II SA/Po 324/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-05-23

Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca bezrobotną wdową utrzymującą czwórkę dzieci z renty rodzinnej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, znajdująca się w trudnej sytuacji finansowej, bezrobotna, utrzymująca czwórkę dzieci z renty rodzinnej, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu. Poniesienie kosztów spowodowałoby uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącej i rodziny, co prowadziłoby do ograniczenia prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca E. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości, argumentując trudną sytuacją materialną. Jest bezrobotną wdową, utrzymującą czwórkę dzieci z renty rodzinnej w wysokości 1.034,97 zł netto miesięcznie. Choruje ona i dwoje jej dzieci. Posiada dom i nieruchomość rolną, ale nie posiada innych oszczędności ani wartościowych ruchomości. Skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono E. K. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla E. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 maja 2012 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia 1. zwolnić E. K. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla E. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca E. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca argumentowała, że z uwagi trudną sytuację materialną nie jest w stanie uiścić kwoty 500 zł. Oświadczyła, że jest osobą bezrobotną i wdową. Ma czwórkę dzieci, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Najmłodszy syn – D. jest niepełnoletni i uczy się. Dwie pełnoletnie córki też się uczą. Najstarszy syn nie pracuje i poszukuje pracy. Wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymują się z renty rodzinnej po zmarłym mężu i ojcu w łącznej wysokości 1.034,97 zł netto miesięcznie. Na potwierdzenie powyższej okoliczności przedłożyła potwierdzenia wpłaty renty rodzinnej. Nadto skarżąca podała, że choruje. Dwoje dzieci również choruje. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 95 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,37 ha. Żadnego innego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości czy oszczędności nie posiada. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy w całości. Znajduje się bowiem w trudnej sytuacji finansowej. Jest osobą bezrobotną, poszukującą pracy. Najstarszy syn również nie może znaleźć zatrudnienia. Wnioskodawczyni utrzymuje się wraz z czwórką dzieci ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Wysokość tego dochodu z trudem pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb koniecznego utrzymania pięcioosobowej rodziny. Nadto trójka z dzieci nadal uczy się i nie osiąga innych dochodów, prócz renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Nadto skarżąca i dwoje dzieci choruje, co wiąże się ze zwiększonymi kosztami koniecznego utrzymania. Wnioskodawczyni dysponuje nieruchomością, która służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Nie posiada wartościowych ruchomości, czy oszczędności, z których mogłaby czerpać dodatkowe dochody celem wsparcia domowego budżetu. Wobec powyższego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącej i rodziny, a w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało zwolnić wnioskodawczynię od kosztów sądowych w całości. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje także że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 146 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło