II SA/Po 321/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-11-27
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak – Owczarczak, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać zarządcy budynku wykonanie robót budowlanych w lokalu stanowiącym własność osoby trzeciej, które wynikają z wadliwie przeprowadzonych przez tego właściciela robót budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając, że nakazanie zarządcy budynku wykonania robót budowlanych w lokalu stanowiącym własność osoby trzeciej, które wynikają z wadliwie przeprowadzonych przez tego właściciela robót, jest niezgodne z prawem. W takich przypadkach właściwym trybem postępowania jest art. 50-51 Prawa budowlanego, a adresatem nakazu powinien być inwestor (właściciel lokalu), a nie zarządca budynku.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa i jeden ze współwłaścicieli lokalu zaskarżyli decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie robót budowlanych w budynku mieszkalnym, w tym naprawę dachu nad lokalem nr [...] i wykonanie wentylacji w tym lokalu. Skarżący zarzucili, że nakazane roboty dotyczą wad powstałych w wyniku prac wykonanych przez właściciela lokalu nr [...], a zatem Spółdzielnia jako zarządca nie powinna być adresatem decyzji. Organy nadzoru budowlanego utrzymały decyzję w mocy, uznając, że obowiązki te obciążają zarządcę budynku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] i zasądził od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Walkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "[...]" w [...] i Z. M. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...], znak [...], II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. L. w [...] kwotę [...]zł ([...] złotych) oraz na rzecz skarżącego Z. M. kwotę [...]zł [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: PINB) na podstawie art. art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.) nakazał Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej [...]", [...], [...] (dalej: Spółdzielnia) wykonanie robót i czynności budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...]:
1. naprawę przeciekającego dachu w obrębie mieszkania nr [...],
2. wykonanie sprawnie działającej wentylacji pomieszczenia kuchni w mieszkaniu [...],
3. zlikwidować rysy, spękania, odparzenia, ubytki oraz łuszczącą się farbę na ścianach elewacji z odtworzeniem malatury,
4. remont nadbudówek na powierzchni dachu,
5. zapewnienie właściwej wentylacji w lokalach mieszkalnych,
Organ określił termin wykonania obowiązków określonych: ppkt 1 i 2 – do [...] marca 2019 r., ppkt 3, 4 i 5 do [...] marca 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że postępowanie zainicjowało pismo Z. M., współwłaściciela mieszkania nr [...] w budynku przy ul. [...], w którym zwrócił się o nakazanie zarządcy budynku: naprawy dachu nad oraz w obrębie mieszkania [...], wykonanie wentylacji kuchni, usunięcia wykładziny z korytarza przed mieszkaniem, wydania klucza do drzwi dzielących korytarz IV piętra od klatki schodowej nr [...], montażu włączników świateł na korytarzu w systemie bezdotykowym, a także nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W dniu [...].02.2018r. przeprowadzono kontrole w obrębie lokalu nr [...] Stwierdzono nieprawidłowości w postaci śladów po zaciekaniu na częściach wspólnych - korytarz i klatka schodowa. Ślady były niewielkie, a zdaniem przedstawiciela zarządcy jest to pozostałość po zlikwidowanych przeciekach dachu nad wspomnianą częścią obiektu. Inspekcja na dachu to potwierdziła, gdyż w miejscach występowania zacieków stwierdzono istnienie nowej papy termozgrzewalnej. Oględzin dokonano również w aneksie kuchennym lokalu nr [...], gdzie zlokalizowane jest okno dachowe oraz komin z rury wykonanej w otworze w dachu, stanowiącej wentylację tegoż aneksu. Komin ten nie posiadał przekrycia co pozwalało na swobodny opad deszczu do pomieszczenia. W obrębie okna dachowego a także w niewielkim pomieszczeniu przyległym, na suficie występują ślady po zaciekaniu wody opadowej. Oględziny na dachu nad tym miejscem wykazały, że izolacja z papy dookoła wspomnianego komina składa się z wielu nierównomiernie przyklejanych fragmentów papy - "łatek" - co może powodować zacieki. Wątpliwy jest również stan połączenia papy z opierzeniem systemowym okna dachowego, gdzie występują zacieki we wnęce okiennej oraz okolicach. Zdaniem PINB wina w zakresie zaciekania w obszarze okna dachowego wynika z niepoprawnego jego zaizolowania lub rozszczelnienia podczas użytkowania budynku. Inwestorem prac polegających na montażu okna w dachu jak i montażu komina wentylacji wywiewnej był właściciel lokalu nr [...], który na potrzeby wykonania tych prac uzyskał pozwolenie na przebudowę "budynku w zakresie montażu okien połaciowych oraz wywietrznika w dachu budynku (pozwolenie z dnia [...]., nr [...], nr [...], wydane przez Prezydenta Miasta [...]). PINB wyjaśnił, że ze względu na przynależność tych elementów jako części wspólnych, nakaz kierowany jest na zarządcę budynku mieszkalnego.
Ponadto do akt sprawy złożono Protokół nr [...] z okresowej kontroli budynku mieszkalnego z dnia [...].09.2017r., autorstwa Z. S. (upr.bud. nr [...]). Z protokołu wynika potrzeba wykonania następujących robót:
1. Zlikwidować rysy, spękania, odparzenia, ubytki oraz łuszczącą się farbę na ścianach elewacji z odtworzeniem malatury,
2. Zaleca się wykonać instalację gazową o połączeniach spawanych, zlikwidować korki na odwadniaczach.
3. Remont balkonów od strony podwórza oraz wymiana rur spustowych.
4. Remont nadbudówek na powierzchni dachu,
5. Łącznik klatek schodowych - założyć płytki antypoślizgowe z atestem.
6. Rozbiórka komina do wysokości istniejących kominów wentylacyjnych,
7. Istniejące gąsiory dachowe zlikwidować, założyć opierzenia z tytanowo-cynkowe, mocowane na stałe do powierzchni dachu.
Odnosząc się do powyższych zaleceń stwierdzono, że: ad. 1 - prac dotąd nie wykonano, dlatego nakazem objęto remont elewacji.
ad.2 - "roczny przegląd instalacji gazowej", aut. P. J. wykonany w terminie późniejszym tj. [...].10.2017r., nie potwierdza, aby zachodziła potrzeba realizacji zalecenia ujętego w punkcie nr 2.
ad.3 - wykonano roboty w 2018 roku.
ad.4 - robót dotąd nie wykonano, dlatego wykonanie tych robot objęto decyzją.
ad.5 - organ nadzoru budowlanego nie może nakazać stosowania konkretnych materiałów, jednak ustalono, że zarządca usunął materiał łatwopalny w postaci wykładziny z tworzywa sztucznego z ciągu komunikacyjnego między klatkami.
ad.6 - autor protokołu nie doprecyzował jaki komin ma być przedmiotem rozbiórki, a więc ustalono, że jest to najwyższy z istniejących, który służył do niedawna kotłowni aktualnie "zastąpionej" nowo wykonanym węzłem cieplnym zasilanym z przyłącza ciepłowniczego. Podczas kontroli nie stwierdzono złego stanu technicznego wspomnianego komina, tym samym jego rozbiórka jest uzasadnionym uprawnieniem, jednak nie powinna być przedmiotem nakazu.
ad.7 - zlikwidowano gąsiory dachowe poprzez wymianę na nowe, uszczelniając jednocześnie kalenice dachu.
PINB następnie wyjaśnił, że [...] lipca 2018 r. K. S. - właściciel lokalu nr [...] złożył wniosek o zajęcie się sprawą działania wentylacji w lokalu nr [...] oraz zaleceniami w postaci usunięcia gazowych podgrzewaczy wody w mieszkaniach. Zgodnie z zapisami protokołu kominiarskiego z dnia [...].10.2017r. w mieszkaniu nr [...] należy wymienić łącznik od podgrzewacza do komina na przewód o cechach kwasoodporności. Wymiany łącznika w mieszkaniu nr [...] dokonano przed kontrolą, co potwierdza okazana karta produktu z opisem, zatem zalecenie zrealizowano. Natomiast Protokół kominiarski z dnia [...].08.2016r., nr [...], wskazuje brak właściwej wentylacji w lokalach z propozycją montażu nawiewników okiennych. Nieprawidłowość znalazła się również w treści protokołu z dnia [...].10.2017r, nr [...], stąd PINB nakazał zapewnienie właściwej wentylacji w lokalach, co winno być potwierdzone protokołem powykonawczym z badania skuteczności działania wentylacji.
Zdaniem PINB zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotowy obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, czego dowodzą wykazane nieprawidłowości stwierdzone w wyniku kontroli obiektu oraz w oparciu o protokoły z kontroli okresowych, którym poddawany jest budynek. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, jest zobligowany do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, określono obowiązki - w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu. Wykonanie tych obowiązków nakazano określając termin ich wykonania. Termin ten wynika z ilości i charakteru nakazanych robót.
Wskazano, że uznanie, iż obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym wymaga wykazania, że obiekt ten narusza warunki wynikające z obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, do których zaliczyć należy choćby Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia I999r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1999r. Nr 74, poz. 836). Niemniej jednak nieodpowiedni stan techniczny może być również wynikiem zużycia technicznego, lub zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania.
Odwołania od wyżej opisanej decyzji PINB wniosła Młodzieżowa Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]" oraz Z. M..
Spółdzielnia zarzuciła nieważność decyzji na podstawie art. 156 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), naruszenie przepisów postępowania: art. art. 7, 75, 77, 80 i 107 k.p.a.; naruszenie art. 1 ust. 3 ustawy z 15 grudnia 2018 r. o spółdzielniach mieszkaniowych; naruszenie art. 66 ustawy Prawo budowlane.
Spółdzielnia podniosła, że obowiązki określone w pkt 1, 2 oraz 5 zaskarżonej decyzji dotyczą nieprawidłowości w obrębie mieszkania [...] oraz mieszkania [...] - niestanowiących własności Spółdzielni, niebędącego w jej posiadaniu ani zarządzie - a zatem to nie Spółdzielnia powinna być adresatem decyzji organu I instancji. Decyzja jest zatem niewykonalna, a tym samym zachodzi przesłanka jej nieważności określona w art. 156 ust. 1 pkt 5 k.p.a. Skoro organ ustalił, że na skutek nieprawidłowo przeprowadzonych prac zleconych przez właściciela lokalu [...] - to wyłącznie lokal [...] jest w nieodpowiednim stanie technicznym, oddziałującym na cały obiekt budowlany, w którym znajduje się lokal mieszkalny, to wystąpiła przesłanka wydania decyzji nakazującej właścicielom lokalu [...] usunięcie nieprawidłowości zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego.
Z kolei obowiązek opisany w pkt. I. 3. zaskarżonej decyzji nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Spółdzielnia podniosła, że niewykonalność decyzji wynika również z treści art. 1 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Zgodnie z jego brzmieniem spółdzielnia ma obowiązek zarządzania wyłącznie częścią wspólną nieruchomości, tj. nieruchomościami stanowiącymi współwłasność Spółdzielni oraz osób, na rzecz których została wyodrębniona odrębna własność lokali. Zarząd ten jest wykonywany przez Spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. W świetle tych przepisów obowiązkiem Spółdzielni jest zapewnienie należytego stanu części wspólnych nieruchomości poprzez m.in. remont i konserwację, natomiast do kosztów zarządu nie można zaliczyć kosztu doprowadzenia do sprawności izolacji okna oraz wentylacji pomieszczenia, które przynależą do lokalu stanowiącego własność osób trzecich.
Zdaniem Spółdzielni zaskarżona decyzja narusza art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, bowiem adresatem obowiązków związanych z doprowadzeniem lokalu do odpowiedniego stanu technicznego powinien być właściciel takiego lokalu.
Odnosząc się do kwestii stwierdzenia przez organ I instancji nienależytej wentylacji w lokalach mieszkalnych w budynku Spółdzielnia wskazała na błędne ustalenie stanu faktycznego. Z protokołu kominiarskiego z [...] października 2017 r. wynika, że nienależyta wentylacja lokali wynika z zabrudzenia kratek wentylacyjnych w lokalach mieszkalnych, z powodu nieusuwania zanieczyszczeń z kratek wentylacyjnych przez właścicieli tych lokali. Zatem również w zakresie obowiązku nałożonego w punkcie I. 5 decyzja jest niewykonalna. To właściciele lokali powinni być adresatami decyzji organu, zobowiązującej do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez oczyszczenie kratek.
Stwierdzone przez organ nieprawidłowości w postaci rys, spękań, odparzeń, ubytków i łuszczącej się farby na ścianach elewacji, mają charakter marginalny i dotyczą wyłącznie względów estetycznych, nie wpływają natomiast w żaden sposób na bezpieczeństwo mieszkańców budynku czy osób trzecich, nie wpływają na stan techniczny budynku oraz nie powodują oszpecenia otoczenia. Spółdzielnia wyjaśniła, że w przeciągu najbliższych lat planuje wykonanie ocieplenia całego budynku wraz z gruntownym remontem elewacji. Wydatkowanie środków na jedynie nakazane zaskarżoną decyzją powierzchowne prace, w kontekście planowanego remontu elewacji wraz z dociepleniem budynku, byłoby nieracjonalnym gospodarowaniem środkami Spółdzielni. Organ l instancji w ogóle nie ustalił przywołanych okoliczności, co wskazuje, że przeprowadzone postępowania dowodowe jest niepełne i nie doprowadziło do wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. To Spółdzielnia podjęła inicjatywę dowodową składając wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego celem ustalenia, czy fakt przeciekania dachu w budynku przy ul. [...] wynika z nienależycie przeprowadzonego montażu okna połaciowego na zlecenie właściciela lokalu [...]. Organ wniosek pominął i w ogóle się do niego nie odniósł. W odniesieniu do pkt. 5 zaskarżonej decyzji organ całkowicie pominął również fakt, że w protokole kominiarskim stwierdzono, że to znajdujące się w dwóch lokalach mieszkalnych budynku (w tym w lokalu nr [...]) przepływowe grzejniki typu junkers stanowią zagrożenie i nakazano ich likwidację.
Spółdzielnia zgodnie z art. 62 Prawa budowlanego zleciła przeprowadzenie kontroli okresowej podmiotowi posiadającemu stosowne uprawnienia mistrza w rzemiośle kominiarskim. W jej wyniku stwierdzono możliwość zaczadzenia mieszkańców budynku przy ul. [...], związaną z zamontowanymi grzejnikami typu junkers i nakazano likwidację tych grzejników. Powyższe okoliczności, w tym również okoliczność niewykonania przez właściciela mieszkania nr [...] nałożonego obowiązku likwidacji grzejnika, zostały całkowicie pominięte przez organ I instancji - co w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że w sprawie nie zebrano i nie rozpatrzono całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ograniczył się jedynie do lakonicznych stwierdzeń, że budynek jest w nienależytym stanie technicznym.
Odwołanie od decyzji PINB wniósł również Z. M., zaskarżając decyzję w części zobowiązującej do wykonania sprawnie działającej wentylacji w kuchni w mieszkaniu [...] z pominięciem nakazania zamontowania zdemontowanych części komina - wywietrznika nad aneksem kuchenno-łazienkowym mieszkania nr [...] na koszt Spółdzielni oraz w zakresie pominięcia nakazu założenia niepalnej wykładziny podłogowej albo atestowanych płytek antypoślizgowych na korytarzu IV piętra w miejsce usuniętej wykładziny z materiału palnego i linoleum. Odwołujący wniósł o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]INB) decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji [...]INB wskazał, że przedmiotem sprawy jest stan techniczny budynku przy ul. [...] w [...], zgodnie z zakresem postępowania wskazanym w zawiadomieniu o jego wszczęciu. Organ wskazał, iż co do zasady przepis art. 66 Prawa budowlanego odnosi się do obiektów budowlanych, a nie lokali znajdujących się w tych obiektach. Nakazy określone w tym przepisie mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości dotyczących samego obiektu. W sytuacji, gdy zły stan techniczny lokalu oddziałuje na cały obiekt, możliwe jest nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w lokalu bądź w lokalach. W takim przypadku chodzi o takie roboty, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości lub jego części.
[...]INB wyjaśnił, że stan przedmiotowego budynku mieszkalnego został ustalony przez PINB na podstawie dokonanych przez jego pracowników czynności kontrolnych oraz przedłożonych przez zarządcę budynku dokumentów, w tym: protokołu nr [...] z okresowej pięcioletniej kontroli budynku mieszkalnego z dnia [...] września 2016 r., protokołu z okresowej kontroli rocznej obiektu z dnia [...] września 2017 r., protokołu kominiarskiego z dnia [...] października 2017 r., nr [...] sporządzonego przez mistrza kominiarskiego M. F. i przeglądu instalacji gazowej autorstwa [...] P. J. z dnia [...] października 2017 r. Organ nadzoru budowlanego dokonał analizy zaleceń wynikających z tych dokumentów oraz stanu ujawnionego na kontroli i przedmiotem zaskarżonej decyzji uczynił te nieprawidłowości, które wcześniej nie zostały usunięte przez zarządcę, a których zakres jednocześnie mieści się w zakresie weryfikowanym przez organy nadzoru budowlanego. [...]INB podzielił ustalenia PINB dokonane w tym zakresie, także te, które dotyczą niemożności nakazywania przez organy nadzoru budowlanego zastosowania przy dokonywanych remontach konkretnych materiałów (tu - postulowanych płytek ceramicznych). Istotne jest, że łatwopalna wykładzina została już usunięta z ciągu komunikacyjnego między klatkami. PINB przeanalizował także stan budynku pod kątem zapisów protokołu kominiarskiego z [...] października 2017 r., wobec czego zasadne stało się także nakazanie zapewnienia właściwej wentylacji w lokalach, ponadto w protokole wskazano również na brak wentylacji nawiewnej dla junkersów i wywołaną tym możliwość zaczadzenia. PINB zasadnie zatem wskazał w ppkt 5 zaskarżonej decyzji, że na zarządcy budynku ciąży obowiązek zapewnienia właściwej wentylacji lokali mieszkalnych. Zarządca powinien zatem zweryfikować, czy mieszkańcy zastosowali się do nakazu likwidacji junkersów i czy adekwatnie do tego zweryfikowano wymogi zapewnienia należytego wentylowania pomieszczeń.
W ocenie [...]INB organ I instancji prawidłowo uznał, iż w sprawie znajduje zastosowanie art. 61 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym po stwierdzeniu, iż obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Jak słusznie wskazał PINB nieodpowiedni stan techniczny może występować, gdy ujawniony stan obiektu narusza wymagania wymagające z obowiązujących przepisów, w tym obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych, może być również wynikiem zużycia technicznego obiektu lub zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Za prawidłową [...]INB uznał również treść nałożonych obowiązków, bowiem w znacznej części znajdują one pokrycie w protokołach kontroli okresowych tego budynku oraz protokołach kominiarskich sporządzonych przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. Stan obiektu i słuszność wyznaczonego zakresu napraw została zweryfikowana przez pracowników PINB podczas czynności kontrolnych. Mając na uwadze zły stan techniczny istotnych elementów budynków PINB, działając zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 12 k.p.a., wydał zaskarżone rozstrzygnięcie w oparciu o ustalenia dokonane w zakresie posiadanych kompetencji, które są wystarczające do potwierdzenia wskazanych nieprawidłowości, natomiast szczegóły dotyczące zakresu robót pozostawił zarządcy obiektu. Rozwiązanie takie należy uznać za korzystne dla stron postępowania, gdyż zmierza do jak najszybszego wyeliminowania złego stanu faktycznego (dając pewna swobodę co do sposobu wykonania obowiązku) oraz gwarantuje prawidłowe wykonanie robót (ze względu na udział osoby posiadającej stosowne uprawnienia).
Odnosząc się do wskazanego przez PINB adresata decyzji, [...]INB wyjaśnił, że ogół obowiązków dotyczących utrzymania i należytego użytkowania obiektów budowlanych spoczywa odpowiednio na właścicielu lub zarządy danego obiektu budowlanego. Oznacza to, że adresatami obowiązków nakładanych na podstawie przepisów rozdziału 6 Prawa budowlanego przez odpowiednie organy winni zostać zawsze odpowiednio właściciel lub zarządca danego obiektu, nie zaś poszczególnych lokali. Okoliczność, że część robót dotyczy lokalu nr [...] nie oznacza, że obowiązek ich przeprowadzenia nie powinien obciążać Spółdzielni (tu zarządcy budynku). Nakazane roboty dotyczą części wspólnych obiektu, takich jak jego dach czy ściany zewnętrzne, ponadto sprawne działanie instalacji wentylacyjnej wpływa na prawidłowe funkcjonowanie całego obiektu budowlanego, a kominy i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnych budynku i żaden z właścicieli wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Przepisy Prawa budowlanego nie wiążą wydania stosownego nakazu od tego, kto ma ponosić koszty wykonania nakazu. Ratio legis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego polega bowiem na jak najszybszym usunięciu stanu niezgodności z prawem. Organy nadzoru budowlanego co do zasady nie badają również, kto ponosi winę za nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Jeżeli adresat nakazu uważa, że winę za określone nieprawidłowości ponoszą właściciele poszczególnych lokali, może dochodzić od nich przed sądem powszechnym zwrotu poniesionych kosztów. W odniesieniu do zarzutu Spółdzielni, iż decyzja jest niewykonalna ponieważ lokal [...] nie stanowi własności Spółdzielni ani nie jest w jej zarządzie, [...]INB wskazał, że przepisy art. 61 ust. 4-8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 845 z późn. zm.) regulują obowiązki osób korzystających z lokalu w kwestii jego udostępniania spółdzielni w sytuacji, gdy lokal ten lub cały budynek wymagają remontu obciążającego spółdzielnię lub przebudowy. [...]INB uznał, że PINB zastosował w niniejszej sprawie właściwy tryb postępowania, wszystkie istotne w sprawie okoliczności zostały wyjaśnione, a wydane rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Skargi na wyżej opisaną decyzję [...]INB wnieśli Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]" oraz Z. M.. Skarżący powtórzyli zarzuty i argumentację przytoczone w złożonych przez nich odwołaniach.
Skarżący Z. M. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 66 ust 1 pkt. 3 i 4, art. 61 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz par. 8 pkt. 2 oraz par 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia [...] sierpnia 1999 r.: 1) poprzez brak nakazania Spółdzielni założenia niepalnej wykładziny albo atestowanych płytek ceramicznych na wspólnym korytarzu IV piętra łączącego klatki schodowe 10 i 11 na koszt uczestnika postępowania;
2) poprzez niepełny nakaz o treści: "Wykonania sprawnie działającej wentylacji pomieszczenia kuchni w mieszkaniu [...]", a pominięcie obowiązku doprowadzenia do stanu pierwotnego, tj. nakazu zamontowania zdemontowanych części kominka-wywietrznika w aneksie kuchenno - łazienkowym mieszkania [...]
3) naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 7, art. 80, art. 104 par. 2, art. 107 par. 1 i 3 k.p.a. polegające na braku rozstrzygnięcia w sentencji decyzji co do istoty sprawy w zakresie odmowy nałożenia na uczestnika postępowania obowiązku założenia na betonowym wylewie podłogi korytarza atestowanych płytek ceramicznych antypoślizgowych lub niepalnej wykładziny atestowanej.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu II instancji do wydania decyzji co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie w sentencji decyzji żądań skarżącego - na koszt uczestnika postępowania, zobowiązanie organu II Instancji do wydania decyzji co do istoty sprawy poprzez doprecyzowanie sentencji zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I poprzez nakazanie uczestnikowi postępowania oprócz wykonania sprawnie działającej wentylacji pomieszczenia kuchni w mieszkaniu [...], zamontowanie zdemontowanej części kominka wywietrznika nad aneksem kuchenno- łazienkowym mieszkania [...] na koszt uczestnika postępowania, zobowiązanie organu II Instancji do nadania tym nakazom rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący zarzucił, że zarządca budynku nie dba o stan i estetykę części wspólnych nieruchomości.
Skarżąca Spółdzielnia wywiodła natomiast, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Z materiału dowodowego nie wynika, że budynek [...] w [...] może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia. Z treści zaskarżonej decyzji organu II instancji wynika jedynie, że w toku postępowania stwierdzono brak przykrycia komina w otworze dachu oraz nierównomierność papy dookoła komina, skutkujące opadem deszczu do lokalu [...]. W żadnej mierze opadu deszczu do wskazanego lokalu (wynikający z nieprawidłowo wykonanych prac przez właściciela tego lokalu) nie można uznać za niebezpieczeństwo zagrażające życiu lub zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia. Podkreślenia wymaga, że gdyby to zły stan techniczny lokalu oddziaływał na cały obiekt, wówczas możliwe jest nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w obiekcie lub obiektach. Z ugruntowanego orzecznictwa dotyczącego zastosowania przepisów prawa budowlanego wynika zatem, że adresatem obowiązków związanych z doprowadzeniem lokalu do odpowiedniego stanu technicznego powinien być właściciel takiego lokalu. W przedmiotowej sprawie stwierdzone nieprawidłowości związane są wyłącznie z lokalem [...] i są wyłącznie następstwem działań w obrębie tego lokalu, przeprowadzonych przez właścicieli lokalu nr [...]. Nieprawidłowości te nie mają żadnego związku ze stanem całego budynku, który pozostaje w dobrym, niezakwestionowanym przez organy stanie technicznym. Skarżąca Spółdzielnia podniosła, że jest pozbawiona faktycznego władztwa nad lokalem [...], a zatem jest również pozbawiona władztwa nad nieprawidłowo wykonanymi w lokalu elementami izolacji oraz wentylacji, których dotyczy zaskarżona decyzja. Właściciel lokalu [...] wielokrotnie uniemożliwiał wykonanie szeregu ciążących na Spółdzielni jako zarządcy budynku obowiązków, w tym w szczególności wykonania przeglądów instalacji elektrycznej, co potwierdzają dokumenty zgromadzone w aktach sprawy postępowania sądowo-administracyjnego II SA/Po [...]. Za naruszenie przepisów art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych należy uznać zobowiązanie Skarżącego przez organy administracji publicznej do przeznaczenia części środków zgromadzonych z opłat ponoszonych przez właścicieli innych lokali na dokonanie napraw w lokalu [...].
Skarżąca Spółdzielnia wyjaśniła w odwołaniu od decyzji PINB niezasadność nałożonego na niego obowiązku zapewnienia należytej wentylacji w lokalach mieszkalnych. Nakaz w tym zakresie stoi w sprzeczności z protokołem kominiarskim z dnia [...] października 2017 r. Okoliczność ta została pominięta przez organ II instancji, co skutkuje wadliwością zaskarżonej decyzji w związku z naruszeniem art. 7 i 77 kpa.
Spółdzielnia wniosła o stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji, ewentualnie ich uchylenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Spółdzielnia wniosła również o przeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych załączonych do akt sprawy II SA/Po [...] oraz załączonych do skargi. W skardze Spółdzielni zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], [...]INB wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
[...]INB w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. sygn. akt II SA/Po [...] Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia obie skargi – pod jedną sygn. akt II SA/Po [...].
Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący Z. M. złożył wniosek o uchylenie przez Sąd postanowienia [...]INB z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] Skarżący podniósł, że wydanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest konieczne w warunkach przeciekającego dachu w obrębie mieszkania nr [...] oraz konieczności zapewnienia sprawnej wentylacji w tym mieszkaniu.
Na rozprawie sądowoadministracyjnje w dniu [...] listopada 2019 r. skarżąca Spółdzielnia oraz skarżący Z. M. podtrzymali swoje skargi, ich zarzuty i argumentację.
Skarżący Z. M. podtrzymał wniosek o uchylenie postanowienia [...]INB z dnia [...] kwietnia 2019 r., wniósł ponadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postepowania, w tym kosztów dojazdu na rozprawę.
Postanowieniem wydanym na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił wnioski dowodowe Spółdzielni.
Uczestnik postępowania K. S. wniósł o oddalenie obu skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skargi okazały się zasadne, choć nie wszystkie podniesione w nich zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyżej zakreślonych granicach, a na podstawie art. 135 p.p.s.a. również decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzić należy, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm., dalej jako "Prawo budowlane") zawarte w Rozdziale 6 tej ustawy "Utrzymanie obiektów budowlanych". Zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Organy administracji orzekające w tej sprawie nałożyły na skarżącą Spółdzielnię, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, obowiązki usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] poprzez wykonanie robót i czynności budowlanych mających na celu doprowadzenie tego budynku do odpowiedniego stanu technicznego. Nałożenie obowiązków w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wymaga jednak od organu wykazania, że budynek jest w nieodpowiednim (sprzecznym z wymogami prawa budowlanego) stanie technicznym, że taki stan budynku ma związek z utrzymaniem obiektu budowlanego oraz że odpowiedzialność za nieodpowiedni stan techniczny ponosi określony podmiot (właściciel bądź zarządca budynku). Nakazy przewidziane w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. Prawa budowlanego mają charakter naprawczy i służą przywróceniu prawidłowego stanu obiektu, przy czym, co istotne, chodzi o stan techniczny obiektu będący następstwem zdarzeń lub upływu czasu od momentu jego oddania do użytkowania. Zastosowanie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego połączone jest ze stanem obiektu powstałym w trakcie użytkowania, nie zaś z wadami, które mogą tkwić w samym obiekcie i są następstwem wadliwie przeprowadzonego procesu inwestycyjnego.
W realiach niniejszej sprawy okolicznością bezsporną jest, że właściciel lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]., nr [...], sygn. [...], wykonał roboty budowlane polegające na montażu okna w dachu jak i montażu komina wentylacji wywiewnej. Podczas kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu [...].02.2018r. w obrębie lokalu nr [...] stwierdzono nieprawidłowości. Oględzin dokonano również w aneksie kuchennym lokalu nr [...], gdzie zlokalizowane jest okno dachowe oraz komin z rury wykonanej w otworze w dachu, stanowiącej wentylację tegoż aneksu. Stwierdzono, że komin ten nie posiadał przekrycia, co pozwalało na swobodny opad deszczu do pomieszczenia. W obrębie okna dachowego a także w niewielkim pomieszczeniu przyległym, na suficie występują ślady po zaciekaniu wody opadowej. Oględziny na dachu nad tym miejscem wykazały, że izolacja z papy dookoła wspomnianego komina składa się z wielu nierównomiernie przyklejanych fragmentów papy - "łatek" - co może powodować zacieki. Za wątpliwy uznano również stan połączenia papy z opierzeniem systemowym okna dachowego, gdzie występują zacieki we wnęce okiennej oraz okolicach. Natomiast w częściach wspólnych budynku - korytarz i klatka schodowa, ślady po zaciekach były niewielkie, a w miejscach występowania zacieków stwierdzono istnienie nowej papy termozgrzewalnej. W tym zakresie Spółdzielnia wyjaśniła, że w tej części dach był przez nią naprawiany. Uwzględniając powyższe PINB zakwestionował wyłącznie stan dachu nad lokalem nr [...] i uznał, że wina w zakresie zaciekania w obszarze okna dachowego nad tym lokalem wynika z niepoprawnego jego zaizolowania lub rozszczelnienia podczas użytkowania budynku.
