II SA/Po 323/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi Z.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E. Brychcy /-/ B. Kamieńska /-/ A. Łaskarzewska Z.M. pismem z [...] października 2003 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. o rozpatrzenie nieprawidłowości związanych ze złym stanem technicznym nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] położonej na działce oznaczonej geodezyjnie [...]. Domagał się zamurowania okien i drzwi wychodzących na jego posesję oraz rozstrzygnięcia sprawy związanej ze spadającymi tynkami. Powyższy wniosek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. potraktował jako dwie odrębne sprawy. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016) i na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego – odmówił wydania decyzji nakazującej pani Z.M. zamurowanie trzech otworów okiennych i otworu wejściowego w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego, położonego w S. przy ul. [...] przy granicy z działką należącą do pana Z.M. w S. przy ul.[...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że sporny budynek leży w granicy działek należących do wnioskodawcy Z.M. i uczestniczki postępowania Z.M.. Znajduje się tam ściana szczytowa budynku mieszkalnego z trzema otworami okiennymi w kondygnacji poddasza, a w poziomie przyziemia jest otwór wejściowy. Sporny obiekt został pobudowany prawdopodobnie w początkowych latach poprzedniego stulecia, a na pewno przed rokiem 1997, bo wiadomo, że w dniu [...] października 1997 r. budynek został sprzedany. Co najmniej od tego czasu istnieją zarówno okna jak i drzwi, a obecna właścicielka – Z.M. nie wykonywała żadnych robót budowlanych związanych z ich przebudową, remontem lub wymianą. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego uznał, że z uwagi na brak dokumentów związanych z pobudowaniem tego budynku powyższy budynek należy potraktować w kategorii samowoli budowlanej i na podstawie art. 103 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane rozpatrzyć sprawę zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. W ocenie organu nie zachodzą przesłanki art. 37 i 40 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane, ponieważ sporny budynek zlokalizowany jest w obszarze założeń urbanistycznych miasta S., w zwartej zabudowie mieszkaniowej, a jego stan techniczny nie budzi zastrzeżeń. Wydzielenie działki należącej do Z.M. o numerze geodezyjnym [...] nastąpiło na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 11 marca 1992 r. Sygn. akt I NS 219/91 w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę numer [...] i na podstawie tego postanowienia Z.M. stała się jedyną właścicielką zabudowanej działki numer [...]. W tej sytuacji, zdaniem organu, brak podstawy prawnej i faktycznej do wydania nakazu zamurowania otworów okiennych i otworu wejściowego w sytuacji gdy te otwory istnieją od wielu lat i nic się w tym zakresie nie zmieniło. Odwołanie od tej decyzji złożył Z.M. i w części związanej z argumentacją dotyczącą otworów okiennych stwierdził, że następowały zmiany okien – jedna wnęka okienna została zamurowana całkowicie, nadto usunięto okno dachowe, które dawało światło na poddaszu, natomiast wychodzące na jego posesję okna utrudniają swobodne korzystanie z jego nieruchomości i stwarzają wiele utrudnień. Decyzją numer [...] z dnia [...] na podstawie art. 104 § 1 i 2 kpa i art. 138 § 1 kpa Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nie podzielił stanowiska co do powołanej podstawy prawnej wskazanej w zaskarżonej decyzji i stwierdził, że sprawa o zamurowanie otworów okiennych winna być rozpoznana w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Niesłusznie organ I instancji, zdaniem organu odwoławczego, podejmował decyzję w trybie art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Ponieważ jednak rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z obowiązującymi przepisami, nie zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję złożył Z.M.. Domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzuca, że została ona wydana z naruszeniem art. 7 kpa, a uzasadnienie nie odpowiada warunkom przewidzianym w art. 107 § 3 kpa. Skarżący argumentuje, że w niniejszej sprawie należało jednoznacznie ustalić, czy sporny budynek wybudowano zgodnie z pozwoleniem na jego budowę i zgodnie z prawem budowlanym, kiedy dokonano tej budowy i wszelkich dobudówek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 3 kpa należy uznać za trafny. Uzasadnienie decyzji administracyjnej jest integralną częścią decyzji. Funkcją uzasadnienia jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Równocześnie winno stwarzać możliwość sądowi administracyjnemu sprawdzenia prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Organ odwoławczy zmienił w uzasadnieniu swojej decyzji podstawę prawną, którą w uzasadnieniu przywołał organ I instancji. Należy tutaj wskazać na fakt, że z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że organ przyjął, że sprawę należy rozpoznawać w kategorii samowoli budowlanej, a zastosowanie winny mieć przepisy "starego prawa budowlanego" czyli art. 37 i 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Organ odwoławczy uznał zaś w uzasadnieniu, że te przepisy nie mają zastosowania, a należało stosować art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Należy wskazać, że wprawdzie organ odwoławczy prawidłowo powołał się na przepisy nowego prawa budowlanego ale również w tej części, które związane są z samowolą budowlaną i procedurą legalizującą. Przywołanie tej podstawy prawnej nie znajduje uzasadnienia w ustaleniach stanu faktycznego dokonanych przez organ I instancji. Nie wskazano bowiem żadnych takich ustaleń, które pozwalałyby uznać, że sporny budynek został pobudowany w ramach samowoli budowlanej. Nie ma też żadnych okoliczności pozwalających na ustalenie, że sporne trzy okna oraz drzwi także powstały w ramach samowoli budowlanej. W szczególności takiej tezy nie uzasadnia fakt, że w chwili obecnej brak jest dowodów związanych z wydaniem stosownej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Uzasadnienie decyzji organu I instancji jak i organu II instancji pozostaje w sprzeczności z decyzją wydaną przez te organy. W ocenie sądu administracyjnego motywy podane w uzasadnieniu decyzji organu zarówno I jak i II instancji pozostają w sprzeczności z rozstrzygnięciem wydanym przez te organy. Obowiązkiem organu administracji jest bowiem dokładne uzasadnienie przyjęcia konkretnego przepisu jako podstawy rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu powinna być zawarta umotywowana ocena stanu fatycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazanie jaki związek zachodzi między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Wnioski i twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji muszą znaleźć oparcie w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy jakim dysponował organ administracji nie daje podstawy do ustalenia, że budynek powstał w ramach samowoli budowlanej. Skoro brak podstawy do takiego ustalenia, nie można powoływać się na przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 nowego prawa budowlanego. Decyzję w oparciu o ten przepis wydaje się, gdy roboty budowlane wykonywane w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1,2,3 nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. W ocenie sądu administracyjnego zachodzi poważna sprzeczność pomiędzy treścią zaskarżonych decyzji a ich uzasadnieniem, która skutkuje koniecznością uwzględnienia skargi w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), wobec czego Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, a na zasadzie art. 200 i art. 152 cytowanej ustawy Sąd orzekł jak w punkcie II i III wyroku. /-/ E. Brychcy /-/ B. Kamieńska /-/ A. Łaskarzewska