II SA/Po 3269/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-02-11
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest uzasadniony, jeśli teren, na którym obiekt się znajduje, nie był przeznaczony pod tego typu zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie budowy, mimo późniejszej zmiany planu dopuszczającej taką zabudowę?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej jest obligatoryjny, jeśli obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie budowy nie był przeznaczony pod zabudowę lub był przeznaczony pod inny rodzaj zabudowy. Późniejsza zmiana planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczająca daną zabudowę nie legalizuje samowoli budowlanej popełnionej w przeszłości, ponieważ ocena zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym powinna być dokonana według stanu prawnego z daty budowy.Stan faktyczny
Skarżący J. i C. P. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego. Budynek został wzniesiony w 1993 r. bez pozwolenia na budowę na działce, która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie budowy nie była przeznaczona pod zabudowę letniskową, a jedynie pod uprawy rolne. Skarżący podnosili, że budynek ma charakter tymczasowy i nie narusza przepisów, a późniejsza zmiana planu miejscowego dopuszcza zabudowę letniskową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Jolanta Szaniecka /spr./ Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Staż. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. i C. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Podrazik /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 17 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nakazującą J. i C. P. rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia na budowę budynku letniskowego, położonego na działce nr [A] w L. gm. B.
W podstawach powołanej decyzji przedstawiono następujące ustalenia i wnioski. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto z urzędu na skutek zawiadomienia Woj.Inspektoratu Ochrony Środowiska – delegatura w K. z dnia [...].VI.2000 r. W wyniku oględzin nieruchomości ustalono, że na działce nr [A] w L. stanowiącej własność J. i C. P. znajduje się budynek letniskowy, wzniesiony w 1993 r. Budowa przedmiotowego obiektu podlega więc reżimowi ustawy z 24.X.1974 r. – Prawo budowlane. Zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy, wszelkie – poza rozbiórkami – roboty budowlane, dotyczące zarówno stałych jak i tymczasowych obiektów budowlanych (wg art. 2 cyt. ustawy) wymagały pozwolenia na budowę. Wymóg ten został uszczegółowiony w § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20.II.19975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8 poz. 48 ze zm.). Obiekt wykonany bez takiego pozwolenia wybudowany został zatem niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy obiekt taki podlega rozbiórce, jeżeli znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Taka okoliczność zachodzi w niniejszej sprawie.
Jak wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminu B. zatwierdzonego uchwała Gminnej Rady Narodowej nr [...] z [...]VI.1985 r. ogłoszonego w Dz.Urzęd. WRN w K. nr [...] poz. [...], obowiązującego do [...].V.1994 r., działka nr [A], na której wzniesiono obiekt, wchodząca do dnia [...].V.1996 r. w skład działki nr [B] była terenem upraw ornych. Zgodnie z ustaleniami szczegółowymi powołanego planu, dla wsi L., pod zabudowę jednorodzinną przeznaczony był inny teren oznaczony symbolem "3.9.MN", a znajdujący się na obszarze obecnych działek nr [C] (łamany przez kolejne liczby). Pod zabudowę letniskową zapisy szczegółowe przywołanego planu w ogóle nie przewidywały żadnych terenów na obszarze wsi L. Natomiast część ogólna omawianego planu w pkt. 2.6. zatyt. "Rekreacja", na jeziorem L. przewidywała jedynie powstanie kąpieliska, bez jakiejkolwiek wzmianki o terenach przeznaczonych pod zabudowę letniskową.
Gdyby przyjąć, że budowa przedmiotowego budynku została zakończona po [...]V.1004 r. do oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym zastosowanie miałby aktualnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy B., zatwierdzonym uchwała Rady Gminy Nr [...] z dnia [...]III.1999 r. ogłoszonym w Dz.Urzęd. Nr [...] poz. [...], przedmiotowa działka również nie jest przeznaczona pod zabudowę, w szczególności zabudowę letniskową. Zabudowy takiej nie przewidują ustalenia szczegółowe planu dla wsi L. Natomiast część planu zawierająca ogólne postanowienia dla całej gminy w punkcie 1.3.5. dotyczącym ochrony jeziora, zawiera zakaz lokalizacji nowego budownictwa letniskowego w 100-metrowej strefie ochrony jezior. Mapa ewidencyjna z [...]VI.2000 r. wskazuje jednoznacznie, że cała działka nr [A] znajduje się w tej strefie. Równocześnie z części rysunkowej planu wynika, że teren przedmiotowej działki jest oznaczony symbolem "RP" – co oznacza teren upraw rolnych.
Wobec faktu, że przedmiotowy obiekt został wzniesiony na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę według przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązujących w czasie jego budowy, orzeczony nakaz rozbiórki jest uzasadniony.
J. i C. małż. P. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagając się "unieważnienia" zaskarżonej decyzji skarżący podkreślili, że użytkują przedmiotową działkę od 1993 r. Sporny budynek letniskowy ma charakter obiektu tymczasowego. Ma konstrukcję drewnianą i jest posadowiony na betonowych palach. Nie narusza on obowiązujących zasad ochrony środowiska, gdyż wykonane szambo jest szczelne i spełnia wszelkie wymogi. Ponadto skarżący uzyskali zgodę na wykonanie przyłącza wodociągowego i energetycznego oraz opłacają należne od nieruchomości podatki. W sąsiedztwie budynku skarżących znajduje się siedlisko usytuowane w podobnej odległości od jeziora, co owy budynek.
Skarżącym wiadomym jest, że zmniejszeniu uległa strefa ochronna jeziora L., a nadto, że trwają prace związane z opracowaniem nowego planu miejscowego, co ich zdaniem umożliwi usankcjonowanie istniejącej zabudowy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji organ ten obszernie przedstawił sytuację faktyczną i prawną terenów położonych w L. w sąsiedztwie Jeziora L. podnosząc, że w wyniku czynności kontrolnych ujawniono tam 55 obiektów o charakterze letniskowym, wzniesionych w latach 1991 - 1995 bez pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wskazał, że stwierdzonych naruszeń prawa budowlanego nie może sankcjonować nawet długotrwały brak reakcji na samowolną zabudowę ze strony organów Gminy B.
W toku postępowania sądowego skarżący przedłożyli uchwałę Rady Gminy B. z [...]VIII.2003 r. nr [...] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B. w miejscowości L. podnosząc, że owy plan - przeznaczając teren działki skarżących pod zabudowę letniskową - uzasadnia odstąpienie od nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Prowadząc postępowanie w sprawie przymusowej rozbiórki przedmiotowego domu letniskowego organ odwoławczy prawidłowo, powołując się na art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) zastosował w sprawie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.). W sprawie bezspornym bowiem było, że wspomniany obiekt budowlany, konstrukcji drewnianej, osadzony na betonowych słupach wzniesiony został w 1993 r. i to w warunkach samowoli budowlanej - bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, co słusznie stwierdził organ odwoławczy wskazując na naruszenie art. 28 § 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z § 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8 poz. 48 ze zm.).
Art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane stanowi, że przymusowej rozbiórce podlegają obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, jeżeli właściwy organ stwierdzi, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Z treści powołanego przepisu wynika, że w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek w nim wymienionych nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego jest obligatoryjne.
W okresie budowy przedmiotowego domku letniskowego obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy B. uchwalony [...]czerwca 1985 r. i ogłoszony w Dzienniku Urzędowym WRN w K. nr [...] poz. [...], a następnie zamieszczony w uchwale Rady Gminy B. z [...]X.1990 r. w sprawie ogłoszenia wykazu obowiązujących aktów prawa miejscowego wydanych przez Gminną Radę Narodową w B. i Naczelnika Gminy B.
Owy plan, jak trafnie wskazał organ odwoławczy nie dopuszczał na terenie działki skarżących zabudowy letniskowej. Z tekstu planu jednoznacznie bowiem wynika, że dopuszczalna na obszarze wsi L. zabudowa nie obejmowała terenu, na którym położona jest działka skarżących, a oznaczonego na rysunku planu numerami [1] i [2] (por. k. 11a akt adm. i k. 28 akt sądowych). Wskazany teren określony został na rysunku planu literą R, a więc jako teren rolny, z dodatkowym oznaczeniem jego klasy. Taka funkcja nabytej przez skarżących działki nr [B] określona została również w § 2 notarialnej umowy sprzedaży z [...]V.1996 r.
Także grunty przewidziane w powołanym planie miejscowym do wyłączenia z produkcji rolnej i leśnej, objęte pozycjami 1 - 6 tekstu planu nie obejmowały terenu, na którym położona jest działka skarżących.
W świetle przedstawionych wyżej okoliczności brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Na taką ocenę nie mogą mieć wpływu argumenty skargi związane z dokonaną - uchwałą Rady Gminy B. z dnia [...]VIII.2003 r. - zmianą planu zagospodarowania przestrzennego gminy B., dopuszczającą między innymi na obszarze nieruchomości skarżących zabudowę letniskową. Powołana zmiana planu miejscowego nie wywołuje skutku legalności działań skarżących, gdyż te podlegają ocenie według stanu prawnego z daty budowy.
Wreszcie, z faktu udzielenia w 1993 r. właścicielom sąsiedniej nieruchomości pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, skarżący nie mogą wywodzić korzystnych dla siebie skutków. Pomijając ocenę legalności wspomnianego pozwolenia na budowę należy wskazać, że sytuacja faktyczna i prawna skarżących była odmienna od wyżej opisanej, już tylko z tej przyczyny, że skarżący wznieśli budynek letniskowy samowolnie.
Wobec tego w sprawie nie można dopatrywać się naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.VIII,2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ E.Podrazik /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło