiadanych rachunków bankowych i sald na tych rachunkach, nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych. Brak zatem rzeczywistej współpracy, strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, skutkować musiał odmową przyznania tego prawa. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej i finansowej skarżącego. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna skarżącego, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy. W kolejnym wniosku skarżący, tak samo jak w poprzednim, powtórzył, że dochód miesięczny na dwie osoby wynosi [...] zł i pochodzi z gospodarstwa rolnego. Dochód ten w całości przeznaczany jest na pokrycie kosztów utrzymania skarżącego i jego żony. Skarżący nie udzielił żadnych dodatkowych informacji, co do stanu rodzinnego, majątkowego i finansowego, a także nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych w celu potwierdzenia i udokumentowania swojej sytuacji. Nie udzielił pełnej informacji co do przychodów i kosztów prowadzenia gospodarstwa rolnego. Nie przestawił spisu stałych zobowiązań i kosztów utrzymania rodziny. Podobnie jak poprzednio podał, że ponosi dodatkowe koszty leczenia i leków, ale nie sprecyzował wysokości tych istotnych wydatków. Analiza wniosku o przyznanie prawa pomocy, który był poddany ocenie na wcześniejszym etapie postępowania sądowego oraz ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części wskazuje, że dane w nich zawarte nie uległy żadnej zmianie, w szczególności skarżący nie wykazał, że aktualna sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym zmianę poprzedniego postanowienia i przyznanie prawa pomocy. Nadal bowiem skarżący odwołuje się jedynie do dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego w niezmiennej wysokości, nadal nie przedstawia dochodów innych osób (syna), z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, nadal nie ujawnia wysokości ponoszonych kosztów koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ograniczając się do stwierdzenia, że uzyskiwane dochody w całości przeznacza na koszty utrzymania. Uchylił się od podania informacji, które wskazują na rzeczywistą wysokość środków jakimi skarżący realnie dysponuje. Nadal również nie złożył oświadczeń co do posiadanych sald na rachunkach bankowych. Z uwagi na powyższe skoro skarżący w aktualnym stanie sprawy nie udziela, wolnych od wątpliwości, pełnych informacji dla oceny jego sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej, to okoliczności istotne dla rozpoznania wniosku po prawo pomocy nie uległy zmianie od daty wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Uznać należy, że brak jest przesłanek do zmiany stanowiska w przedmiocie wniosku o prawo pomocy w części. Jak już wskazywano uprzednio w poprzednich postanowieniach, wydanych w sprawie rozpoznania wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy, ma ono charakter wyjątkowy i jest przyznawane osobom, które wykażą trudną sytuację materialną i brak możliwości pozyskania we własnym zakresie środków na pokrycie kosztów postępowania. W sytuacji skarżącego, który powołuje się jedynie na wysokość dochodu z gospodarstwa rolnego, nadal brak danych, dotyczących wielkości aktualnie prowadzonej produkcji rolnej (przychodów i kosztów), ponoszonych kosztów utrzymania rodziny, dochodów i wydatków osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, pełnej informacji o posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym, danych dotyczących posiadanych rachunków/rachunku bankowego, prowadzonych egzekucji komorniczych, co rozwiałoby wątpliwości odnośnie rzeczywistej sytuacji finansowej i materialnej skarżącego. Pozwoliłoby to uznać, czy skarżący znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej na poniesienie kosztów postępowania w części. Skoro skarżący uchyla się od udzielenia takich informacji i nie przedstawia dokumentów źródłowych obrazujących realną kondycję finansową, to nie ma podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy i następnie zwolnienie od kosztów sądowych. Samo oświadczenie o uzyskiwaniu jedynie dochodu z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł netto miesięcznie nie jest wystarczające do uznania, że skarżący nie ma żadnych możliwości poniesienia w niniejszej sprawie kosztów postępowania sądowego w części. Co więcej, z treści uzasadnień poprzednich postanowień w przedmiocie prawa pomocy skarżący dowiedział się jakie informacje i dane winien podać by jego wniosek mógł być merytorycznie oceniony, co do jego zasadności. Skarżący tego wymogu ponownie nie dopełnił. Wobec powyższego uznać należy, że okoliczności sprawy nie uległy zmianie, aby skarżącemu przyznać prawo pomocy w części i zwolnić go od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. i art. 165 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska