II SA/Po 323/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi L. i S.M. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 500-,zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu wpisu od skargi, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Brychcy /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska Pismem z dnia [...]r. S. M. i L. M. zgłosili w Starostwie Powiatowym zamiar rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...], położonej w S. przy ul. [...]. Postanowieniem dnia [...]r. nr [...] Starosta Powiatowy nałożył na skarżących obowiązek uzupełnienia, w terminie do [...]r., zgłoszenia o kompletne rozwiązania techniczne dotyczące budynku gospodarczego w zakresie trwałego związania z gruntem, wszystkich przegród budowlanych oraz fundamentu i dachu, zgodnie z art. 3 ust. 2, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) i usytuowanie budynku zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690). Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Starosta, na podstawie art. 28 i art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), wniósł sprzeciw w sprawie planowanej przez L. i S. M. inwestycji. W uzasadnieniu organ stwierdził – w oparciu o złożone przez skarżących dokumenty uzupełniające zgłoszenie z dnia [...]r. – że inwestorzy nie uwzględnili wymogów postanowienia w zakresie rozwiązań technicznych dotyczących budynku gospodarczego (art. 3 ust. 2, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) oraz jego usytuowania, stosownie do § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dnia [...]r. L. i S. M. złożyli odwołanie od decyzji Starosty Powiatowego, zarzucając naruszenie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego oraz art. 57 kpa i art. 110-116 Kodeksy cywilnego. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, że po upływie (z dniem [...]r.) przewidzianego ustawą terminu 30 dni, dnia [...]r. przystąpili do budowy objętego zgłoszeniem budynku gospodarczego. Odebrana dnia [...]r. decyzja nie może wywoływać skutków, gdyż wydano ją po upływie 30-dniowego terminu. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że upływ terminu wskazanego w art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie będzie stanowił upoważnienia do realizacji inwestycji wówczas, gdy przed upływem tego terminu właściwy organ uzewnętrzni wobec strony konieczność uzupełnienia zgłoszenia w granicach określonych w art. 1a powołanego artykułu. Termin do zgłoszenia sprzeciwu liczony jest wtedy od dnia uzupełnienia zgłoszenia W rozpoznawanej sprawie doręczenie inwestorowi postanowienia nakładającego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia nastąpiło w czasie przewidzianym w art. 30 Prawa budowlanego do wniesienia sprzeciwu. Skoro inwestor nie spełnił wymogów określonych w postanowieniu z dnia [...]r., to właściwy organ obowiązany był wnieść sprzeciw w przedmiotowej sprawie. W przewidzianym ustawą terminie L. i S. M. wnieśli do sądu administracyjnego skargę na decyzję Wojewody, podnosząc zarzut naruszenia art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, art. 57 kpa, art.110-116 kodeksu cywilnego. Skarżący podnieśli, że decyzja nie może wywoływać skutków, gdyż wydano ją po upływie 30-dniowego terminu. W skardze wniesiono również o zwrot "strat materialnych" gdyż pomieszczenie, którego budowę rozpoczęto zostało przez skarżących rozebrane wraz z otrzymaniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie jest trafny w konkretnej sprawie zarzut skarżących, iż wobec upływu 30 dni od zgłoszenia przez nich w dniu [...]r. zamiaru rozpoczęcia budowy budynku gospodarczego i niewniesienia w tym okresie sprzeciwu przez organ architektoniczno-budowlany, mogli on na podstawie art. 30 ust. 3 zd. 2 prawa budowlanego przystąpić do wykonywania robót budowlanych. Jeśli bowiem – jak w rozpoznawanej sprawie – w czasie biegu 30-dniowego terminu właściwy organ skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 30 ust. 2 zd. 3 prawa budowlanego i w drodze postanowienia nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia dokonanego zgłoszenia w określonym terminie, to termin ten przerywa bieg 30-dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu. Termin ten następnie rozpocznie swój bieg od początku z chwilą doręczenia uzupełnionego zgłoszenia lub upływu terminu wyznaczonego do usunięcia braków. Skarżący, powołując się na wykonanie w dniu [...]r. nałożonych postanowieniem obowiązków, przystąpili do wykonywania robót budowlanych już następnego dnia. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, z chwilą uzupełnienia zgłoszenia rozpoczął bieg od początku termin do wniesienia sprzeciwu. Starosta zgłaszając sprzeciw w dniu [...]r., doręczony skarżącym (według ich twierdzenia) w dniu [...]r. zachował więc ustawowy termin do zgłoszenia sprzeciwu. Mimo to zaskarżona decyzja nie może się ostać. Z ustaleń organów obu instancji wynika, iż nie kwestionują zgłoszenia przez inwestora zamiaru budowy objętego zgłoszeniem budynku gospodarczego, jako odpowiadającego dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Przyczyną zgłoszenia sprzeciwu – jak stwierdził organ I instancji – było to, że "inwestor nie uwzględnił wymogów postanowienia w zakresie rozwiązań technicznych dotyczących budynku gospodarczego (art.. 3 ust. 2, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane – Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) oraz jego usytuowania (§ 12 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i i ich usytuowanie – Dz.U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 ze zm.)". Organ II instancji, który ponownie rozpatrzył sprawę, nie zgodził się z zarzutem niespełnienia określonych w postanowieniu z dnia [...]r. wymogów w zakresie rozwiązań technicznych i stwierdził w uzasadnieniu, że "inwestor uzupełnił zgłoszenie o szkic kompletnego rozwiązania technicznego". Organ odwoławczy podzielił natomiast argumenty sprzeciwu odnośnie lokalizacji planowanego budynku gospodarczego w granicy. W porównaniu z organem I instancji, który ogólnie powoływał się na sprzeczności z § 12 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...]r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – organ odwoławczy uznał, iż planowana lokalizacja narusza ten przepis § 12, który stanowi, że odległość zabudowy od granicy działki budowlanej powinna wynosić co najmniej 3 metry – przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku bez otworów okiennych i drzwiowych. Taki wymóg wprowadza przepis § 12 ust. 1 pkt rozporządzenia, a nie jak błędnie podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji § 12 pkt 3. Wskazuje to na całkowite pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy wyjaśnień inwestorów zawartych w piśmie z dnia [...]r. złożonym dnia [...]r. wraz z dokumentacją techniczną uzupełniającą wniosek (akta administracyjne I instancji), wskazujących na możliwość zastosowania przepisu ust. 3 pkt 2 § 12 rozporządzenia. W myśl tego przepisu, w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną, dopuszcza się jego usytuowanie w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli nie jest możliwe zachowanie wymaganej odległości ze względu na rozmiary działki. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, nie ustalił w uzasadnieniu rozmiarów działki inwestorów, ani nie odniósł się do powiązanych z tym argumentów o: wymuszeniu (przez zablokowanie wjazdu na teren działki z lewej strony na skutek usytuowania tam wiaty przystanku autobusowego) jednostronnego wjazdu i wyjazdu z terenu posesji oraz niemożliwości sytuowania na tej drodze planowanego obiektu z uwagi z uwagi na "prawne uznanie drogą służebności do działki nr geod. [...]". W omawianym piśmie z dnia [...]r. znalazł się tez argument o uzyskaniu decyzji (o warunkach zabudowy dla budowy w granicy czterostanowiskowego garażu). To prawda, że – jak wskazały organy obu instancji – decyzja ta nie dotyczy planowanej inwestycji, jednakże inwestorzy powołali ten argument dla wskazania, że zgoda na lokalizację budynku garażowego przy granicy potwierdza, że jest to jedyne możliwe miejsce budowy. Wszystko to oznacza, że organ odwoławczy z naruszeniem art. 138 § 1 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, przyjmując że decyzja ta jest prawidłowa, mimo że w jej uzasadnieniu organ nie ocenił zebranego w sprawie materiału dowodowego pod kątem możliwości zastosowania przepisu § 12 ust. 3 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia wykonawczego. Tymczasem organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzecznictwa, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 kpa (patrz: KPA – Komentarz M.Jaśkowskiej i A.Wróbla, Zakamycze 2000, str. 748). W myśl tego przepisu, organ odwoławczy jest uprawniony do przeprowadzenia, nawet z urzędu, dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję, nie jest natomiast obowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organy administracyjne nie ustaliły aktualnych właścicieli działki nr [...], w granicy z którą skarżący planują zrealizować objęty zgłoszeniem budynek gospodarczy i prowadziły postępowanie bez ich udziału, mimo że należał im się przymiot strony (art. 28 kpa). Gdyby mieli nimi być J. i B.K. wymienieni w decyzji organu odwoławczego jako otrzymujący decyzję, to trzeba stwierdzić, że w toku postępowania sądowego R.K. poinformował, że jego rodzice J. i B.K. nie żyją od wielu lat (J.K. od [...]1977r., B.K. od [...]1990r.). Ich spadkobiercy – R.K., I.K., A.K. i W.K. – bez swej winy nie byli uczestnikami postępowania administracyjnego, a to stanowić mogło przesłankę wznowienia postępowania. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c; art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Do kompetencji sądów administracyjnych nie należy natomiast orzekanie o zasadności roszczeń odszkodowawczych kierowanych do organów administracyjnych. Sąd Administracyjny kontroluje zgodność z prawem aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E.Brychcy /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska MarK