II SA/Po 3290/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Jolanta Szaniecka /spr./ Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Staż. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za szkody w uprawach; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A.P. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów sadowych. /-/ E.Podrazik /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska Starosta Powiatu O. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 38 poz. 230 ze zm.) orzekł o przyznaniu A.P. właścicielowi działki nr [A] w K. odszkodowania w kwocie [...] zł za straty w uprawach powstałe w latach 1997-1999 w związku z ustanowieniem strefy pośredniej ujęcia wód podziemnych w dolinie rzeki O. oraz zobowiązał Przedsiębiorstwo "A" w O. do wypłacenia poszkodowanemu owej kwoty w terminie do [...] czerwca 2001 r. W uzasadnieniu powołanej decyzji wyjaśniono m.in., że wycenę szkód przyjęto z opracowanego przez biegłego sądowego "Szacunku w sprawie ustalenia odszkodowań za straty w uprawach na skutek wylewów rzeki O.". W dniach [...] i [...] stycznia 2001 r. przeprowadzono rozprawy wodno-prawne z udziałem zainteresowanych stron. Z przeprowadzonego postępowania wynika, że istnieje bezpośredni związek przyczynowy między powstałymi szkodami w uprawach na skutek wylewów rzeki O., a ustanowieniem strefy pośredniej ujęcia wody dla miasta O. Wylewy te występują na skutek zaniechania przez zarządcę rzeki tj. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w P. - Rejonowy Oddział w O., konserwacji tej rzeki w zasięgu strefy pośredniej ujęcia wód podziemnych w dolinie O. Zaniechanie konserwacji rzeki O. wynika z konieczności ochrony ujęcia wody dla miasta O. i ustanowieniem w związku z tym strefy ochronnej ujęcia wód podziemnych w dolinie O. decyzją Wojewody K. z dnia [...] r. Do wypłaty odszkodowania zobowiązano Przedsiębiorstwo "A" w O. (dalej – "A"], bowiem jest ono użytkownikiem ujęcia i wniosło o ustanowienie strefy pośredniej ujęcia wody. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną przez Przedsiębiorstwo "A" decyzję Starosty Powiatu O. z dnia [...] r. w całości i umorzył postępowanie I instancji. Organ odwoławczy stwierdził m.in., że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 marca 1965 r. w sprawie ustanowienia stref ochronnych ujęć i źródeł wody (Dz.U. 13/65/93) - na podstawie, którego wyznaczono strefę pośrednią dla ujęć wód podziemnych w dolinie rzeki O. decyzją Wojewody K. z dnia [...] r. - nie zabrania wykonywania prac konserwacyjnych na ciekach podstawowych położonych w obrębie owej strefy. Taki zakaz nie wynika także z przepisów: art. 61 ust. 1, art. 60 ust. 1 prawa wodnego i rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie ustanowienia stref ochronnych ujęć i źródeł wody (Dz.U. 116/91/504), ani z decyzji Wojewody K. z dnia [...] r. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że nie stwierdził związku z przyczynowego spowodowanego zalewaniem gruntów w strefie pośredniej przez rzekę O. mającym wpływ na zagospodarowanie gruntów lub ograniczenie ich użytkowania zgodnie z art. 58 prawa wodnego. A.P. wniósł na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wywiódł, że jest ona oparta na nieprawidłowej podstawie prawnej, a nadto narusza przepisy dotyczące umorzenia postępowania administracyjnego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) zważył, co następuje: Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 38 poz. 230 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, decyzja organu administracji publicznej o odszkodowaniu oraz o rozgraniczeniu gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi z gruntami przyległymi do tych wód, a także decyzja w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie do stanu poprzedniego jest ostateczna. Strona w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania decyzji może dochodzić swoich roszczeń przed sądem. Powyższy przepis, usytuowany w rozdziale 3 działu I ustawy ma charakter przepisu ogólnego, a zatem odnosi się do wszystkich regulacji ustawy. Wobec tego ma on również zastosowanie do decyzji podjętych na podstawie art. 61 ust. 1 Prawa wodnego. Decyzja ostateczna to w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego decyzja, od której nie służy odwołanie, a zatem nie może być weryfikowana w toku instancji. Tym samym organ odwoławczy nie był umocowany do merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Powinnością organu odwoławczego było stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, pouczenie strony o treści art. 38 ust. 1 Prawa wodnego oraz sprostowanie błędnego pouczenia zawartego w decyzji pierwszoinstancyjnej o przysługujących stronie środkach zaskarżenia. Wobec powyższego należało uznać, że decyzja organu odwoławczego dotknięta jest wadą nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ E.Podrazik /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska MK POUCZENIE Strona, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w całości lub w części, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, które będzie obejmowało ustanowienie dla niej adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być złożony na urzędowym formularzu, który udostępnia się nieodpłatnie w budynkach wszystkich Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz w budynku NSA.