II SA/Po 3260/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Rafał Batorowicz (spr) Sędziowie WSA Maciej Dybowski As. sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie : zwrotu nienależnie pobranego zasiłku; o d d a l a s k a r g ę /-/E.Podrazik /-/R.Batorowicz /-/M.Dybowski 4 II SA/Po 3260/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. Starosta Powiatu w Z., powołując jako podstawy prawne z art. 28 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2000 r. nr 6, poz. 56) oraz art. 10 kpa, orzekł o obowiązku zwrotu przez C. W. nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 7.462,10 zł. Według przedstawionych w uzasadnieniu decyzji ustaleń C. W. od dnia [...] grudnia 1999 r. był tymczasowo aresztowany i przebywał w Areszcie Śledczym w Z. W tej sytuacji uznano, że zasiłek przedemerytalny wypłacony za okres od [...] grudnia 1999 r. do [...] lutego 2001 r. był świadczeniem nienależnym. Poza tym podano, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Starosta Z. orzekł o utracie przez C. W. prawa do zasiłku przedemerytalnego. C. W. wniósł odwołanie od tej decyzji. Podnosił, że brak informacji o jego aresztowaniu brał się stąd, że nie był obowiązany zgłaszać się do urzędu pracy. Twierdził, że nie był poinformowany o obowiązku informowania o fakcie aresztowania. Poza tym powoływał się na brak środków finansowych i domagał się umorzenia należności. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności podał, że C. W. w dniu rejestracji, to jest [...] maja 1995 r. złożył oświadczenie stwierdzające między innymi, iż nie był tymczasowo aresztowany i nie odbywał kary pozbawienia wolności. W tym samym oświadczeniu zawarte było zobowiązanie do zawiadomienia urzędu pracy o wszelkich zmianach dotyczących świadczenia. Wyjaśniono też, że w dniu [...] marca 2001 r. Starosta Z. powziął wiadomość pobycie C. W. w Areszcie Śledczym w Z. w związku z tymczasowym aresztowaniem. Organ odwoławczy przytoczył art. 37 n ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazując, że prawo do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem niespełnienia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Podniósł przy tym, że według art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie jest bezrobotnym osoba tymczasowo aresztowana lub odbywająca karę pozbawienia wolności. W tych okolicznościach uznano, że nienależne było świadczenie wypłacane od dnia aresztowania C. W., to jest od [...] grudnia 1999 r. i powołano się w tym zakresie na definicję nienależnego świadczenia z art. 28 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Równocześnie organ odwoławczy pouczył C. W. o możliwości złożenia na podstawie art. 28 ust. 8 wymienionej ustawy wniosku o odroczenie, rozłożenie na raty lub o odstąpienie od żądania zwrotu w całości lub części nienależnie pobranego świadczenia. C. W. wniósł do sądu administracyjnego skargę, której treść wskazywała na wolę żądania uchylenia zaskarżonej decyzji. Na poparcie skargi obok argumentów powołanych w odwołaniu przedstawił wniosek o odstąpienie od żądania zwrotu świadczenia w myśl art. 28 ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazywanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według zawartej w art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu definicji nienależnego świadczenia pojęciu temu odpowiada świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Bezsporne okoliczności sprawy wskazywały, że z chwilą aresztowania skarżącego, to jest z dniem [...] grudnia 1999 r. zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego. Zgodnie z obowiązującą w chwili wydawania zaskarżonej decyzji treścią art. 37 n ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku i świadczenia przedemerytalnego ustało z chwilą niespełnienia warunków, o których mowa była w art. 2 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy. Z kolei z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wynikało, że uznanie za bezrobotnego zależne było, między innymi od braku okoliczności tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności. Powołany przez organ odwoławczy materiał dowodowy wskazywał, że skarżący został należycie pouczony o ustawowych okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczenia. Z treści podpisanego przez skarżącego w dniu rejestracji oświadczenia jednoznacznie wynikało, że aresztowanie jest okolicznością niweczącą uprawnienia z tytułu bezrobocia, nadto, że obowiązkiem skarżącego było powiadomienie urzędu pracy o wszelkich sytuacjach powodujących brak gotowości do pracy. Wobec tego bez istotnego znaczenia pozostawała okoliczność, że według art. 37 ł ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu skarżący nie miał obowiązku zgłaszać się do urzędu pracy w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy jeśli zważyć, że powiadomienie o zmianach okoliczności nastąpić mogło w każdej innej formie. Sąd miał nadto na względzie, że art. 28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi samodzielną podstawę decyzji stwierdzającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2000 r., sygn. III RN 20/00, OSNP 2001/12/403). Tak więc tylko dla porządku rozważyć należało, że w chwili wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji, to jest [...] czerwca 2001 r., ostateczną byłą decyzja o utracie prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego, odwołanie od której Wojewoda oddalił decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. Pozostawał problem czy o ewentualności odroczenia, rozłożenia na raty lub odstąpienia od zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rozstrzygać należało w postępowaniu w przedmiocie zwrotu tego świadczenia. Sąd doszedł do wniosku, że postępowanie o jakim mowa w art. 28 ust. 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu związane z koniecznością badania odmiennych okoliczności od stanowiących przedmiot oceny w postępowaniu o zwrot świadczenia, a nadto powiązanie z koniecznością zasięgnięcia opinii powiatowej rady zatrudnienia, wykazuje tak znaczne odrębności, że nie może być przeprowadzane w ramach postępowania w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (por. wyrok NSA z 20 października 1997 r., sygn. II SA 653/97, Pr. Pracy 1998/4/41, wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., II SA 679/96, ONSA 1997/2/90). Stąd też trafnie organ odwoławczy pouczył skarżącego o możliwości złożenia odrębnego wniosku o odstąpienie żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Z wymienionych powodów oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270). /-/E.Podrazik /-/R.Batorowicz /-/M.Dybowski KB/