II SA/Po 326/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-07-24

Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa wypłata zaległej renty socjalnej, przyznanej za okres wsteczny, powinna być wliczana do dochodu rodziny w roku jej faktycznej wypłaty, czy też w okresach, za które świadczenie zostało przyznane, przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jednorazowa wypłata zaległej renty socjalnej powinna być wliczona do dochodu rodziny w roku jej faktycznej wypłaty. "Dochód uzyskany" oznacza dochód efektywnie wypłacony i dostępny dla dyspozycji. Włączenie dochodu za okres wsteczny do dochodu z przeszłości, a nie z roku faktycznej wypłaty, byłoby sprzeczne z celami ustawy o świadczeniach rodzinnych i zasadami sprawiedliwości społecznej, a także z konstrukcją przyznawania świadczeń na okres roku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do niego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny, w tym jednorazowa wypłata zaległej renty socjalnej syna skarżącej za okres od września 2015 r. do marca 2017 r., przekroczył kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że wypłacona jednorazowo renta socjalna stanowi dochód roku 2017. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i pomocy społecznej oraz naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lipca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., Wójt Gminy [...], odmówił [...] (dalej: skarżącej), świadczenia w formie zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] i dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, wnioskowanych na [...], na okres od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r. W uzasadnieniu wydanej decyzji, organ wskazał, że w skład rodziny skarżącej wchodzą dwie osoby, tj. skarżąca i jej syn – [...], który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przyznanym na stałe. Kryterium dochodowe dla rodziny skarżącej wynosi [...] zł ([...]). Organ wskazał, że skarżąca jest osobą bezrobotną, uprawnioną do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na syna [...]. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. przyznano [...] rentę socjalną od dnia [...] września 2015 r. Z oświadczenia skarżącej wynika, że wypłata wyrównania renty socjalnej miała miejsce dnia [...] kwietnia 2017 r. Organ ustalił, że na dochód rodziny skarżącej składają się następujące dochody: dochód skarżącej w wysokości [...] zł (dochód uzyskiwany w 2017 r. z tytułu otrzymywanych alimentów) i dochód [...] w wysokości [...] zł (dochód uzyskiwany przez 9 m-cy 2017 r.). Zgodnie ze zgromadzoną dokumentacją wnioskową ustalono, że miesięczny dochód rodziny skarżącej wynosi [...] zł licząc, że dochód uzyskiwany przez [...] dzielony był przez liczbę miesięcy, w których był uzyskiwany, czyli od daty uzyskania dochodu, data pierwszej wypłaty świadczenia miała miejsce w miesiącu kwietniu 2017 r. Organ uznał więc, że kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczeń rodzinnych w pełnych kwotach zostało przekroczone. Z dokonanych przez organ obliczeń wynika, że skarżąca nie jest także uprawniona do otrzymania zasiłków w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami a kwotą o którą został przekroczony dochód rodziny. Skarżąca, pismem z dnia [...] grudnia 2018 r., wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1) art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2220) polegające na jego nieprawidłowej wykładni i stanowiącym jej konsekwencję błędnym przyjęciu, że całą kwotę wypłaconą w 2017 r. tytułem zaległej renty socjalnej przysługującej za miesiące od września 2015 r. do marca 2017 r. należy uwzględniać przy obliczaniu dochodu uzyskanego w roku 2017, 2) art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2018 r. Poz. 1508) polegające na jego pominięciu i nieprawidłowym rozliczeniu zaległego świadczenia na czas następujący po jego wypłacie, a nie na czas, za który świadczenie przysługiwało. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, Kolegium wskazało, że świadczenia rodzinne przyznawane są w oparciu o ustawę z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, tym samym nieuzasadniony jest zarzut o naruszeniu art. 8 ust 12 ustawy o pomocy społecznej polegający na jego pominięciu i nieprawidłowym rozliczeniu zaległego świadczenia na czas następujący po jego wypłacie, a nie na czas za który świadczenie przysługiwało. W sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o pomocy społecznej. W ocenie organu odwoławczego, nieuzasadniony jest też zarzut o błędnym ustaleniu wysokości dochodu, poprzez przyjęcie do jego wyliczenia wypłaconego jednorazowo w 2017 r., wyrównania świadczenia rentowego za okres od [...] września 2015 r. – [...] grudnia 2016 r. Dochód ten podlegał wliczeniu w całości do dochodu obliczanego na podstawie przepisów ustawy. W myśl bowiem art. 3 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dochód obejmuje przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przepisy ustawy nie wyłączają z dochodu jednorazowej wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych, nawet za okres wsteczny, co oznacza, iż świadczenia te podlegają uwzględnieniu w całości przy obliczaniu dochodu dla celów ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia. To właśnie na podstawie cytowanego przepisu świadczenie rentowe otrzymywane przez syna skarżącej, także jako jednorazowa spłata zaległości, niewątpliwie stanowi dochód uwzględniany przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Skarżąca wnioskowała o przyznanie świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r. to w związku z tym rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do tego świadczeń rodzinnych, jest niewątpliwie rok 2017. Organ II instancji ponownie obliczając miesięczny dochód rodziny, podzielił dochód [...] z tytułu renty osiągnięty w 2017 r. kwocie [...]zł netto oraz dochód z tytułu alimentów w kwocie [...]zł przez 12 miesięcy (a nie jak organ I instancji, przez 9 miesięcy), uzyskując dochód miesięczny w kwocie [...]zł, co w przeliczeniu na osobę dało kwotę [...]zł miesięcznie ([...]:2 osoby). W ocenie Kolegium, organ I instancji, choć błędnie ustalił dochód rodziny, to słusznie odmówił skarżącej ustalenia prawa do zasiłków rodzinnych wraz z dodatkiem gdyż w niniejszym przypadku dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekroczył kwotę [...]zł, określoną w art. 5 ust. 2 ustawy. Tym samym skarżąca nie jest uprawniona do świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym [...]. Kolegium wskazało ponadto, że skarżąca nie spełnia także warunku wynikającego z art. 5 ust. 3-3d ustawy, ponieważ dochód rodziny przekracza kwotę kryterium dochodowego pomnożonego przez liczbę członków rodziny o kwotę wyższą niż łączna kwota przysługujących świadczeń rodzinnych w tym okresie zasiłkowym. Skarżąca, pismem z dnia [...] marca 2019 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję organu odwoławczego. Skarżąca zarzuciła wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1) art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2220) polegające na jego nieprawidłowej wykładni i stanowiącym jej konsekwencję błędnym przyjęciu, że całą kwotę wypłaconą w 2017 r. tytułem zaległej renty socjalnej przysługującej za miesiące od września 2015 r. do marca 2017 r. należy uwzględnić przy obliczaniu dochodu uzyskanego w 2017 r., 2) art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2018 r. Poz. 1508) polegające na jego pominięciu i nieprawidłowym rozliczeniu zaległego świadczenia na czas następujący po jego wypłacie, a nie na czas, za który świadczenie przysługiwało, 3) art. 7b, 8, 9 oraz 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.), poprzez niewyjaśnienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dlaczego według tego organu ustawa o pomocy społecznej nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, a także poprzez nieodniesienie się przez ten organ do zarzutu skarżącej dotyczącego metod wykładni art. art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, 4) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieodniesienie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do zarzutów wskazanych przez skarżącą w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2018 r. i zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji jakie rozważania prawne doprowadziły organ odwoławczy do braku możliwości podzielenia zarzutów skarżącej, 5) art. 71 ust. 1 w związku z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zróżnicowanie sytuacji osób niepełnosprawnych uzyskujących comiesięczny dochód w identycznej wysokości z tym założeniem, że jednej z tych osób regularnie wypłacano świadczenie, a innej wypłacono je w sposób skumulowany w jednym miesiącu. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o nakazanie organom ponownie rozpoznającym sprawę uwzględnienia celowościowej i prokonstytucyjnej wykładni art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pismem z dnia [...] marca 2019 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. W rozpoznawanej sprawie dotyczącej świadczeń rodzinnych, spornym jest sposób w jaki należy uwzględnić w dochodzie rodziny skarżącej kwotę otrzymaną przez syna skarżącej tytułem wyrównania renty socjalnej. Jak bowiem wskazała skarżąca, dnia [...] lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygnaturze akt: [...] wydał wyrok, w którym przyznał rentę socjalną synowi skarżącej od dnia [...] września 2015 r. na stałe. W związku z treścią tego orzeczenia, dnia [...] kwietnia 2017 r. synowi skarżącej wypłacono kwotę [...]złotych tytułem zaległej reny socjalnej. Wypłata dotyczyła zatem 19 miesięcy obejmujących czas od września 2015 r. do marca 2017 r. Skarżąca podkreśliła, że renta przysługiwała za kilkanaście miesięcy począwszy od września 2015 r., a nie wyłącznie za rok 2017, w którym została wypłacona. Zdaniem skarżącej, wypłaconą kwotę renty należy uwzględnić w dochodzie za miesiące, których dotyczyła, tj. od dnia [...] września 2015 r. Organ natomiast przyjął, że cała kwota zaległej renty, faktycznie wypłacona w 2017 r., powinna być wliczana do dochodu za ten rok, bez względu na to, że wypłata ta dotyczyła częściowo roku 2015, 2016 i 2017. W ocenie Sądu, zakreślony w powyższy sposób spór należy rozstrzygnąć przyznając rację organowi. Należy wskazać, że świadczenia, o których przyznanie wnioskuje skarżąca, zależne są od sytuacji materialnej osoby wnioskującej. Warunkiem przyznania zasiłku rodzinnego jest uzyskiwanie niewielkich dochodów, nieprzekraczających określonej przez prawodawcę kwoty. Dochód członka danej rodziny określa się w stosunku rocznym, co wynika z treści art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten wskazuje, że dochód członka rodziny w rozumieniu ustawy, to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. Analizowanie sytuacji rodziny w okresie rocznym koresponduje z konstrukcją zasiłku rodzinnego, który jest przyznawany na okres roku. Nie budzi wątpliwości Sądu, że kwota otrzymana tytułem wyrównania renty powinna być wliczona do dochodu rodziny tylko w tym roku, w którym efektywnie ją wypłacono. W rozpoznawanej sprawie, w związku z tym, że syn skarżacej, w wyniku zmiany przez sąd powszechny decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w roku poprzedzającym okres zasiłkowy zaczął otrzymywać rentę socjalną, zastosowanie znajdzie przepis art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z przywołanym przepisem, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę na niekwestionowaną w sprawie okoliczność, że dochód syna skarżącej – w postaci przyznanej renty jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Renta ta została bowiem przyznana od dnia [...] września 2015 r., na stałe (czyli również w okresie zasiłkowym). W ocenie Sądu, dochód "uzyskany" to dochód efektywnie wypłacony, którym dana osoba może dysponować na swoje potrzeby. Mimo więc, że synowi skarżącej przyznano rentę począwszy od dnia [...] września 2015 r., nie sposób przyjąć by w tym czasie faktycznie uzyskiwał on to świadczenie. W okresie poprzedzającym efektywne przekazanie mu środków pieniężnych nie miał ich i nie mógł ich przeznaczyć na swoje utrzymanie. W okresie poprzedzającym wypłatę, syn skarżącej nie uzyskiwał dochodu w postaci renty, a jedynie posiadał (jak się okazało – skuteczne) roszczenie o jej przyznanie. Nie sposób jednak pojęcia "posiadania roszczenia" zrównywać z pojęciem "uzyskiwania dochodu". Uzyskanie czegoś jest bowiem finalnym efektem podjętych starań w danym kierunku. W rozpoznawanej sprawie, uzyskaniem renty jest dopiero jej fizyczne otrzymanie. Odmienne rozumienie pojęcia "uzyskiwania dochodu" jest niemożliwe do pogodzenia z konstrukcją i celami omawianej ustawy. Należy bowiem wskazać, że przyjęcie, że kwota renty powinna być wliczana do dochodu od dnia, za który została przyznana, byłoby nie do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej. W sytuacji bowiem, gdyby efektywnie otrzymany dochód danej rodziny w analizowanym roku kwalifikował ją do uzyskania świadczeń, a następnie członek takiej rodziny uzyskałby rentę liczoną za okres wstecz, której kwota spowodowałaby przekroczenie kryterium dochodowego, okazywałoby się, że świadczenia jednak nie były należne. Zdaniem Sądu, nie sposób także, na gruncie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, przyjąć innego rozumienia pojęcia "uzyskiwania dochodu", z tej przyczyny, że mogłoby to okazać się wysoce niekorzystne i niesprawiedliwe względem osób, które mimo posiadanego roszczenia o zapłatę, faktycznie nie otrzymują tych należności. Możliwa jest bowiem sytuacja, w której mimo wykonywania pracy bądź zleceń i nabywania z tego tytułu prawa do wynagrodzenia, kwoty te nie zostaną wypłacone. Organ musiałby wówczas uwzględniać w dochodzie rodziny posiadane przez jej członków roszczenia o zapłatę. Przyznawane zasiłki nie korespondowałyby wówczas w żaden sposób z realną sytuacją w jakiej znajduje się dana rodzina. W ocenie Sądu, nietrafne są również podnoszone przez skarżącą zarzuty naruszenia art. 71 ust. 1 w związku z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zróżnicowanie sytuacji osób niepełnosprawnych uzyskujących comiesięczny dochód w identycznej wysokości z tym założeniem, że jednej z tych osób regularnie wypłacano świadczenie, a innej wypłacono je w sposób skumulowany w jednym miesiącu. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości bowiem podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt: II SA/Ol 73/17, LEX nr 2261421, gdzie wskazano, że nie doszło do naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej, wpływającej na rozumienie zasady równości. Choć sprawiedliwość społeczna łączy się z konstytucyjną zasadą równości, to nie oznacza konieczności przyznania wszystkim kategoriom obywateli (grup podmiotów) jednakowych praw i obowiązków. Poszczególne kategorie podmiotów winny być traktowane równo, tzn. według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących i faworyzujących, tylko wówczas, gdy u podłoża określonych regulacji prawnych leży jednakowa sytuacja faktyczna tych podmiotów (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 11 grudnia 1996 r., K 11/96, OTK 1996/6/54, s. 411, aprobowane przez B. Banaszaka, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, C.H. Beck 2012, s. 53-57, nb 12). Z tych zatem względów nie doszło do naruszenia Konstytucji RP. Wyrażona w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasada równości wobec prawa nie daje bowiem samoistnej podstawy do przyjęcia, iż wszystkie osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej i osobistej uprawnione są do przyznania świadczeń rodzinnych. Konstytucja RP stanowi jedynie o prawie do zabezpieczenia społecznego, przy czym samo powołanie się na ten przepis nie jest wystarczającą podstawą do udzielenia świadczenia z pomocy społecznej (por. wyrok z dnia 14 marca 2002 r., III RN 141/01, OSNP 2002, Nr 24, poz. 584). Wydane w sprawie decyzje nie naruszają także art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis ten nie może być podstawą do dochodzenia roszczeń na podstawie Konstytucji. Art. 71 ust. 1 zd. 2 formułuje prawo podmiotowe, które może być dochodzone tylko "w granicach określonych w ustawie" (art. 81 Konstytucji; L. Garlicki - op. cit., uw. 6 do art. 71). W szczególności utrwalonym jest pogląd, że przepisy art. 32 ust. 1 i art. 67 Konstytucji nie mogą być samoistnym źródłem roszczeń o zasiłek (wyrok SN z 14 marca 2002 r.- III RN 141/01, OSNP 2002/24/584). Pogląd ten znajduje odpowiednie zastosowanie również w stosunku do art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji. Powyższe rozważania w całości znajdują także uzasadnienie na gruncie niniejszej sprawy, w odniesieniu do podniesionych przez skarżącą zarzutów. Skarżąca, w toku prowadzonego postępowania i wniesionej skargi odwołuje się także do przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem skarżącej, organ naruszył art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego pominięcie i nieprawidłowe rozliczenie zaległego świadczenia na czas następujący po jego wypłacie, a nie na czas, za który świadczenie przysługiwało. Odnosząc się do powyższego zarzutu, wskazać należy, że zgodnie z przywołaną przez skarżącą regulacją art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Podkreślić jednak należy za organem, że przepis ten nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Ustawa o świadczeniach rodzinnych jest kompleksowym aktem regulującym ten rodzaj świadczeń i nie stosuje się do niego przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem Sądu, nieuprawnionym byłoby sięganie do przytoczonego przepisu w drodze analogii. Przede wszystkim, zwrócić jednak należy uwagę, że wbrew twierdzeniom skarżącej, powyższy przepis nie oznacza, że na gruncie ustawy o pomocy społecznej, renta wypłacona z wyrównaniem powinna być zaliczona do dochodu w tym okresie za jaki ustalono do niej prawo, czyli w przypadku syna skarżącej – od [...] września 2015 r. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie, przepis art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej odnosi się do sytuacji, gdy osoba czy rodzina uzyskuje jednorazowy dochód, który był jej należny w okresie wcześniejszym. Z punktu widzenia istoty tej regulacji jest obojętne czy w tym przypadku chodzi o wynagrodzenie wypłacone po upływie jakiegoś czasu, czy też o wypłacone z mocą wsteczną świadczenie emerytalno-rentowe, czy też jakiekolwiek inne świadczenie periodyczne wypłacone po upływie okresu, za który powinno być wypłacone. Zatem chodzi o sytuację, kiedy po upływie okresu, za który dany dochód przysługiwał, został on następnie wypłacony w formie jednorazowego dochodu. W dalszej części tego przepisu stanowi się, że kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Takie brzmienie przywołanego przepisu skłania do uznania, że kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby czy rodziny ubiegającej się o świadczenie przez okres. Zatem w przepisie tym kluczową rolę odgrywa słowo "przez", ponieważ ono wskazuje nam na okres, za który osoba czy rodzina uzyskała jednorazowy dochód i w jaki sposób dochód ten ma być uwzględniany w dochodzie osoby czy rodziny. Słowo "przez" wskazuje jednoznacznie, że ustawodawca nie miał na myśli okresu, za który dany dochód przysługiwał, lecz jedynie odpowiednie wskazanie, że ten jednorazowy dochód musi być uwzględniany przez taki sam okres, czyli skoro przysługiwał za cztery miesiące to musi być uwzględniany przez cztery miesiące po jego otrzymaniu, gdyby przysługiwał za okres 12 miesięcy musi być uwzględniany przez okres 12 miesięcy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt: IV SA/Gl 104/17, LEX 2358486). Uzupełniająco, należy też wskazać, że przepisy ustawy o pomocy społecznej posiadają szczególny mechanizm, którego brak na gruncie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatkowo przemawia przeciwko stosowaniu tego przepisu do świadczeń rodzinnych. Zgodnie bowiem z art. 99 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, osobie, której przyznano emeryturę lub rentę za okres, za który wypłacono zasiłek stały lub zasiłek okresowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały emeryturę lub rentę, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków i przekazują te kwoty na rachunek bankowy właściwego ośrodka pomocy społecznej. Brak takiego rozwiązania jak w art. 99 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, na gruncie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, powodowałby konieczność wypracowania w takiej sytuacji praktyki zwrotu świadczeń lub zaakceptowania tego, że sytuacja taka powoduje poczucie niesprawiedliwości. Z powyższych względów nie ma wątpliwości, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o pomocy społecznej i wynikające z nich konstrukcje obliczania dochodów i tym samym uprawnień do świadczeń. Brak jest więc też podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej, która wskazała na naruszenie przez organ art. 7b, 8, 9 oraz 11 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dlaczego według tego organu ustawa o pomocy społecznej nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wystarczającym było wskazanie przez organ, że przepisy ww. ustawy nie znajdują zastosowania i wyjaśnienie przepisów, które stały się podstawą rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, organ nie naruszył także przepisów postępowania nie odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego metod wykładni art. art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani do zarzutów wskazanych przez skarżącą w odwołaniu. W ocenie Sądu, organ w sposób wyczerpujący i jednoznaczny przedstawił swoje stanowisko w sprawie i je uzasadnił. Organ wskazał, że nieuzasadniony jest zarzut o błędnym ustaleniu wysokości dochodu, poprzez przyjęcie do jego wyliczenia wypłaconego jednorazowo w 2017., wyrównania świadczenia rentowego za okres od [...] września 2015 r. – [...] grudnia 2016 r. Dochód ten podlegał wliczeniu w całości do dochodu obliczanego na podstawie przepisów ustawy. W myśl bowiem art 3 pkt 1 lit a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód obejmuje przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organ wskazał, że przepisy ustawy nie wyłączają z dochodu jednorazowej wypłaty świadczeń emerytalno- rentowych, nawet za okres wsteczny, co oznacza, iż świadczenia te podlegają uwzględnieniu w całości przy obliczaniu dochodu dla celów ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia. To właśnie na podstawie cytowanego przepisu świadczenie rentowe otrzymywane przez syna skarżącej, także jako jednorazowa spłata zaległości, niewątpliwie stanowi dochód uwzględniany przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Skarżąca wnioskowała o przyznanie świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r. to w związku z tym rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do tego świadczeń rodzinnych, jest niewątpliwie rok 2017. Sąd stwierdza więc, że zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień mających wpływ na wynik sprawy, które Sąd może uwzględnić, zgodnie z wiążącymi Sąd granicami orzekania. W tym stanie rzeczy, wniesiona skarga podlega oddaleniu zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło