II SA/Po 323/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2014r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia 1. ustanowić dla P. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca P. M. na urzędowym formularzu PPF złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, małoletnim synem oraz niepełnosprawnym wujem, którym się opiekuje. Mąż uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł netto miesięcznie, wuj - rentę wraz z dodatkami w wysokości [...] zł. netto miesięcznie. Skarżącą wskazała, że większość dochodów wuja przeznacza na zakup leków, środków higienicznych, opatrunkowych, pampersów i żywności specjalnej diety, a także na wyjazdy do lekarzy, pobyty w szpitalu i sanatoriach. Skarżąca nie pracuje, nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy, opiekuje się wujem. Syn skarżącej uczęszcza do publicznego przedszkola, co wiąże się z opłatami. Skarżąca oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m² wraz z działką o powierzchni [...] m² oraz budynek gospodarczy o powierzchni [...] m². Nadto oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że stałe miesięczne koszty utrzymania domu wynoszą [...] - prąd, [...] zł - telefon, [...] zł - Internet oraz [...] zł rocznie podatku od nieruchomości. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżąca zwolniona jest z ustawy to nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zatem zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezpodstawne. Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Czteroosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów z pracy męża skarżącej oraz ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego wuja w łącznej wysokości około [...] zł netto miesięcznie. Skarżąca nie pracuje z uwagi na konieczność sprawowania osobistej opieki nad wujem. Koszty koniecznego utrzymania rodziny są znacznie zwiększone o wydatki związane z opieką na wujem (środki higieniczne, leki, leczenie, specjalna dieta), nadto skarżąca opłaca przedszkole syna. Posiadany majątek nieruchomy wykorzystują celem zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych. Skarżąca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani majątkiem, z którego dochody mogłaby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania wystarczających środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska