II SA/Po 328/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor Sądowy Edyta Podrazik (spr) Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005r. przy udziale sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia 16 grudnia 2004r. Nr XXXIV/291/04 w przedmiocie upoważnienia burmistrza do podjęcia działań mających na celu dochodzenie roszczeń gminnych z tytułu lokalizacji na terenie gminy ujęcia wody I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Miejskiej w M. na rzecz skarżącego kwotę 240zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. /-/E. Podrazik /-/A. Łaskarzewska /-/St. Małek W dniu 16.12.2004 r. Rada Miejska w M. , na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142 poz. 1591 z 2001 r.) podjęła uchwałę nr XXXIV/291/04, w której upoważniła Burmistrza do podjęcia działań mających na celu dochodzenie roszczeń przysługujących Gminie M. z tytułu lokalizacji na jej terenie ujęcia wody dla miasta P. . Od powyższej uchwały skargę złożył Wojewoda , domagając się jej uchylenia jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zaskarżona uchwała w sposób oczywisty narusza prawo. Kompetencje organów gminy uregulowane zostały w ustawie z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym, gdzie określono radę gminy jako organ stanowiący i kontrolny (art. 15 ustawy), zaś burmistrza jako organ wykonawczy gminy (art. 26 ustawy). Organy władzy publicznej zobowiązane są zgodnie z art. 7 Konstytucji RP działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Każda czynność wykraczająca poza uregulowania prawne będzie działalnością bez wymaganego upoważnienia i jest niedozwolona. Żaden z organów gminy nie może podejmować czynności ani upoważniać do wykonywania czynności, które z mocy prawa należą do sfery innego organu. Przeciwne działania naruszają wyrażoną w art.. 169 Konstytucji zasady podziału organów gminy na stanowiące i wykonawcze. Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 i art. 31 ustawy o samorządzie gminnym do zadań burmistrza należy gospodarowanie mieniem komunalnym i kierowanie bieżącymi sprawami gminy. Uprawnienie to obejmuje także decydowanie o podjęciu działań mających na celu dochodzenie roszczeń przysługujących gminie. Możliwość ingerowania przez radę gminy w sprawy objęte powyższym zakresem musi znajdować oparcie w normie prawnej. Rada Miejska w M. nie miała więc podstaw prawnych do podjęcia zaskarżonej uchwały. Rada Miejska w M. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Organ wskazał, iż w dniu 31.07.2002 r. podjął uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na przystąpienie do spółki Przedsiębiorstwa "A" . W uchwale tej w § 2 ust. 2 Rada Miejska zrzekła się wszystkich roszczeń wobec Miasta P. związanych z wykonaniem postanowień Porozumienia Komunalnego z dnia 26.03.1993 r. Ponieważ to Rada Miejska zrzekła się wszystkich roszczeń, to również do kompetencji tego organu należy podjęcie uchwały znoszące konsekwencje tego zrzeczenia się. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Jak słusznie podnosi skarżący Wojewoda na mocy postanowień Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrażonych w art. 7 i art. 169 organy władzy publicznej zobowiązane są działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, a organy samorządu terytorialnego dzielą się na organy stanowiące i organy wykonawcze, a podział ten określa granice ich kompetencji. Szczegółowy ustrój jednostek samorządu terytorialnego jakim są gminy unormowany jest w ustawie z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142 poz. 1591 z 2001 r. z późn. zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy rada gminy jest organem stanowiącym i kontrolnym, natomiast przepis art. 26 ust. 1 ustawy określa burmistrza jako organ wykonawczy. Zakresy kompetencji rady i burmistrza zdefiniowane są w przepisach art.. 18 oraz art. 30 i art. 31 ustawy. Z przepisów tych wynika, iż zasadniczo do kompetencji rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, w tym szczegółowo wymienione w ustępie 2 art. 18 ustawy, za wyjątkiem jednak kierowania bieżącymi sprawami gminy i gospodarowania mieniem komunalnym, co zostało powierzone wyłącznej właściwości burmistrza. Powyższy podział kompetencji między organami gminy ma decydujące znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Treścią tejże uchwały Rady Miejskiej w M. jest upoważnienie Burmistrza do podjęcia działań mających na celu dochodzenie roszczeń przysługujących Gminie M. z tytułu lokalizacji na jej terenie ujęcia wody dla miasta P.. Wymienione w uchwale roszczenia Gminy mają charakter majątkowy i cywilnoprawny. Mieszczą się one w pojęciu mienia komunalnego w rozumieniu art. 43 ustawy z dnia 20.12.1996 r. o gospodarce komunalnej. Dochodzenie tego typu roszczeń jest czynnością z zakresu kierowania bieżącą działalnością gminy oraz formą gospodarowania mieniem komunalnym. Kompetencje te zastrzeżone są do wyłącznej właściwości organu wykonawczego gminy. Rada gminy nie ma upoważnienia, które wynikałoby z obowiązujących przepisów, do ingerowania w sferę kompetencji wykonawczych burmistrza. Jak wykazano powyżej podstawą taką nie jest powołany w uchwale przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym. Przedmiot uchwały nie należy również do spraw wymienionych w art. 18 ust. 2 ustawy. Uchwała została więc podjęta z przekroczeniem kompetencji organu, bez podstawy prawnej. Argumenty podniesione w odpowiedzi na skargę sprowadzają się w istocie do próby wyjaśnienia motywów jakimi kierowała się rada podejmując uchwałę, co pozostaje bez wpływu na ocenę jej legalności. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż treść zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w M. z dnia 16.12.2004 r. stanowi istotne naruszenie prawa, w związku z czym zaistniały przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy, przy czym wysokość kosztów zastępstwa adwokackiego określono w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ S. Małek kk