Skarżąca Spółdzielnia zakwestionowała nałożenie na nią obowiązku naprawy przeciekającego dachu w obrębie mieszkania nr [...] oraz wykonanie sprawnie działającej wentylacji pomieszczenia kuchni w mieszkaniu [...] (ppkt 1 i 2), wskazując że są one wynikiem robót budowlanych przeprowadzonych przez właściciela lokalu nr [...] w obrębie tego lokalu. Argumentacji tej organy nadzoru budowlanego nie podzieliły, za niezasadny uznając przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy technicznej na okoliczność przyczyny powstałych nieprawidłowości. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę zarzuty podniesione w tym zakresie przez Skarżącą Spółdzielnię podziela. Z dużym prawdopodobieństwem można bowiem przyjąć, że stan dachu nad lokalem nr [...] i w jego konsekwencji zakwestionowany stan pomieszczeń w tym lokalu jest wynikiem wadliwie przeprowadzonych robót budowlanych. Aby założenie to obalić nie wystarcza lakoniczne wskazanie przez PINB, iż stan ten może być również wynikiem rozszczelnienia podczas użytkowania budynku.
Pomijając konieczność władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego w tym zakresie (o czym w dalszej części niniejszego uzasadnienia) należy mieć na uwadze, że w ustawie Prawo budowlane ustawodawca przewidział różne tryby służące doprowadzeniu obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Tak tryb z art. 66, jak i tryby z art. 50-51 Prawa budowlanego, odwołują się do kwestii nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego. Jak wyżej podniesiono, art.66 tej ustawy odnosi się do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku, a więc nie związanych z dokonanymi inwestycjami. Natomiast przepisy art. 50-51 Prawa budowalnego odwołują się w sposób bezpośredni do procesu budowlanego. Skoro w realiach tej sprawy ustalono, że powstałe zacieki w lokalu nr [...] są skutkiem wadliwe wykonanych robót objętych wyżej opisanym pozwoleniem na roboty budowlane, to w tym zakresie zastosowanie mógłby mieć tryb z art. 50-51 Prawa budowlanego, a to pozwoliłoby ustalić adresata decyzji podjętej w tym trybie – inwestora, którym w tym przypadku był skarżący Z. M.. Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji. Zatem to nie skarżąca Spółdzielnia, lecz właściciel lokalu nr [...], mógłby być adresatem nakazu w zakresie ppkt 1 i 2 decyzji organu I instancji. Sąd nie podziela stanowiska organów, zgodnie z którym nałożenie nakazów w tym zakresie na Spółdzielnię związane jest z ich przedmiotem – dachem budynku. Z żadnego z protokołu kontroli w aktach sprawy nie wynika, aby w innym miejscu stan dachu wymagał naprawy. Nie wynika również, aby stan pokrycia dachu nad lokalem [...] mógł oddziaływać na cały dach oraz budynek. Przeciwnie, ustalono, że zacieki w częściach wspólnych budynku były wynikiem stanu dachu w innym miejscu, co naprawiono kładąc nową papę termoizolacyjną. W rozpatrywanym przypadku Sąd nie podzielił stanowiska organów, iż sama przynależność tych elementów jako części wspólnych budynku przesądza o tym , że nakaz kierowany powinien być na zarządcę budynku.
Skarżąca Spółdzielnie podniosła, iż w postępowaniu administracyjnym wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy technicznej na okoliczność oceny, czy stan dachu nad lokalem nr [...] jest wynikiem nieprawidłowo wykonanych robót budowlanych. Wydaje się, że wobec nie wyjaśnienia przez inspektorów PINB jednoznacznej przyczyny istniejącego w tym zakresie stanu, sporządzenie takiej ekspertyzy byłoby uzasadnione. Organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą m.in. nałożyć w drodze postanowienia, na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz (art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego). Kwestia ta jednakże powinna zostać rozstrzygnięcia po uprzednim rozważeniu, czy stan techniczny budynku w tym zakresie wymagał władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego. W opinii Sądu z żadnego z wymienionych w decyzji [...]INB dokumentów, na podstawie których dokonano ustaleń co do stanu technicznego budynku nie wynika, aby stan ten uzasadniał zastosowanie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.
W opinii Sądu również zlikwidowanie rys, spękań, odparzeń, ubytków oraz łuszczącej się farby na ścianach elewacji z odtworzeniem malatury, nie mieści się w rozpatrywanym przypadku w zakresie objętym regulacją art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Zalecenie wykonania tych robót wywiedziono na podstawie Protokołu z kontroli okresowej budynku z dnia [...] września 2017 r. (karty nr 33-37 akt admin. organu I instancji), podczas gdy w protokole tym w odniesieniu do ścian zewnętrznych konstrukcyjnych oraz dachu i konstrukcji stwierdzono "stan techniczny dobry". Z tych samych względów zastrzeżenia budzi również uznanie, że w trybie art. 66 ustawy powinien zostać przeprowadzony remont nadbudówek na dachu budynku. Sąd podziela argumentację Spółdzielni, że wykonanie wymienionych robót powinno nastąpić w czasie kompleksowego remontu całego budynku.
Analiza dokumentacji sprawy nie pozwala również stwierdzić, iż koniecznym było wydanie nakazu w zakresie zapewnienia właściwej wentylacji w lokalach mieszkalnych w przedmiotowym budynku. W tym zakresie w Protokole nr [...] z okresowej kontroli kominiarskiej z dnia [...] października 2017 r. stwierdzono brak drożności wentylacji kuchni co do mieszkań nr [...] oraz zaznaczono, że "jest ciąg", podłączenia prawidłowe stwierdzono co do 8 mieszkań (na ogólną liczbę 14 mieszkań w budynku), zakwestionowano podłączenie do kratki grawitacyjnej pochłaniacza w kuchni w lokalu nr [...], w lokalu nr [...] wskazano na konieczność wymiany łącznika od junkersa na kwasoodporny, w lokalu nr [...] celem udrożnienia wentylacji w kuchni nałażono zamurować otwór po junkersie wspólny z istniejącym junkersem z mieszkaniem [...]. Co do mieszkania nr [...] stwierdzono, że wentylacja kuchni i łazienki wyprowadzona jest ponad dach bez trójników i odkraplaczy, co powoduje zaciekanie sufitu. We wszystkich mieszkaniach stwierdzono brak odpowiedniej wentylacji nawiewnej koniecznej do prawidłowej wymiany powietrza w pomieszczeniach. Zaznaczono, że należy wyczulić mieszkańców na usuwanie zabrudzeń z siatek w kratkach wentylacyjnych bowiem zanieczyszczone siatki uniemożliwiają prawidłowe działanie wentylacji. Dla poprawy skuteczności wentylacji zalecono montaż nawiewników w ramach okiennych. Nakazano likwidację junkersów.
W opinii Sądu i w tym zakresie należało rozważyć, czy wymienione nieprawidłowości, które co istotne nie dotyczą wszystkich lokali mieszkalnych, powinny zostać usunięte w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika, że Spółdzielnia podejmowała działania, kierując do właścicieli poszczególnych lokali wezwania o zastosowanie się do nakazów i zaleceń wynikających z wyżej opisanych protokołów. W takiej sytuacji kwestia zastosowania się do tych obowiązków powinna być rozpatrywana na gruncie ustawy o własności lokali, a w przypadku właścicieli lokali będących członkami spółdzielni, również na gruncie Prawa spółdzielczego. Ponadto, w ocenie Sądu, w przypadku uznania, że PINB powinien w tym zakresie prowadzić postępowanie, rozważenia wymagało przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie dokumentacji związanej z budową lub oddaniem do użytkowania przedmiotowego budynku, w tym również ówcześnie obowiązujących przepisów technicznych dotyczących wentylacji budynków mieszkalnych.
Organy administracji publicznej mają bowiem obowiązek prowadzić postępowanie zgodnie z przepisami prawa (art. 6 k.p.a.). Artykuł 7 k.p.a. wskazuje zaś na konieczność podejmowania przez organy administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. Wyrażony w art. 77 k.p.a. ustawowy nakaz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego musi być utożsamiany z obowiązkiem podjęcia wszelkich niezbędnych czynności mających na celu zebranie pełnego materiału dowodowego, co z kolei umożliwia dokonanie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ ma obowiązek rozpatrzenia wszystkich dowodów zgromadzonych w aktach sprawy w ich wzajemnym połączeniu. Zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby wydane orzeczenie wynikało z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, który musi przekonywać o słuszności wydanego rozstrzygnięcia. Ocena powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.
W niniejszej sprawie organy obu instancji przeprowadziły postępowanie administracyjne z naruszeniem ww. zasad. Powyżej przedstawione naruszenia prawa procesowego, zwłaszcza w zakresie uchybień w prowadzonym postępowaniu dowodowym, stanowiły wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.
Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi wniesionej przez Z. M. w zakresie, w jakim dotyczą one braku nakazania Spółdzielni założenia niepalnej wykładziny podłogowej albo atestowanych płytek antypoślizgowych na korytarzu IV piętra oraz zamontowania zdemontowanej części komina z wywietrznikiem – na koszt Spółdzielni. Organy nadzoru budowlanego nie mogą bowiem w tym zakresie nałożyć wymóg zastosowania przy dokonywanych remontach konkretnych materiałów. Istotne jest, że łatwopalna wykładzina została już usunięta z ciągu komunikacyjnego między klatkami. Zbędnym jest również wskazanie w decyzji, kto ponosił koszty wykonania nakazanych robót, skoro adresat decyzji, a więc i nakazów, został jednoznacznie określony. .
Z uwagi na powyższe uchylono zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. w punkcie I wyroku.
Z uwagi na treść wyroku za zbędne uznać należało wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego Z. M. o uchylenie postanowienia [...]INB o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.) w związku z § 2 pkt 6 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na zasądzone na rzecz Spółdzielni koszty składa się kwota: wpisu od skargi - [...] zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - [...] zł i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika - [...] zł.
Z kolei na zasądzone na rzecz skarżącego Z. M. koszty [...] zł składa się kwota: wpisu od skargi - [...] zł oraz kwota [...]zł tytułem kosztów dojazdu na rozprawę z [...].
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło