II SA/Po 327/04

WyrokWSA w Poznaniu2005-11-29

Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Aleksandra Łaskarzewska, Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło stwierdzić nieważność postanowienia Starosty Powiatowego opiniującego raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, powołując się na niezgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło stwierdzić nieważności postanowienia Starosty Powiatowego, które jedynie opiniowało raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, powołując się na niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ocena zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego należy do kompetencji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta wydającego decyzję o warunkach zabudowy, a nie organu opiniującego raport środowiskowy. Postanowienie Starosty nie było dotknięte wadą uzasadniającą stwierdzenie nieważności.
Stan faktyczny
Starostwo Powiatowe wydało postanowienie pozytywnie opiniujące raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dotyczące budowy pawilonu usługowo-handlowego i adaptacji budynku produkcyjnego. Następnie Starostwo zwróciło się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o stwierdzenie nieważności swojego postanowienia, wskazując na niezgodność lokalizacji inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego. SKO stwierdziło nieważność postanowienia Starosty, uznając je za wydane z naruszeniem prawa miejscowego. Po utrzymaniu w mocy swojego rozstrzygnięcia przez SKO, Fabryki Mebli S.A. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie SKO, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej i określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Protokolant sekr.sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Fabryk Mebli S.A. z siedzibą w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 355 zł (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ A.Łaskarzewska Postanowieniem z [...] lipca 2003 r. Starostwo Powiatowe w S. na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62 poz. 627 ze zm.) i art. 106 § 5 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta i Gminy S. dotyczącego wyrażenia opinii w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na budowie pawilonu usługowo-handlowego z parkingiem i zjazdem na drogę wojewódzką nr 187 oraz adaptacji istniejącego budynku produkcyjnego z branży meblowej na branżę papierniczo-produkcyjną postanowił pozytywnie zaopiniować raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2003 r. Starostwo Powiatowe w S. zwróciło się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności swojego postanowienia z [...] lipca 2003 r. podając, że budowę obiektów zlokalizowano niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego miasta S. . Decyzją z dnia [...] następnie sprostowaną poprzez określenie, że jest to postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpoznaniu z urzędu, na podstawie art. 157, art. 158 i art. 156 § 1 pkt 7 kpa oraz art. 46 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2003 r. Prawo ochrony środowiska stwierdziło nieważność postanowienia Starosty Powiatowego w S. z dnia [...] lipca 2003 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postanowienie Starosty S. zostało wydane niezgodnie z zapisem obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. zatwierdzonego uchwała nr 1/93 z 7 stycznia 1993 r. Wskazano, że opiniowany pawilon handlowo-usługowy zlokalizowano na terenie przeznaczonym w planie pod przemysł, natomiast część budynku produkcyjnego przewidziano na terenach przeznaczonych pod centrum usługowe. Stwierdzając, że postanowienie Starosty zostało wydane wbrew zapisowi prawa miejscowego, konieczne jest stwierdzenie nieważności postanowienia Starosty. Fabryki Mebli S.A. w O. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawiły opinię, z której jednoznacznie wynika, że obiekty zostały przewidziane zgodnie z planem miejscowym, a adaptacja budynku na produkcję papierniczą nie wymaga wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jeśli nie powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 i art. 144 kpa oraz art. 46 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2003 r. Prawo ochrony środowiska utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2003 r. W motywach uzasadnienia organ wskazał, że dla wznoszonych budynków zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym konieczne jest ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponieważ obiekty mogą oddziaływać na środowisko, wydanie takiej decyzji poprzedzone musi być wydaniem stosownej opinii. Natomiast Starosta Powiatowy w S. swoje postanowienie z dnia [...] lipca 2003 r. wydał niezgodnie z zapisem obowiązujących przepisów prawa, ponieważ raport oddziaływania na środowisko przedłożony do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należącego do odwołującego został zaopiniowany pomimo, iż planowane do realizacji obiekty zlokalizowano niezgodnie z zapisem obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. . Skargę na powyższe postanowienie za pośrednictwem swego pełnomocnika złożyła Fabryka Mebli S.A. w O. . Skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] listopada 2003 r. Skarżąca zarzuca naruszenie art. 7 kpa polegające na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego tj. nie ustalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz projektu planowanej inwestycji, dalej naruszenie przepisu art. 155 kpa w oparciu, o który Starosta wystąpił o stwierdzenie nieważności własnego postanowienia wobec braku podstaw do takiego wystąpienia, naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 7 kpa bez wskazania na czym polega wada powodująca nieważność z mocy prawa, a także art. 157 § 2 kpa polegające na tym, że organ wydając decyzję zamiast postanowienia nie wszczął postępowania o stwierdzenie nieważności, w końcu naruszenie art. 158 kpa poprzez nie wskazanie merytorycznych przesłanek stwierdzenia nieważności postanowienia i podobnie jak Starosta w postępowaniu wpadkowym przy okazji opiniowania raportu oddziaływania na środowisko przesądzenie kwestii przyszłej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżąca zarzuca również naruszenie przepisu art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie zastosowanie tego przepisu. Wskazała również, że ocena, czy inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego należy do Burmistrza, a nie do organu, który miał wydać postanowienie w oparciu o przepisy o ochronie środowiska. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze są trafne. Na wstępie należy wyjaśnić, że skarżąca Spółka wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na adaptacji istniejącego budynku, budowie nowego pawilonu usługowo-handlowego oraz parkingów dla obsługi obiektów i budowie przyłączy energetycznych, gazowych, wodociągowych, kanalizacyjnych i telekomunikacyjnych. Burmistrz Miasta i Gminy poinformował, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte. Następnie postanowieniem z dnia [...]maja 2003 r. Starostwo Powiatowe w S. stwierdziło obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Obowiązek taki stwierdzony został również postanowieniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. . Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. Starostwo Powiatowe w S. zaopiniowało pozytywnie raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Materialnoprawną podstawą do wydania tego postanowienia są przepisy art. 48 w zw. z art. 46 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Dział VI - "Postępowanie w sprawie ochrony oddziaływania na środowisko" - tejże ustawy określa szczegółowo postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, skutków realizacji planów oraz postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć. Z punktu widzenia spraw warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, szczególnie istotne są przepisy art. 46 - 57 prawa ochrony środowiska. Z art. 46 ustawy wynika, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko stanowi część postępowania w sprawie wydania między innymi decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W postępowaniu tym określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko. Na rozpatrzeniu tych zagadnień kończy się rola organu opiniującego. W dalszej kolejności. aby rozpoznać wniosek skarżącej, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu sprawa z opinią wraca do organu uprawnionego do jego rozpoznania. Zgodnie zaś z art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych ustawą i przepisami szczególnymi. Tak więc wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należy do organów samorządu gminnego zgodnie z ich właściwością miejscową. Z art. 40 ust. 4 cyt. ustawy wynika, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta może wydać decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dopiero po uzgodnieniu jej z wymienionymi w tym przepisie organami. Wydanie jednak tej decyzji należy do wyłącznej kompetencji wskazanego organu i nie może być przenoszone na inny organ. Nietrafne jest więc stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającego nieważność postanowienia z dnia [...] lipca 2003 r. Starosty z tej racji, że ma być ono niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W swym postanowieniu z dnia [...] lipca 2003 r. Starosta Powiatowy miał dokonać tylko i wyłącznie wyrażenia opinii w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w kontekście oddziaływania na środowisko. Powyższe zadanie zostało wykonane w całości. Brak podstaw do uznania, że to postanowienie dotknięte jest którąkolwiek z wad wymienioną w art. 156 § 1 kpa. Rację ma więc skarżąca twierdząc, że ocena czy inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego należy do burmistrza, a nie do organu, który miał wydać tylko i wyłącznie postanowienie w oparciu o przepisy o ochronie środowiska. Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało więc wydane z naruszeniem art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Skutkuje to koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku a na zasadzie art. 200 i art. 152 cyt. wyżej ustawy orzekł jak w punkcie II i III. /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ A.Łaskarzewska MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło